Առաջադրանքներ
1.Գտի՛ր տրված բառերի բոլոր նմանությունները (ձևի, իմաստի):
ա) Ես, սա, այս: առաջին դեմք
բ) Դու, դա, այդ: երկրրորդ դեմք
գ) Նա, այն: երրորդ դեմք
2. Կետերի փոխարեն գրի՛ր փակագծում տրված մենք անձնական դերանվան համապատասխան ձևերը:
Մեր քաղաքում հիմա շատ բան է փոխվել:
Երկար ժամանակ մեզ պատմում էր, թե որտե՛ղ է եղել և ինչե՛ր է տեսել:
Հիմա նա մեզնից հեռու է հազարավոր կիլոմետրերով:
Գրում է, թե մեզնով է ապրում ու մեզ սպասելով է անցկացնում ժամանակը:
Մի քանի տարի մեր տանը ապրեց:
Տատս մեզանից բողոքում է, բայց առանց մեզ էլ չի դիմանում:
3. Հարցական դերանունները փոխարինի՛ր ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք անձնական դերանունների համապատասխան ձևերով:
Ո՞վ եկավ: Նա ընկավ
Ո՞ւմ պայուսակը: նրա պայուսակը
Մոտենալ ո՞ւմ : նրան մոտենալ
Հեռանալ ումի՞ց: նրանից հեռանալ
Հիանալ ումո՞վ: նրանով հեռանալ
4. Ընդգծված գոյականները և հարցական դերանունները փոխարինի՛ր ես, դու, մենք, դուք դերանունների համապատասխան ձևերով (տրական հոլովով):
Եղբոր խաղալիքն էր ջարդել:
Առանց եղբոր տեղ չէր գնում:
Ընկերոջ ճառելն առաջին անգամ էր տեսնում:
Հանուն ընկերոջ ամբողջ ամառը մնաց շոգ քաղաքում:
Ո՞ւմ պարտեզն է օր օրի կանաչում ու գեղեցկանում:
Հանձնաժողովն ո՞ւմ տվեց մրցանակը:
5.Դերանունների տրված զույգերի մեջ առանձնացրո՛ւ տրական հոլովով դրվածները: Խմբավորի՛ր բառազույգերի մյուս անդամները և դրանք անվանի՛ր:
Իմ, ինձ
քո, քեզ,
նրա, նրան,
իր, իրեն,
մեր, մեզ,
ձեր, ձեզ:
Երկրրորդ շարքը տրական հոլով։
6. Տրված դերանուններով (սեռական հոլով) նախադասություններ կազմի՛ր և լրացրո՛ւ նախադասությունը:
Իմ, քո, նրա, իր, մեր, ձեր:
Իմ խոսքը կարևոր է։
Քո իրերը ինձ մոտ են
Նրա անունը շատ գեղեցիկ
Իր հեռախոսը ինձ մոտ է
Մեր դասարանը շատ լավն է
Ձեր հագուստը շատ գեղեցիկ է
Սեռական հոլովը ցույց է տալիս այն առարկան, որ պատկանում է առարկայի կամ մեկ այլ անձի…:
7. Հոլովման աղյուսակում գրի՛ր տրված դերաննուների համապատասխան ձևերը և պատասխանի՛ր հարցերին:
Ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք, ո՞վ:
Ուղղական — ես, դու, նա, ինքը, մենք, դուք, նրանք
Սեռական- իմ, քո, նրա, նա, նրանք, ձեր, նրանց
Տրական- ինձ, քեզ, նրա, իրեն, մեր, ձեր, նրանց
Հայցական — ինձ, քեզ, նրա, իրեն, մեզ, ձեզ, նրանց
Բացառական-ինձանից, քեզնից, նրանից, իրենից, մեզանից, ձեզանից, նրանցից
Գործիական-ինձանով, ինձնով, քեզնով, նրանով, իրանով, մեզանով, ձեզանով, նրանցով
Ներգոյական-ինձանով, ինձանում, քեզանով, քեզանում, նրանով, նրանում, իրանով, իրանում, մեզանով, մեզանում, դրանով, դրանում, նրանով, նրանում։
Ո՞ր դերանունների սեռական և տրական հոլովներն են համընկնում:
Դերանուններից ո՞ր հոլովներն են նմանվում գոյականի համապատասխան ձևերին:
8. Ուշադրությո՛ւն դարձրու ընդգծված դերանուններին և որոշի՛ր, թե ո՞ւմ անվան փոխարեն են դրվում դրանք:
Զինվորն ասաց, որ ինքը-զինվորը գիշերը գնացքով է գնալու ու նրան-ինչ որ մեկը էլ է տանելու իր հետ:
Որսորդը բողոքում էր, որ ինքն-որսորդը անտառում արջ է տեսել, իսկ նա-ինչ որ մեկը չի հավատում իրեն:
Գիտնականն ասում է, որ իրեն-գիտնականին իրեղեն ապացույցներ են պետք, նա-ինչ որ մեկը իզուր է ուզում խոսքով ապացուցել:
Անծանոթն ասաց, որ նա-ինչ որ մեկը իզուր է անհանգստանում, ինքը-անծանոթը միայն մի բաժակ ջուր է ուզում:
Հետախույզն ընկերոջը հորդորում էր, որ նաընկերը իզուր ժամանակ չկորցնի, ինքը-հետախույզը գիտի, որ այդտեղ այլևս գետ չկա:
9.Պարզի՛ր, թե յուրաքանչյուր նախադասության մեջ ո՞ւմ անվան փոխարեն են դրվում ընդգծված երրորդ դեմքի դերանունները և պատասխանի՛ր հարցին:
Օրինակ`
Տղայի հայրը նրանով է պարծենում:- Տղայով:
Տղան ընկերոջ մասին ասում էր, որ նա-ընկերը վախենում է օձի լեզվից, մինչդեռ ինքը-տղան գիտե, որ օձերը լեզվով միայն հոտոտում ու շոշափում են:
Աղջիկը զարմացած նայեց տատին, նա իրեն այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է:
Աղջիկը զարմացած նայեց տատին, ինքը-աղջիկը նրան-տատը այդքան ոգևորված չէ՞ր տեսել, ի՞նչ է:
Ծերունին տղայի կողքին իր-ծերունու մանկությունն էր հիշում:
Ծերունին տղայի կողքին նրա-տղայի մանկությունն էր հիշում:
Գայլն իրեն համոզում էր, որ ինքը-գայլը չի վախենում շներից:
Գայլն իրեն համոզում էր, որ նա-գայլը չի վախենում շներից:
Նախադասության մեջ նա՞, թե՞ ինքը դերանունն է փոխարինում նույն նախադասության ենթակայի անվանը:
Ինքը