«Դասամիջոց» անհատական նախագիծ
Զրուցում ենք Նորվեգիայից եկած հյուրերի հետ, Օսլոյի աշակերտները պատմում են իրենց դպրոցի , կենցաղի , հետաքրքությունների մասին:
Թեստ
1․ Տեքստ
1․ Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Գարուն է՝ մեկն այն անհամար գարուններից, որ զարդարել էին երկիրը, և որոնցից հարյուրը ապրեց երջանկության ու տխրության բանաստեղծը՝ աշխարհահռչակ Սաադին։ Առավոտ վաղ զարթնեց նա, իջավ պարտեզ՝ նորից լսելու հավքերի երգը և նորից տեսնելու գարնան հրաշքը։ Նայեց Շիրազի դաշտին՝ գարնան շնորհներով ու վարդերով պատված, որ վաղորդայնի նիրհն էր առնում՝ պարուրված ճերմակաթույր շղարշներով։ Նստեց ծաղկած հասմիկի թփի տակ՝ Սպահանի գորգի վրա, և դողդոջուն մատներով բռնեց վարդենու՝ այդ գիշեր բացված բողբոջը, մոտեցրեց դեմքին։ Սիրո կրակով թրթռուն հովը վարդերի ականջին կուսական շնչով սեր էր շշնջում, որ բերել էր հեռավոր սոխակներից։
Աշխարհը վետվետում է անվաճան ու սիրավառ, արևեցումով հիշեց Սաադին իր խոսքերը՝ ականջը հավքերի երգին, և սպիտակ գլուխը կարմրափույթ վարդերի մեջ թաղած։
2․ Տեքստից գտիր հանրահայտ, թռչուն, զարդարված, առավոտ, սյուք, ունկ բառերի հոմանիշները։
Հանրահայտ-աշխարհահռչակ
Թռչուն-հավք
Զարդարված- պատված (տեքստում՝ զարդարել)
Առավոտ-վաղորդյան
Սյուք-հով
Ունկ-ականջ
3․ Գտիր մեկ բառ, որ լինի արմատ+հոդակապ+արմատ կառույցի։
Ճերմակաթույր (ճերմակ + ա + թույր) կամ կարմրափույթ (կարմիր $\rightarrow$ կարմր + ա + փույթ):
4․ Գտիր մեկ ածանցավոր բառ։
Բանաստեղծ (բան + ա + ստեղծ + ոդ) կամ անհամար (ան- + համար).
5․ Տեքստից գտիր մեկական ա ներքին և ան արտաքին հոլովների ենթարկվող բառ։
Ա ներքին հոլով (ի-հոլովման պատկանող բառեր, որոնց տրական/ներգոյական հոլովն ստանում է -ա վերջավորությունը)
Ան արտաքին հոլով (ո-հոլովման բառեր, որոնք ստանում են -ան մասնիկը)
6․ Տեքստից գտիր անկանոն և պակասավոր բայերը։
Անկանոն բայ լինել բայի ձևերից՝ է (Գարուն է, աշխարհը վետվետում է…):
Պակասավոր բայ տեքստում հանդիպող կամ կամ նման պակասավոր բայեր (տեքստում բուն պակասավոր բայերից հիշատակվում է ստորոգյալ կազմող «է»-ն, իսկ հստակ պակասավորներից տեքստում ուղղակիորեն առանձնացված բառեր բացակայում են, հիմնականում կան հարադրավոր կամ սովորական բայեր):
2․ Տեքստ
1․ Լրացրու բաց թողած տառերը և կետադրիր։
Խաչատուրը լուռ մոտեցավ պատուհանի կիսաբաց փեղկին։ Մութ էր։ Դրսից լսվում էր միայն հորդացած անձրևի աղմուկը։ Ջրհորդանից թափվում էր պղտոր անձրևաջուրը…
Երևի այն երկրում էլ թավպոտ գիշեր է և անձրև է գալիս, կամ էլ պարզկա գիշեր է՝ գարնան փայլփլուն աստղերով։ Տեսնես հիմա ինչ է անում նանին։ Երևի քուրսու վրա ոսպ է փռել և հոգնած աչքերով ջոկում է քարերը։ Հանկարծ դռան հետևից ինքը կամաց կանչեր. «Ես եմ, նանի՛, դուռը բաց»։ Տիկինն զգաց, որ նա մտքերով հեռու էր։ Խաչատուրը դողդոջուն ձեռքերը կրծքին՝ ակնդետ նայում էր ականակիտ խավարին։ Եթե Խաչատուրը այդ րոպեին գլուխը շրջեր և նայեր տիկնոջը, կտեսներ այնպիսի հայացք, այնպիսի աչքեր, որ կմոռանար ցնորքը։ Բայց նա լուռ, անշարժ նայում էր խավարչտին գիշերին։ Թվաց՝ լսեց շան խուլ կականձ և ասաց.
— Ինչքան միանման են հաչում շները…
2․ Ընդգծիր ստորոգյալները, որոշիր՝ պարզ են, թե բաղադրյալ։
մոտեցավ – պարզ ստորոգյալ (դիմավոր բայ)
էր – պարզ (կամ բաղադրյալի մաս կազմող) ստորոգյալ (Մութ էր)
լսվում էր – բաղադրյալ ստորոգյալ (կազմված է հարադրավոր բայից կամ օժանդակ բայով բաղադրյալ ձևից)
թափվում էր – բաղադրյալ ստորոգյալ (կամ բաղադրյալ բայական)
է – պարզ ստորոգյալ
է գալիս – բաղադրյալ ստորոգյալ (բաղադրյալ բայական)
է – պարզ ստորոգյալ
է անում – բաղադրյալ ստորոգյալ (կամ բաղադրյալ բայական)
է փռել – բաղադրյալ ստորոգյալ
ջոկում է – բաղադրյալ ստորոգյալ
կանչեր – պարզ ստորոգյալ
բաց – պարզ (կամ անվանական բաղադրյալի մաս)
զգաց – պարզ ստորոգյալ
էր – պարզ ստորոգյալ
նայում էր – բաղադրյալ ստորոգյալ
շրջեր – պարզ ստորոգյալ
նայեր – պարզ ստորոգյալ
կտեսներ – պարզ ստորոգյալ
կմոռանար – պարզ ստորոգյալ
նայում էր – բաղադրյալ ստորոգյալ
թվաց – պարզ ստորոգյալ
լսեց – պարզ ստորոգյալ
ասաց – պարզ ստորոգյալ
են հաչում – բաղադրյալ ստորոգյալ
Առաջադրանք 3․
1․Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ր.
1. ա-համա-հել, թ-թու-, փ-փու-, մա-մա-,
2. թ-թի-, գ-գի-, մ-մու-, բա-բա-ային,
3. ճմ-թել, վերադա-ձ, ե-բեք, վե-ջույթ
4. մ-թմ-թոց, կե-կե-ուն, դա-ձյալ, վա-ձ
2. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում խ.
1. դժբա-տ, հա-ճապակյա, ապ-տել, ջա-ջա-ել
2. մ-կտալ, ա-բյուր, կ-տար, կմա-ք
3. վ-տալ, ճե-քել, խա-տել, թ-պամած
4. թ-սկան, բա-տակ, պանդ-տել, խե-դուկ
3. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերում է գրվում ծ.
1. մա-ուցիկ, մտա-ածին, հալո-ք, դարձվա-ք
2.որ-կալ, մեղվաբույ-, հանկար-, նայվա-ք
3.կառամատույ-, գնա-ք, հանդիպակա-, փղ-կալ
4.կ-կվել, խ-կվել, ցն-ալ, ցն-ել
4. Կազմիր տրված գոյականների հոգնակին․
Մանկավարժ – մանկավարժներ
գործարք – գործարքներ
փոքրատառ – փոքրատառեր
գրագիր – գրագիրներ
պահանջատեր – պահանջատերեր
աշխատատեր – աշխատատերեր
սարալանջ – սարալանջեր
ջրավազան – ջրավազաններ
արժեթուղթ – արժեթղթեր
նիզակակիր – նիզակակիրներ
5. Տրված բառերը տեղադրիր նախադասության մեջ՝ անհրաժեշտ փոփոխություններ անելով։
Շոգ կեսօրին գյուղում կանչում է աքլորը։ Կանչի հետ պառավ մի շինական հորանջում է տան ստվերում, ձեռնափայտով ավազին ստվերներ գծում, նրանց հետ փորփրում գլխով անցածը։(նա, ստվեր, կեսօր, գլուխ)
6. Ո՞ր շարքի բառերն են իրար հոմանիշ․
1. շուրջկալ, ճղակում, շրջափակում, բնկալ
2. ցամաք, անջրդի, ջրազուրկ, խորշակ
3. ոստան, մայրաքաղաք, գահանիստ, թագավորանիստ
4. պայազատ, թագաժառանգ, իշխանազն, սեպուհ
Classwork
Task 1. Translate into English
բամբակյա ներքնաշապիկ — cotton undershirt / cotton T-shirt
մետաքսե շարֆ — silk scarf
կաշվե սանդալներ (բոկոտիկներ) — leather sandals
նեյլոնե գուլպաներ — nylon tights / nylon stockings (or nylon socks)
քաթանից (վուշ) կոստյում — linen suit
լայկրայից լողազգեստ — lycra swimsuit (or spandex swimsuit)
զամշե հողաթափեր — suede slippers
ջինսե ուսապարկ — denim backpack
թավշյա թիթեռնիկ — velvet bow tie
մորթյա օձիք — fur collar
բրդյա ժակետ — wool cardigan / wool jacket
անթև- sleeveless
երկարաթև — long-sleeved
կարճաթև — short-sleeved
կետավոր — polka-dot / spotted
միագույն — plain / solid-colored
զոլավոր, գծավոր — striped
վանդակյա — plaid / checkered
նախշավոր — patterned
Task 2. Match the adjectives with phrases 1–24
ambitious, arrogant, assertive, bad-tempered, calm, cheerful, conscientious, easy-going, eccentric, funny, immature, impulsive, insecure, insincere, loyal, open-minded, optimistic, possessive, reserved, self-confident, stubborn, vain, well-balanced, wise
| He’s/She’s… | He’s/She’s the kind of person who… |
| 1. vain | 1. always looks at himself/herself in every mirror he/she passes. |
2. conscientious | 2. takes care to do things carefully and correctly. |
3. open-minded | 3. is prepared to accept new and different ideas. |
| 4. insincere | 4. doesn’t say what he/she really thinks. |
5. eccentric | 5. other people often find different or unusual. |
| 6. easy-going | 6. is fairly relaxed about most things. |
| 7. well-balanced | 7. is emotionally in control, not moody. |
| 8. stubborn | 8. never changes his/her opinion even when he’s/she’s clearly wrong. |
| 9. assertive | 9. expresses his/her ideas or opinions with confidence. |
| 10. cheerful | 10. is always in a good mood. |
11. self-confident | 11. feels sure about his/her ability to do things |
| 12. insecure | 12. isn’t very sure about himself/herself. |
| 13. ambitious | 13. is determined to be successful |
| He’s/She’s good at… | |
| 14. loyal | 14. supporting his/her friends. |
| 15. wise | 15. giving people advice because of his/her knowledge and experience. |
| 16. calm | 16. keeping his/her head in a crisis. |
| He’s/She’s not very good at… | |
| 17. possessive | 17. letting other people share his/her friends. |
| 18. reserved | 18. showing his/her feelings or expressing her opinions. |
| He/she tends to… | |
| 19. immature | 19. behave like a child. |
| 20. impulsive | 20. act without thinking. |
| 21. bad-tempered | 21. get angry very easily. |
| 22. arrogant | 22. think he/she is better and more important than other people. |
| 23. optimistic | 23. expect good things to happen |
| He/She has / has got… | |
| 24.funny | 24. a great sense of humour. |
Task 3.
According to Roald Dahl’s story ‘The Landlady,’ which of the following adjectives can you apply to the landlady and which to Billy Weaver?
assertive, optimistic, ambitious, lacking self-confidence, stable, well-balanced, self-confident, arrogant, insecure, having low self-esteem, talkative, unreliable, cheerful, insincere, dishonest, unhelpful
| The Landlady | Billy Weaver |
| assertive | optimistic |
| self-confident | ambitious |
| talkative | lacking self-confidence |
| unreliable | insecure |
| cheerful | having low self-esteem |
| dishonest | |
Task 4
Make the sentences in reported speech and vice versa.
1.”A young lady wants to see you, Mr. Poirot,” said the landlady. — The landlady told Mr. Poirot that a young lady wanted to see him.
2.”Who is going to live in this big house?” Brian asked. -Brian asked who was going to live in that big house.
3.”Did you play for your school team?” he said to me. — He asked me if (whether) I had played for my school team.
4.”Take a deep breath”, said Sally. — Sally told (me/him/us) to take a deep breath.
5. Mr. Black told him that he was too soft-hearted. — Mr. Black said to him, “You are too soft-hearted.”
6. He said, “The way is too long and we will get very tired”. — He said that the way was too long and they would get very tired.
7. “What are you going to study?” asked Ann. — Ann asked what I was going to study
8. “Were you here in autumn?” she asked. — She asked if (whether) I had been there in autumn.
9. “Don’t leave your room at night”, he said. — He told (me/us) not to leave my (our) room at night.
10. Albert asked Jane if there was a telegram for him. — Albert asked Jane, “Is there a telegram for me?”
11. “You never gave me a chance to tell you what happened”, he said. — He said that I had never given him a chance to tell me what had happened.
12. “Which of his sons inherited his estate?” asked my mother. -My mother asked which of his sons had inherited his estate.
13. The teacher said, “We will see a new film tomorrow.”
14. “When did you meet him last?” my brother asked.
15. I asked my friend, “Why don’t you go out?”
16. “Did she get over it?” my wife asked.
17. “Remember to put on the brakes”, ordered the instructor.
18. He asked them if they had ever been to London.
19. “Don’t you eat ice cream at all, Mr. Drake?” Mrs. Green asked.
20. “Go and get me a sheet of paper”, he said to me.
21. “Will you try once more?” she asked me.
22. Jane asked him not to stay up late.
23. I asked, “Are you ill, Jack?”
24. My mother said, “Bobby, don’t make so much noise.”
25. I said that I wouldn’t go to bed early that day.
26. “Our office will be moving to a new building”, the secretary said.
27.”Please, do as I say”, father begged his son.
Task 5
Write the correct tense form of the verb in brackets.
1. She usually — (walk) to school, but today she — (take) the bus.
2. We — (not / understand) this exercise. Can you explain it again?
3. Listen! The teacher — (speak).
4. I — (study) English for five years.
5. He always — (lose) his keys!
6. What time — your class usually — (start)?
7. They — (watch) a movie right now.
8. She already — (finish) her homework.
9. When I was a child, we — (live) in a small village.
10. I — (not / see) him since last summer.
11. They — (play) football when it suddenly started to rain.
12. By the time we arrived, the meeting — (already / begin).
13. He was tired because he — (work) all morning.
14. What — you — (do) at 8 p.m. yesterday?
15. She — (break) her phone last week.
16. I think it — (rain) tomorrow.
17. She — (meet) her friend at 6 p.m. this evening.
18. We — (probably / not / finish) the project on time.
19. Look at those clouds! It — (snow).
20. Don’t worry, I — (help) you with your luggage.
21. By the end of this year, I — (study) English for seven years.
22. They — (travel) to Spain next Monday.
23. He — (read) this book three times.
24. Be quiet! The baby — (sleep).
25. How long — you — (wait) for me?
26. She usually cooks dinner, but today her brother — (cook).
27. I never — (be) to London.
28. They — (clean) the house all morning; they are tired now.
29. When we got to the cinema, the movie — (start).
30. Right now, I — (try) to finish my homework, so please don’t disturb me.
«Դասամիջոց» անհատական նախագիծ
Նախագծի հեղինակներ՝ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի ավագ դպրոցի սովորողներ՝ Մարիա Վաթյան, Արսինե Կարապետյան
Նախագծի ղեկավար՝ Մարգարիտ Սարգսյան
Նախագծի մասնակիցներ՝ կրթահամալիրի սովորողներ և ուսուցիչներ, ինչպես նաև Հայաստանի և այլ երկրների դպրոցների սովորողներ ու կրթական համայնքի ներկայացուցիչներ։
Նախագծի նկարագրություն
«Դասամիջոցը» փոդքասթ-նախագիծ է, որի գաղափարը սովորական, անկաշկանդ զրույցների միջոցով մարդկանց, մտքերի և տարբեր փորձառությունների միավորումն է։ Մենք՝ Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի ավագ դպրոցի սովորողներս, ցանկանում ենք ստեղծել մի հարթակ, որտեղ զրույցի մասնակից կարող են դառնալ ինչպես մեր կրթահամալիրի սովորողներն ու ուսուցիչները, այնպես էլ Հայաստանի և այլ երկրների դպրոցների ներկայացուցիչները։
Փոդքասթի հիմնական առանձնահատկությունը զրույցների ազատ ձևաչափն է։ Մենք չենք ցանկանում սահմանափակվել միայն կրթական կամ ուսումնական թեմաներով։ Մեզ հետաքրքիր են մարդիկ, նրանց պատմությունները, հետաքրքրությունները, աշխարհայացքն ու առօրյան։ Յուրաքանչյուր թողարկման ընթացքում կարող ենք անդրադառնալ տարբեր թեմաների՝ դպրոցական կյանքից, ընկերությունից և մասնագիտության ընտրությունից մինչև մշակույթ, երաժշտություն, կինո, նորաձևություն, հասարակական երևույթներ և երիտասարդների հետաքրքրություններ։
Կարևոր է նաև տարբեր երկրների սովորողների հետ զրույցների կազմակերպումը։ Դրանք հնարավորություն կտան ծանոթանալու այլ կրթական միջավայրերի, հասկանալու՝ ինչով են տարբերվում կամ նման մեր առօրյան, հետաքրքրություններն ու պատկերացումները։ Միևնույն ժամանակ, կրթահամալիրի ուսուցիչների մասնակցությամբ թողարկումները հնարավորություն կտան նրանց ճանաչելու ոչ միայն որպես դասավանդողների, այլև որպես անհատների՝ իրենց հետաքրքրություններով, փորձով և պատմություններով։
Նախագծի նպատակը
Ստեղծել սովորողների և կրթական համայնքի ներկայացուցիչների համար բաց հաղորդակցման հարթակ, որտեղ անկաշկանդ զրույցների միջոցով կներկայացվեն տարբեր մարդկանց փորձը, հետաքրքրություններն ու տեսակետները՝ խթանելով միջմշակութային շփումը, փոխճանաչումն ու մտքերի փոխանակումը։
Նախագծի խնդիրները
- Ստեղծել փոդքասթի կայուն և հետաքրքիր ձևաչափ։
- Կազմակերպել զրույցներ կրթահամալիրի սովորողների և ուսուցիչների հետ։
- Հաստատել կապեր Հայաստանի և այլ երկրների դպրոցների սովորողների հետ։
- Ընտրել արդիական և բազմազան թեմաներ։
- Զարգացնել հաղորդավարների հաղորդակցման, հարցազրույց վարելու և մեդիաբովանդակություն ստեղծելու հմտությունները։
- Ներկայացնել տարբեր մարդկանց պատմություններն ու տեսակետները։
- Ստեղծել և տարածել փոդքասթի պարբերական թողարկումներ։
Իրականացման ընթացքը
Նախագիծը կիրականացվի պարբերական թողարկումների ձևաչափով։ Յուրաքանչյուր թողարկման համար կհրավիրվեն մեկ կամ մի քանի հյուրեր՝ կախված ընտրված թեմայից։ Զրույցները կարող են անցկացվել ինչպես կրթահամալիրում, այնպես էլ առցանց՝ այլ երկրների մասնակիցների հետ։
Թողարկումից առաջ կընտրվի թեման, կուսումնասիրվեն հյուրի հետաքրքրություններն ու գործունեությունը, կպատրաստվեն զրույցի ուղղորդող հարցեր։ Սակայն զրույցը չի սահմանափակվի նախապես կազմված հարցաշարով․ կարևոր է պահպանել բնական ընթացքը և հյուրին հնարավորություն տալ ազատ արտահայտելու իր մտքերը։
Ձայնագրված նյութերը կմոնտաժվեն և կհրապարակվեն կրթահամալիրի համապատասխան հարթակներում։
Ակնկալվող արդյունքը
Նախագծի վերջնարդյունքը «Դասամիջոց» փոդքասթի առնվազն 5 ամբողջական թողարկումների ստեղծումն ու հրապարակումն է՝ տարբեր հյուրերի և թեմաների մասնակցությամբ։
Արդյունքում կձևավորվի հաղորդաշար, որը կներկայացնի կրթահամալիրի սովորողների ու ուսուցիչների հետաքրքիր պատմությունները, ինչպես նաև տարբեր երկրների դպրոցականների առօրյան, տեսակետներն ու փորձը։ Նախագիծը կնպաստի կրթական համայնքի ներսում հաղորդակցության ընդլայնմանը և միջազգային կապերի ձևավորմանը։
Նախագծի առանձնահատկությունը
«Դասամիջոցը» սովորական հարցազրույցների շարք չէ։ Այն հնարավորություն է՝ դասերից դուրս, ավելի ազատ միջավայրում ճանաչելու մարդկանց, լսելու նրանց պատմությունները և քննարկելու այնպիսի թեմաներ, որոնք հետաքրքրում են մեր սերնդին։ Յուրաքանչյուր թողարկում նոր հանդիպում է, նոր տեսակետ և նոր պատմություն։
Անդրե Մորուա «Մանուշակներ ամեն չորեքշաբթի»
Էսսե-պատում
Կյանքում երբեմն ամենաանկեղծ զգացմունքներն արտահայտվում են ոչ թե մեծ խոսքերով կամ թանկարժեք նվերներով, այլ փոքրիկ, առաջին հայացքից աննշան արարքներով։ Մարդը կարող է ամբողջ կյանքում չիմանալ, թե ինչ ազդեցություն է ունեցել մեկ ուրիշի կյանքի վրա, և միայն ժամանակ անց հասկանալ, որ իր համար սովորական թվացող մի երևույթ ինչ-որ մեկի համար եղել է մի ամբողջ աշխարհ։
Անդրե Մորուայի «Մանուշակներ ամեն չորեքշաբթի» ստեղծագործությունը հենց այդպիսի մի պատմություն է՝ լուռ, անպատասխան և անսահման նվիրված սիրո մասին։
Պատմության կենտրոնում հայտնի դերասանուհի Ջենի Սորբիեն է, որն իր գեղեցկությամբ, տաղանդով և դերասանական վարպետությամբ հիացնում էր հանդիսատեսին։ Նա սովոր էր ուշադրության, ծաղիկների, երկրպագուների և գովեստների։ Սակայն մի օր նրա կյանքում հայտնվում է մի անանուն երիտասարդ, որը յուրաքանչյուր չորեքշաբթի նրան մի փոքրիկ փունջ մանուշակ էր ուղարկում։ Երիտասարդը չէր փորձում հանդիպել նրան, չէր գրում նամակներ և ոչինչ չէր պահանջում։ Նա պարզապես ցանկանում էր իր հիացմունքն արտահայտել այդ համեստ նվերի միջոցով։
Սկզբում Ջենին առանձնապես ուշադրություն չէր դարձնում այդ ծաղիկներին։ Նրա համար դրանք պարզապես հերթական երկրպագուի նվերն էին։ Սակայն ժամանակի ընթացքում մանուշակները դարձան նրա շաբաթվա սպասված մասը։ Նա սկսեց հետաքրքրվել անծանոթ երիտասարդով, ցանկացավ իմանալ՝ ով է նա և ինչու է ամեն անգամ հենց չորեքշաբթի գալիս։ Երբ վերջապես որոշեց հանդիպել նրան, երիտասարդն այլևս չեկավ։ Անցան շաբաթներ, սակայն մանուշակները չվերադարձան։
Միայն մեկ տարի անց Ջենին իմացավ այդ լուռ երկրպագության իրական պատմությունը։ Երիտասարդը՝ Անդրեն, մահացել էր Մադագասկարում՝ զինվորական ծառայության ընթացքում։ Նրա հայրը Ջենիին պատմեց, որ որդին իրենից ոչինչ չէր սպասում։ Նա պարզապես հիանում էր դերասանուհով և նրա մեջ տեսնում կատարելության ու շնորհի մարմնացում։ Պարզվեց նաև, որ երիտասարդը բազմաթիվ նամակներ էր գրել նրան, բայց երբեք չէր ուղարկել։
Այս բացահայտումը փոխեց Ջենիի վերաբերմունքը տեղի ունեցածի նկատմամբ։ Նա հասկացավ, որ իր կյանքում եղել է մեկը, ում համար ինքը շատ ավելին էր, քան հայտնի դերասանուհի։ Անդրեն նրան սիրել էր հեռվից՝ առանց փոխադարձության պահանջի։ Ջենին, իր հերթին, որոշեց ամեն չորեքշաբթի այցելել նրա գերեզմանին և մանուշակներ դնել այնտեղ։ Այդպես մի փոքրիկ ծաղկեփունջ դարձավ երկու անծանոթ մարդկանց կապող հավերժական հիշողության խորհրդանիշ։
Ինձ համար ստեղծագործության ամենահուզիչ կողմն այն է, որ Անդրեն երբեք չի փորձել իր զգացմունքները պարտադրել Ջենիին։ Նրա սերը չի արտահայտվել պահանջներով կամ ակնկալիքներով, այլ՝ հետևողականությամբ, համբերությամբ և փոքրիկ, բայց իմաստալից քայլերով։ Միևնույն ժամանակ Ջենիի կերպարը նույնպես հետաքրքիր փոփոխություն է ապրում։ Սկզբում նա սովոր է լինել ուշադրության կենտրոնում, սակայն վերջում հասկանում է, որ իրական զգացմունքները երբեմն կարող են աննկատ մնալ նույնիսկ ամենահայտնի մարդու համար։
Կարծում եմ՝ այս պատմությունը նաև հիշեցնում է, որ մենք հաճախ ուշ ենք գնահատում այն, ինչ ունենք։ Երբեմն մարդուն կամ նրա վերաբերմունքը սկսում ենք կարևորել միայն այն ժամանակ, երբ այլևս հնարավորություն չունենք պատասխանելու։ Ջենին կարող էր հանդիպել Անդրեին, շնորհակալություն հայտնել կամ պարզապես մի քանի բառ փոխանակել նրա հետ, սակայն այդ հնարավորությունը բաց թողնվեց։ Եվ հենց այդ չկայացած հանդիպումն է պատմությանը հաղորդում իր առանձնահատուկ տխրությունն ու խորությունը։
Ստեղծագործության ավարտը ցույց է տալիս, որ մարդու կյանքում կան զգացմունքներ, որոնք չեն անհետանում ժամանակի ընթացքում։ Մանուշակներն այլևս պարզապես ծաղիկներ չէին. դրանք դարձել էին հավատարմության, հիշողության և չիրականացած հանդիպման խորհրդանիշ։
Ինձ թվում է՝ պատմության ամենակարևոր միտքն այն է, որ մենք երբեք չպետք է թերագնահատենք մեր հանդեպ դրսևորվող անկեղծ վերաբերմունքը։ Չէ՞ որ երբեմն մի փոքրիկ փունջ մանուշակ կարող է իր մեջ մի ամբողջ կյանք տեղավորել։
Ստեղծագործության հեղինակի մասին
Անդրե Մորուա (André Maurois) ֆրանսիացի նշանավոր գրող, վիպասան, կենսագիր և էսսեիստ էր։ Նա հայտնի է հատկապես իր հոգեբանական վեպերով, պատմական աշխատություններով և մեծ գրողների կյանքի մասին գրված կենսագրություններով։
1․ Նրա ստեղծագործություններում կարևոր տեղ են զբաղեցնում մարդու հոգեբանությունը, սերը, ընտանիքը, մարդկային հարաբերությունները և կյանքի իմաստը։
Նրա գրական անունը սկզբում կեղծանուն էր։ Նա ծնվել էր Էմիլ Հերցոգ անունով, իսկ Անդրե Մորուա անունը հետագայում դարձավ նրա պաշտոնական անունը՝ 1947 թվականին։
2. Նա գրող դառնալուց առաջ գործարան էր ղեկավարում։ Մոտ տասը տարի զբաղվել է ընտանեկան բիզնեսով, ինչը բավականին անսովոր ճանապարհ էր գրողի համար։
3. Առաջին համաշխարհային պատերազմը մեծ ազդեցություն է ունեցել նրա գրականության վրա։ Նա ծառայել է բրիտանական բանակի հետ և այդ փորձառությունից ոգեշնչված գրել է իր առաջին հայտնի գիրքը։
4. Նա շատ էր հետաքրքրվում անգլիական գրականությամբ։ Մորուան ուսումնասիրել և կենսագրություններ է գրել այնպիսի հայտնի գրողների մասին, ինչպիսիք են Շելլին, Բայրոնը և Դիքենսը։
5. Նա գրել է ոչ միայն վեպեր։ Նրա գրական ժառանգության մեջ կան նաև պատմական աշխատություններ, էսսեներ, պատմվածքներ և հայտնի մարդկանց կենսագրություններ։
6. Նրա կեղծանունն ի վերջո դարձավ իսկական անուն։ 1947 թվականին հատուկ պետական որոշմամբ նրան թույլատրվեց պաշտոնապես կրել Անդրե Մորուա անունը։
7. Նա Ֆրանսիական ակադեմիայի անդամ էր գրեթե 30 տարի։ Ընտրվել է 1938 թվականին և այդ կառույցում մնացել մինչև կյանքի վերջը։
«Սասունցի Դավիթ» հայոց ազգային էպոսը ևհամաշխարհային էպիկական ժառանգությունը
«Սասունցի Դավիթ» հայ ժողովրդական հերոսական էպոսը հայ հոգևոր մշակույթի
գագաթնակետերից է, որն իր մեջ խտացնում է հայ ժողովրդի ազատատենչ ոգին, հայրենասիրությունը,
պայքարը զավթիչների դեմ և արդարության հավերժական ձգտումը։ Էպոսը ձևավորվել է վաղ
միջնադարում (VII–X դարերում՝ արաբական տիրապետության դեմ մղված ազատագրական
պայքարի ժամանակաշրջանում) և դարերի ընթացքում բանավոր կերպով փոխանցվել
սերնդեսերունդ՝ հարստանալով նոր գծերով ու դրվագներով։
Էպոսն ամբողջական գրի է առնվել 1873 թվականին Գարեգին Սրվանձտյանցի կողմից Մշո Առինջ
գյուղում՝ բանասաց Մկրտիչ Աբրահամյանից (Կրպო)։ Հետագայում գրի են առնվել տասնյակ այլ
պատումներ, որոնք կազմում են «Սասնա ծռեր» էպոսի միասնական հավաքածուն։ 2012 թվականին
էպոսը ներառվել է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Մարդկության ոչ նյութական մշակութային ժառանգության
ներկայացուցչական ցանկում։
«Սասունցի Դավիթ» համահավաք բնագիրը բաղկացած է չորս ճյուղից, որոնցից յուրաքանչյուրը
ներկայացնում է Սասունի հերոսական տոհմի մեկ սերունդ՝ ստեղծելով միասնական շղթա.
Առաջին ճյուղ («Սանասար և Մհեր»): Ներկայացնում է Սասունի հիմնադրման, հերոսների
նախահայրերի՝ Սանասարի և Բաղդասարի ծննդյան, հրաշագործ գործերի և Առյուծաձև Մհերի
քաջագործությունների պատմությունը։
Երկրորդ ճյուղ («Մեծ Մհեր»): Պատմում է Մեծ Մհերի կյանքի, նրա հաղթանակների և այն
ողբերգական անեծքի մասին, որը նրան դատապարտում է անմահության և փակ դռների հետևում
մնալուն (Ագավնյա քարանձավում)։
Երրորդ ճյուղ («Սասունցի Դավիթ»): Էպոսի կենտրոնական և գեղարվեստորեն ամենահարուստ
մասն է։ Այն պատմում է Դավթի մանկության, անհնազանդության, Մսրո Մելիքի դեմ մղված
մենամարտի և հայրենիքի ազատագրման մասին։
Չորրորդ ճյուղ («Փոքր Մհեր»): Ներկայացնում է Դավթի որդու՝ Փոքր Մհերի ողբերգությունը, նրա
պայքարը անարդար աշխարհի դեմ և նրա մուտքը Վանա քարանձավ, որտեղ սպասում է աշխարհի
նորոգմանը։
«Գնա՛, որդի, հող հողին տուր, հավասարվի, մեր և ձեր արյունը մեկ չէ…» — Սասունցի Դավիթ
Համաշխարհային էպիկական ժառանգության համեմատություն
«Սասունցի Դավիթ» էպոսն իր գեղարվեստական հատկանիշներով, հերոսների կերպարներով և
համամարդկային գաղափարներով արժանի տեղ է զբաղեցնում համաշխարհային գրականության
գանձարանում՝ հավասարազոր լինելով հին և միջնադարյան խոշորագույն էպոսներին։
| Էպոսի անվանումը | Երկիր / Մշակույթ | Հիմնական գաղափարը | Հիմնական հերոսը |
| Սասունցի Դավիթ | Հայաստան | Հայրենասիրություն, ազատատենչություն, ազգային պաշտպանություն | Դավիթ |
| Իլիական / Ոդիսական | Հին Հունաստան | Հերոսություն, ճակատագիր, տունդարձի և պատվի գաղափար | Աքիլես, Ոդիսևս |
| Ռամայանա / Մահաբհարատա | Հնդկաստան | Բարու հաղթանակը չարի նդեմ, տիեզերական կարգ և պարտք (դհարմա) | Ռամա, Արջունա |
| Բեովուլֆ | Անգլոսաքսոնական | Քաջություն, հրեշների դեմ պայքար, հերոսական մահ | Բեովուլֆ |
| Մանաս | Ղրղզական | Ժողովրդի միասնություն, անկախություն և հայրենիքի պաշտպանություն | Մանաս |
Համաշխարհային այլ էպոսների համեմատ՝ «Սասունցի Դավիթ»-ն առանձնանում է իր բացառիկ
ժողովրդականությամբ։ Այն ստեղծվել և պահպանվել է ոչ թե թագավորական պալատներում կամ
գրասենյակներում, այլ պարզ գյուղացիների և գուսանների շրջանում։
Լավատեսություն և հումանիզմ. չնայած բազմաթիվ զրկանքներին ու արհավίքներին, էպոսը միշտ
հավատում է բարու վերջնական հաղթանակին և հայ ժողովրդի հարատևությանը։
Աստվածային և մարդկային սահմանը. հերոսներըժժ օժտված են գերբնական ուժով, բայց
միաժամանակ խորապես մարդկային են, խոցելի, հարազատ հողի ու ջրի հետ կապված։
Թուր-Կայծակին և Քուռկիկ Ջալալին. անշունչ առարկաներն ու կենդանիները (զենքը, ձիերը)
էպոսում դառնում են հերոսի գաղափարական ու մարտական գործընկերներ։
«Սասունցի Դավիթ» էպոսը համաշխարհային էպիկական արվեստի գլուխգործոցներից է։ Այն ոչ միայն
պատմական հիշողության պահպանման միջոց է, այլև հայ ժողովրդի բարոյական օրենսգիրքը, որը
սերնդեսերունդ փոխանցում է արդարության, արժանապատվության և հայրենասիրության անխախտ
արժեքները։
<< Արտաշես Ա>>
Ի՞նչ հետևանքներ ունեցան Մագնեսիայի ճակատամարտը և Ապամեայի հաշտության պայմանագրերը Հայոց պատականության վերականգման համար։
Մ.թ.ա. 190 թվականին Մագնեսիայի ճակատամարտում Հռոմը պարտության մատնեց Սելևկյան արքա Անտիոքոս III-ին։ Դրանից հետո Սելևկյան պետությունը զգալիորեն թուլացավ, իսկ մ.թ.ա. 188 թվականին կնքվեց Ապամեայի հաշտության պայմանագիրը, որով սահմանափակվեցին Սելևկյանների ռազմական և քաղաքական հնարավորությունները։ Օգտվելով ստեղծված իրավիճակից՝ Մեծ Հայքի կառավարիչ Արտաշեսը և Ծոփքի կառավարիչ Զարեհը անկախացան Սելևկյաններից և իրենց հռչակեցին թագավորներ։ Այս իրադարձությունների արդյունքում վերականգնվեց հայկական պետական անկախությունը, և հիմք դրվեց Արտաշեսյան արքայատոհմին։
Ո՞վ էր Արտաշես Ա-ն:
Արտաշես Ա-ն հայոց թագավոր էր, Արտաշեսյան արքայատոհմի հիմնադիրը, որը կառավարել է մ.թ.ա. 189-160 թվականներին։ Նա սկզբում եղել է Սելևկյանների կառավարիչը Մեծ Հայքում, սակայն հետագայում, օգտվելով Սելևկյան պետության թուլացումից, անկախացել է և դարձել հայոց թագավոր։ Արտաշես Ա-ն հայտնի է իր միավորիչ գործունեությամբ, ռազմական հաջողություններով և պետական կառավարման բարեփոխումներով։ Նրա օրոք Հայաստանը սկսեց վերականգնել իր տարածքային ամբողջականությունն ու հզորությունը։
Ներկայացրե՛ք Արտաշես Ա-ի միավորիչ գործունեությունը և դրա հետևանքները։
Արտաշես Ա-ի գլխավոր նպատակներից մեկը հայկական հողերի միավորումն էր։ Նրա օրոք Մեծ Հայքին միացվեցին հարևան պետությունների տիրապետության տակ գտնվող մի շարք հայկական տարածքներ։ Նա ընդարձակեց երկրի սահմանները՝ գրավելով տարածքներ Մարաստանից, Վիրքից և այլ հարևան երկրներից։ Միավորիչ քաղաքականության շնորհիվ Մեծ Հայքը դարձավ ավելի ընդարձակ և հզոր պետություն։ Արտաշեսը նաև մեծ ուշադրություն դարձրեց երկրի ներքին կազմակերպմանը, սահմանների հստակեցմանը և հողային հարաբերությունների կարգավորմանը։ Նրա հրամանով սահմանաքարեր տեղադրվեցին, որպեսզի հստակեցվեն գյուղերի ու հողատարածքների սահմանները։ Այս ամենի արդյունքում ամրապնդվեց կենտրոնական իշխանությունը, իսկ Հայաստանը դարձավ ավելի միասնական պետություն
Ներկայացրե՛ք Արտաշես Ա-ի դիրքորոշումը Ք․ա․ 183-179 թթ․ պատերազմի ընթացքում։
Ք.ա. 183-179 թվականներին Փոքր Ասիայում պատերազմ էր ընթանում Պոնտոսի և Հռոմի դաշնակիցների միջև։ Արտաշես Ա-ն այս հակամարտության ընթացքում վարեց զգուշավոր և հավասարակշռված քաղաքականություն՝ խուսափելով անմիջական ռազմական բախումից։ Նա չցանկացավ թույլ տալ, որ տարածաշրջանում ուժերի հարաբերակցությունը խախտվի և վտանգ ստեղծվի Հայաստանի համար։ Արտաշեսը մասնակցեց հաշտության պայմանագրի կնքմանը և հանդես եկավ որպես դրա երաշխավոր՝ փորձելով պահպանել տարածաշրջանի խաղաղությունն ու Հայաստանի անվտանգությունը։ Այս քայլը ցույց է տալիս, որ նա միայն ռազմական ուժի վրա չէր հենվում, այլ կարևորում էր նաև դիվանագիտությունը
Հիմնավորե՛ք, թե ինչու՞ է Արտաշես Ա-ն համարվում ռազմական, քաղաքական և դիվանագիտական հզոր գործիչ։
Արտաշես Ա-ն համարվում է ռազմական, քաղաքական և դիվանագիտական հզոր գործիչ, քանի որ կարողացավ կարճ ժամանակում վերականգնել և ամրապնդել հայկական պետականությունը։ Ռազմական կարողությունների շնորհիվ նա ընդարձակեց Հայաստանի սահմանները և միավորեց հայկական մի շարք տարածքներ։ Քաղաքական գործչի իր հմտություններով նա ամրապնդեց կենտրոնական իշխանությունը, կարգավորեց երկրի ներքին կյանքը և հիմնադրեց նոր արքայատոհմ։ Դիվանագիտական կարողություններն էլ արտահայտվեցին հարևան պետությունների հետ հարաբերություններում և պատերազմների ժամանակ ճիշտ դիրքորոշում ընտրելու մեջ։ Նա հիմնադրեց Արտաշատ մայրաքաղաքը, որը հետագայում դարձավ Հայաստանի կարևոր քաղաքական և տնտեսական կենտրոններից մեկը։ Հետևաբար, Արտաշես Ա-ն պարզապես տարածքներ նվաճող արքա չէր, այլ պետական մտածողությամբ առաջնորդ, որի գործունեությունը կարևոր հիմք ստեղծեց հետագա հզոր Հայաստանի համար։
Norwegian Fashion
Classwork
