Մեքենաշինություն: Մետալուրգիա: Նոր արտադրված աշխատանքի գործիքներ:

Հայաստանում 2025-2026 թվականներին արդյունաբերական գործիքների և տեխնիկայի արտադրությունը զարգանում է մի քանի առանցքային ուղղություններով՝ սկսած ավանդական մեքենաշինությունից մինչև բարձր տեխնոլոգիական ստարտափ լուծումներ:

Գյուղատնտեսության ոլորտում շեշտը դրված է ինչպես տեղական հավաքման, այնպես էլ արդիականացման վրա:

Արմավիրի հաստոցաշինական գործարան. Նախատեսվում է գյուղատնտեսական տեխնիկայի հավաքման գործընթացի ընդլայնում:

Չին-Վան (Հայ-չինական ձեռնարկություն). Շարունակում է մինի-տրակտորների և կից գործիքների արտադրությունն ու հավաքումը:

Պետական աջակցություն. 2024-2026 թթ. գործում են լիզինգի սուբսիդավորման ծրագրեր, որոնք թույլ են տալիս ձեռք բերել տրակտորներ, կոմբայններ և ոռոգման ժամանակակից համակարգեր (օրինակ՝ կաթիլային ոռոգման IoT լուծումներ) արտոնյալ պայմաններով (մինչև 2% տարեկան):

■ Ճշգրիտ հաստոցաշինություն և մետաղամշակում

Հայաստանում շարունակում են գործել և արդիականանալ մասնագիտացված գործարանները:

Չարենցավանի հաստոցաշինական գործարան. Արտադրում է մետաղամշակման գործիքներ, կտրիչներ, ատամնանիվներ և բարձր ճշգրտության այլ դետալներ:

Նորարարական սարքավորումներ. Տեղական ընկերությունները մշակում են չափիչ և ստուգիչ սարքեր, էլեկտրական բաղադրիչներ և օպտիկական սարքավորումներ, որոնք աջակցություն են ստանում Բարձր տեխնոլոգիական արդյունաբերության նախարարության կողմից:

■ Թվային և նորարար աշխատանքային գործիքներ

2026 թվականի դրությամբ մեծ թափ է հավաքում աշխատանքի ավտոմատացման համար նախատեսված ծրագրային (SaaS) գործիքների արտադրությունը:

AI-ի վրա հիմնված գործիքներ. Հայկական ստարտափները ստեղծում են հաշվապահական (օրինակ՝ Stacks), իրավաբանական և կառավարման CRM համակարգեր, որոնք ադապտացված են տեղական շուկային:

Էներգախնայող տեխնիկա. Արևային էներգիայի համակարգերի և դրանց սպասարկող տեխնիկական գործիքների արտադրությունը Հայաստանում դառնում է առաջնահերթություն:

■ Մասնագիտացված ցուցահանդեսներ 2026-ին

Եթե ցանկանում եք անձամբ տեսնել նորույթները, խորհուրդ է տրվում հետևել այս միջոցառումներին:

26․02․2026

Առաջադրանք. Գտիր ենթականերն ու ստորոգյալները, որոշիր ստորոգյալների տեսակները։

  1. Խոսակցությունն ավելի հաճելի էր նրան։
    Ստորոգյալ-հաճելի , ենթակա- խոսակցություն , բարդ ստորոգյալ հաճելի — ածական
  2. Մարդիկ ու մեքենաները անցուդարձ էին անում։
    Ստորոգյալ- անցուդարձ էին անում, ենթակա- մարդիկ, մեքենաները, պարզ ստորոգյալ
  3. Անտառն ավելի գեղեցիկ էր թվում։
    Ստորոգյալ- ավելի գեղեցիկ, ենթակա- անտառ հանգույց -թվում բարդ ստորոգյալ
  4. Այժմ անձրևում է։
    Ստորոգյալ- անձրևում է չունի ենթակա սահմանական եղանակ անկատար ներկա պարզ ստորոգյալ
  5. Վերջապես խախտվեց լռությունը։
    Ստորոգյալ-խախտվեց ենթակա-լռությունը պարզ ստորոգյալ
  6. Բարակ անձրևը իր միլիոնավոր մատներով թակում էր հոգնած զինվորների վերարկուները։
    Ստորոգյալ-թակում էր պարզ բաղադրյալ ենթաիա- անձրևը
  7. Այնուհետև ամբողջ օրը բանտի բոլոր խցերից լսվում էին անեծքի դառնաշունչ խոսքեր։
    Ստորոգյալ-լսվում էին պարզ ստորոգյալ ենթակա -խոսքերը
  8. Սեղանին դրված թույլ ճրագը հազիվ էր լուսավորում մռայլ սենյակի ծխոտ, սև պատերը։
    Ստորոգյալ- լուսավորվում պարզ ստորոգյալ ենթակա-ճրագը
  9. Ռուբենը մտքում նեղանում էր նրա այդ տարօրինակ հանգստությունից։
    Ստորոգյալ-նեղանում էր պարզ ստորոգյալ ենթակա- Ռուբենը
  10. Դա մի չոր ու ցամաք, հասակավոր կին էր՝ բարի, մշտաշարժ, խստադեմ։
    Ստորոգյալ-կին էր բաղադրյալ ստորոգյալ ենթակա-դա

Լրացրու բաց թողած տառերը, գտիր նախադասությունների գլխավոր անդամները։ Նշիր այն նախադասությունները, որտեղ գլխավոր անդամի զեղչում կա։

Ընդգծված բառերը ձևաբանական վերլուծության ենթարկիր։

Հայկազն նահապետի այս դաստակերտը, որ Տրդատի շնորհիվ շքեղ վերաշինվելով դարձել էր անառիկ բերդ, Այրարատ նահանգի երկու գավառները միմյանցից բաժանող Գեղասարի գոգավոր հարթության վրա էր։ Բարձունքի սարավանդը, որի վրա էր դղյակը, շրջապատված էր խորունկ կիրճերով, լեռների խրոխտ ու գմբեթարդ գագաթներով։ Ամրոցը պատսպարված էր բնական ամրություններով, ինչպես նաև կոկված ու հղկված որձաքարե ժայռերով։ Հարավարևելյան կորնթարդ բարձունքի  սարավանդին կանգնած էին հյուրընկալ հսկաները՝ արքունական հինավուրց դղյակը՝ իր զվարթ կառույցներով ու գողտրիկ մատուռներով, Տրդատի հոյակապ հովանոցը՝  վերասլաց սյուներով, քարե արձաններով, քանդակազարդ ձեղունով, ազատատենչ ոգուց բխող զարդաքանդակներով։ Միջօրեի տապն անցել էր. լուսնկա զովաշունչ երեկո էր։ Ներքևում՝ կիճում, անցուդարձը դադարել էր, անօթևան ճամփորդները օթևան էին ստացել Այրիվանքում, որի խորշերից մոմի թրթռացող լույս էր երևում։
Հինավուրց Գառնու ամրոցում արթուն էր միայն թագուհին՝ Սահականույշը։

24.02.26

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը, որքան կարող ես՝ կետադրիր։
  2. Տեքստից գտիր ենթականերն ու ստորոգյալները։
  3. Որոշիր ստորոգյալի տեսակը։
  4. Բարդ նախադասությունները մգացրու։

Երբ գիշերվա տասը խփեց, իմաստասեր քահանան վերցրեց ձեռնափայտը և միջանցքի մթության մեջ խարխափելով՝ մոտեցավ ճռացող դռանը։ Դուրս եկավ պատ-գամբ և հանկարծ կանգ առավ՝ լուս-նկա գիշերվա պայծառ լույսով հիացած։ Ի՛նչ դյութիչ տեսարան։ Փոքրիկ պարտեզում, որ ա-բողջովին ողողված էր կապտաթ-ր լույսով, շարքով կանգնած ծառերը ստե-ծել էին լույսի և ստվերի խաղ՝ զարմանալի, տար-րինակ։ Հսկա թուփը, մագլցելով ծառի վրա, ար-ակում էր զգլխի- բուրմունք։
Քիչ այն կողմ՝ գետի վրա շղա-շի պես կախվել էր մի նոսր մշուշ՝ որպես թեթև ու թափանցիկ ծուխ։
Քահանան հուզված կանգ առավ։ Ո՞ւմ համար են նախասահմանված այդ լուսացնցու- տեսարանը, երկնքից թափվող այդ օդեղեն բանաստե-ծությունը։ Չէ՞ որ քնած են մարդիկ, քնած է աշխարհը։ Մի՞թե Աստված ինքն իր համար է ստեղծել այդ հո-եպարար գեղեցկությունը։

  1. (Բարդ) Երբ գիշերվա տասը խփեց
    • ենթակա՝ գիշերվա տասը
    • ստորոգյալ՝ խփեց (պարզ բայական)
  2. իմաստասեր քահանան վերցրեց ձեռնափայտը և մոտեցավ ճռացող դռանը
    • ենթակա՝ քահանան
    • ստորոգյալներ՝ վերցրեց, մոտեցավ (համասեռ պարզ բայական)
  3. (նա) դուրս եկավ
    • ենթակա՝ թաքնված (նա)
    • ստորոգյալ՝ դուրս եկավ (պարզ բայական)
  4. (նա) կանգ առավ
    • ենթակա՝ թաքնված (նա)
    • ստորոգյալ՝ կանգ առավ (բարդ բայական)
  5. (Բարդ) Փոքրիկ պարտեզում, որ ամբողջովին ողողված էր կապտաթույր լույսով
    • ենթակա՝ որ (վերաբերում է պարտեզին)
    • ստորոգյալ՝ ողողված էր (բարդ անվանական)
  6. ծառերը ստեղծել էին խաղ
    • ենթակա՝ ծառերը
    • ստորոգյալ՝ ստեղծել էին (բարդ բայական)
  7. թուփը արձակում էր բուրմունք
    • ենթակա՝ թուփը
    • ստորոգյալ՝ արձակվում էր (պարզ բայական)
  8. մշուշը կախվել էր
    • ենթակա՝ մշուշ
    • ստորոգյալ՝ կախվել էր (բարդ բայական)
  9. քահանան կանգ առավ
    • ենթակա՝ քահանան
    • ստորոգյալ՝ կանգ առավ (բարդ բայական)
  10. մարդիկ քնած են
  • ենթակա՝ մարդիկ
  • ստորոգյալ՝ քնած են (բարդ անվանական)
  1. աշխարհը քնած է
  • ենթակա՝ աշխարհը
  • ստորոգյալ՝ քնած է (բարդ անվանական)
  1. Աստված ստեղծել է գեղեցկությունը
  • ենթակա՝ Աստված
  • ստորոգյալ՝ ստեղծել է (բարդ բայական)

Խնդիրներ

Խնդիր 1․ Որոշեք նկարում պատկերված շղթայի տեղամասի դիմադրությունը, եթե միմյանց միացված ռեզիստորների դիմադրությունները համապատասխանաբար հավասար են՝ R1= 6 Օմ, իսկ R2= 6 Օմ:

R=3 Ω

Nk 9-5-2-5.jpg

Խնդիր 2․ Շղթայի տեղամասի ընդհանուր դիմադրությունը 84 Օմ է: Շղթայի տեղամասը բաղկացած է միմյանց հաջորդաբար միացված 2 միատեսակ լամպերից և ռեոստատից: Որոշեք լամպերից յուրաքանչյուրի դիմադրությունը, եթե ռեոստատի դիմադրությունը՝ 2 Օմ է:

Յուրաքանչյուր լամպ = 41 Օմ

Nk 9-5-1-12.jpg

Խնդիր 3․Որքա՞ն է նկարում պատկերված շղթայի տեղամասով անցնող հոսանքի ուժը, եթե հաղորդիչներից առաջինի դիմադրությունը՝ R1= 11 Օմ է, երկրորդինը՝ R2= 9 Օմ: Լարումը տեղամասի ծայրերում՝ U= 40 Վ:

Պատասխան ՝ 2 Ա

13.jpg

Խնդիր 4․Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 100 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական վառարանը նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ վառարանը5 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:

Պատասխան՝ 22,050,000 Ջ (≈ 22.05 ՄՋ)

Խնդիր 5․Շքամուտքում էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 8 ժամում, եթե լամպը միացված էր 220 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 1 Ա էր:

Պատասխան՝ 6,336,000 Ջ (≈ 6.34 ՄՋ)

Պարապմունք 7

ա )S20=1+20:2*20=210

բ) S30 =10+30:2*30=150

գ) S13= 17+13:2*13=195

դ) S17=11+19:2*19=255

ա) 420

բ)

389. ա) a1=5,q=2a_1=5, q=2
5 10 20 40
բ)a1​=4,q=−3
4, 12, 36, −108

գ a1=-2 q=1/2

-2, -1 1/2 1/4

դ) a1=1/3 q=1/2
1/2 -2/3 4/3 -8/3

ե a2=4 a3=7

16/7 4 7 49/4

զ)

390. a1=48 q=-1/2

32

391. a1=14 q=-1

S100=0

S101=14

392.

ա) −32, 16, −8, 4
բ) 32, 16, 8, 4

393.

ա) S10,a1=136,q=2S_{10}, a_1=-\frac{1}{36}, q=2S10​,a1​=−361​,q=2

բ) S10,a1=136,q=2S_{10}, a_1=-\frac{1}{36}, q=-2S10​,a1​=−361​,q=−2

գ) S6,a1=127,q=3S_6, a_1=-\frac{1}{27}, q=3S6​,a1​=−271​,q=3

դ) S6,a1=227,q=3S_6, a_1=-\frac{2}{27}, q=-3S6​,a1​=−272​,q=−3

Փետրվարի 16-20

  1. Ավելի ուժեղ վերականգնիչ է I⁻:Խմբում ներքև գնալիս իոնի շառավիղը մեծանում է, էլեկտրոնը ավելի հեշտ է տրվում, հետևաբար I⁻-ը ավելի հեշտ է օքսիդացվում։
  2. ՝ դ) AgNO₃
  3. Քլոր (Cl₂) Ջրի ախտահանում սպիտակեցնող նյութեր ՊՎՔ արտադրություն քիմիական արդյունաբերություն Յոդ (I₂) Վերքերի ախտահանում յոդացված աղ բժշկություն լաբորատոր անալիզներ
  4. ա)
  5. ա) սպիտակ — 2) AgCl
    բ) բաց դեղնավուն — 3) AgBr
    գ) դեղնավուն — 1) AgI
  6. 4 մոլ
  7. I
  8. 0.1 մոլ Br₂
  9. 15%
  10. 0.372 մոլ