Յ կիսաձայնը միանում է որևէ ձայնավորի և երկհնչյուն կազմում: Հայերենի երկհնչյուններն են՝
- այ- հայ, մայր, վայր
- յա- պատյան, կյանք, բրդյա
- ույ- հույս, բույր, բույն
- յու-հյութ, մյուս
- ոյ- խոյ, գոյ
- յո-յոթանասուն, յոդ
- եյ- թեյ, մեյլ
- յի- լեռնային, կարդայի:
Երկհնչյուն է նաև ե-ն, որը բառասկզբում և ձայնավորից հետո՝ բառամիջում, արտասանվում է յէ, օրինակ՝ ելակ, ամենաերկար:
Եթե յ-ն երկու ձայնավորների միջև է գտնվում, այն երկհնչյուն է կազմում իրենից հետո եկող ձայնավորի հետ: Օրինակ՝ խաղայի բառում երկհնչյուն է ոչ թե այ-ը, այլ յի-ն:
Առաջադրանքներ՝
- Տրված բառերը խմբավորիր ըստ նույն երկհնչյունի:
Մետաքսյա-յա, ալյու-յու, եղբայր-այ, յոթանասունմեկ-յո, արդյոք-յո, ձյութ-յու, հյուրասիրություն-յու, տեսաերիզ, խարույկ-ույ, քրիստոնյա-յա, քաղաքամայր-այ, լյարդ, կյանք-յա, խոխոջյուն-յու, գործունյա-յա, հայելազարդ, շագանակագույն-ույ:
2. Կազմիր բառեր:
ակն+բույժ, անասուն+բույծ, մարդ+խույս, բազում+ճյուղ, բյուր+ակն, սյուն+շար:
ակնաբույժ, անասնաբույծ,մարդախույս, բազմաճյուղ, բյուրակն,սյունաշար։
3. Գտիր տրված բառերի հոմանիշները:
կոտոշ (պոզ), միանգամից, հոտ, երկնագույն:
Կոտոշ-տես Եղջյուր, միանգամից-անմիջապես,իսկույն, հոտ-բույր, երկնագույն- կապույտ։
4. Ընտրիր և լրացրու համապատասխան բառը՝ բյուր, սույն, սյուն, բույր:
սույն թվի ապրիլ ամսին մասնակցեցինք օլիմպիադայի:
Տաճարի մեկ սյուն դեռևս կանգուն էր:
Ծաղիկների բույրը լցրել էր սենյակը:
Արագածը բյուր աղբյուրների լեռ է:
5. Արտագրիր և լրացրու երկհնչյունները՝ այ, յա, յու, յե:
Սուրբ Մեսրոպ Մաշտոցի աշակերտը՝ Կորյունը, գրել է իր ուսուցչի կյանքի պատմությունը: Մեսրոպ Մաշտոցը ծնվել է Տարոնի Հացեկաց գայում: Նրա հյերը Վարդանն էր, իսկ մոր մասին տեղեկութ-ններ չկան:
Մեսրոպը կրթություն ստացել է հունական դպրոցում: Հետո շրջել է Հայաստանով մեկ, ժողովրդի համար կարդացել է Աստվածաշունչ մատյանը և թարգմանել հայերեն: Նա հասկացել է, որ հայը պիտի իր գիրն ունենա, կարդա և գրի մայրենի լեզվով:
Մարիա Վաթյանի բլոգ 