Խաչբառ «Ատոմի կառուցվածքը» թեմայի վերաբերյալ.

  1. Բոլոր էլեկտրոններն ատոմում
    առաջացնում են էլեկտրոնային թաղանթ:
  2. Նեոնի ատոմում ավարտուն
    էներգիական մակարդակների
    թիվը՝ տառերով: երկու
  3. Ատոմում էլեկտրոններով լրացված
    էներգիական մակարդակների
    թիվը համընկնում է ՊՀ պարբերության համարի
    հետ:
  4. Քիմիական տարրերի ՊՀ 1-ին և
    2-րդ խմբերի տարրերի ատոմ­ների արտաքին էլեկտրոնային շերտում էլեկտրոնների թիվը հավասար է խմբի համարին:
  5. 15-րդ խմբի Ֆոսֆոր տարրի ատոմում արտաքին էներգիական մակարդակում
    էլեկտրոնների թիվը 3 անգամ փոքր է էլեկտրոնային թաղանթը կազմող
    էլեկտրոնների թվից:
  6. Ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտում (բացի ջրածնից և հելիումից)
    էլեկտրոնների առավելագույն թիվը ութ է:
  7. Ատոմի չորրորդ էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների առավելագույն
    թիվը՝ տառերով: երեսուներկու

1.Ի՞նչ է ատոմի էլեկտրոնային բանաձևը:

Ատոմում էլեկտրոնների բաշխումը ցույց տվող պայմանական
գրառումը կոչվում է ատոմի էլեկտրոնային բանաձև:

  1. Կազմիր ալյումին, սիլիցիում և ֆոսֆոր տարրերի ատոմների էլեկտրոնային բանաձևերը:

Ալյումին-13Al 2e, 8e, 3e

Սիլիցիում-14Si 2e, 8e, 4e

Ֆոսֆոր-15P 2e, 8e, 5e

  1. Ընտրիր երկրորդ էներգիական մակարդակում 6 էլեկտրոն պարունակող քիմիական տարրի անվանումը.

ա) ածխածին,

բ) թթվածին,

գ) ծծումբ,

դ) նեոն:

  1. Տրված են քիմիական տարրերի հետևյալ նշանները.

Al, Ca, S, B, P, Na:

ա) Ընտրիր արտաքին էլեկտրոնային շերտում 3 էլեկտրոն պարունակող տարրերի քիմիական նշանները:

Al, B:

Կազմի’ր սահիկաշարում ներկայացված ատոմների էլեկտրոնային բանաձևերը։

Թթվածին-8O 2e, 6e

Ալյումին-13Al 2e, 8e, 3e

Ածխածին-6C 2e, 4e

Քլոր-17Cl 2e, 8e, 7eЗапись опубликована 

Խաչբառ «Ատոմի կառուցվածքը» թեմայի վերաբերյալ.

  1. Բոլոր էլեկտրոններն ատոմում
    առաջացնում են էլեկտրոնային թաղանթ:
  2. Նեոնի ատոմում ավարտուն
    էներգիական մակարդակների
    թիվը՝ տառերով: երկու
  3. Ատոմում էլեկտրոններով լրացված
    էներգիական մակարդակների
    թիվը համընկնում է ՊՀ պարբերության համարի
    հետ:
  4. Քիմիական տարրերի ՊՀ 1-ին և
    2-րդ խմբերի տարրերի ատոմ­ների արտաքին էլեկտրոնային շերտում էլեկտրոնների թիվը հավասար է խմբի համարին:
  5. 15-րդ խմբի Ֆոսֆոր տարրի ատոմում արտաքին էներգիական մակարդակում
    էլեկտրոնների թիվը 3 անգամ փոքր է էլեկտրոնային թաղանթը կազմող
    էլեկտրոնների թվից:
  6. Ատոմի արտաքին էլեկտրոնային շերտում (բացի ջրածնից և հելիումից)
    էլեկտրոնների առավելագույն թիվը ութ է:
  7. Ատոմի չորրորդ էներգիական մակարդակում էլեկտրոնների առավելագույն
    թիվը՝ տառերով: երեսուներկու

1.Ի՞նչ է ատոմի էլեկտրոնային բանաձևը:

Ատոմում էլեկտրոնների բաշխումը ցույց տվող պայմանական
գրառումը կոչվում է ատոմի էլեկտրոնային բանաձև:

  1. Կազմիր ալյումին, սիլիցիում և ֆոսֆոր տարրերի ատոմների էլեկտրոնային բանաձևերը:

Ալյումին-13Al 2e, 8e, 3e

Սիլիցիում-14Si 2e, 8e, 4e

Ֆոսֆոր-15P 2e, 8e, 5e

  1. Ընտրիր երկրորդ էներգիական մակարդակում 6 էլեկտրոն պարունակող քիմիական տարրի անվանումը.

ա) ածխածին,

բ) թթվածին,

գ) ծծումբ,

դ) նեոն:

  1. Տրված են քիմիական տարրերի հետևյալ նշանները.

Al, Ca, S, B, P, Na:

ա) Ընտրիր արտաքին էլեկտրոնային շերտում 3 էլեկտրոն պարունակող տարրերի քիմիական նշանները:

Al, B:

Կազմի’ր սահիկաշարում ներկայացված ատոմների էլեկտրոնային բանաձևերը։

Թթվածին-8O 2e, 6e

Ալյումին-13Al 2e, 8e, 3e

Ածխածին-6C 2e, 4e

Քլոր-17Cl 2e, 8e, 7eЗапись опубликована 

Առաջադրանքները Ս.Մարկոսյանի 8-րդ դասարանի գրքից:

110.Տրված գոյականները չորս խմբի բաժանի՛ր ըստ կազմության:

Մայրցամաք, գոյություն, գետին, ողբերգություն, գազան, նախաճաշ, ցնցում, արտասահման, ճամփա, ուժ, զոհ, նավ, նավահանգիստ, նավակ, հայրենիք, վերադարձ, մայրաքաղաք, օտարամոլություն:

Պարզ բառեր – գազան, ուժ, զոհ, նավ, ճամփա
Բարդ բառեր – մայրացամաք, նախաճաշ, արտասահման, նավահանգիստ, մայրաքաղաք, վերադարձ
Ածանցավոր – գոյություն, գետին, ցնցում, նավակ, հայրենիք
Բարդ ածանցավոր – ողբերգություն, օտաևամոլություն

111.Տրված գոյականներից նորերը կազմի՛ր` ուհի, ստան, ոց, ություն ածանցներով:

Հայ, դպիր, այգի, հնոց, բույր, ծառ, բժիշկ, պարսիկ:

Հայ – Հայաստան, հայուհի, հայություն
Դպիր – դպրոց,
Այգի – այգաստան
Հնոց – հնություն
Բույր – բուրաստան
Ծառ – ծառաստան
Բժիշկ – բժշկուհի, բժշկություն
Պարսիկ – Պարսկաստան, պարսկուհի

112.Տրված բայերից  ածանցավոր գոյականներ կազմի՛ր և ածանցներն ընդգծի՛ր:

Նկարել, գրել, զարթնել, թափել, ուսուցանել, քերել, վարել, հաճախել, բախել, հնչել, վազել, հանել, շարժել, մոտենալ, կոշտանալ:

Նկարել – նկարչություն, նկարչական, նկարիչ
Գրել – գրություն
Զարթնել – զարթուցիչ
Թափել – թափել
Ուսուցանել – ուսուցում
Քերել – քերիչ
Վարել – վարիչ, վարում
Հաճախել – հաճախակի
Բախել – բախում
Հնչել – հնչյուն
Վազել – վազող
Հանել – հանող
Շարժել – շարժում
Մոտենալ – մոտեցում
Կոշտանալ – կոշտանալ։

113.Տրված ձայնարկություններից ածանցավոր գոյականներ կազմի՛րԻ՞նչ անուն կտաս այս և նախորդ վարժության մեջ ընդգծված ածանցներին:

Շրը՛խկ, թը՜շշ, թրը՛մփ, թը՛խկ, դը՜զզ, մը՜ռռ:

Շրը՛խկ – Շրըխկոց
թը՜շշ – թըշշոց

թրը՛մփ – թրըմփոց
թը՛խկ – թրխկոց
դը՜զզ – դըզզոց
մը՜ռռ – մըռռոց:

114.Տրված գոյականակերտ ածանցներից յուրաքանչյուրով երկու գոյական կազմի՛ր և գրի՛րթե ո՛ր բառերից կազմեցիր:

դնել (դիր) — դրածո, պարսավել — պարսավանք:

Անք, ցի, ածո, ք, ուկ, իք, իչ, ու, ան, իկ, պան, ստան, ուհի:

Անք – հարգանք
Ցի – Սիսիանցի, Ապարանցի
Ածո – պահածո, դրածո
Ք – պարտք, հանք
Ուկ – գառնուկ, արջուկ
Իք – օծանելիք
Իչ – զարթուցիչ, քերիչ
Ու – օդաչու
Ան – անտառ
Իկ – փոթորիկ
Պան – պարտիզպան
Ստան – Հայաստան, Ռուսաստան
Ուհի – հայուհի, գեղեցկուհի, պարսկուհի

Գոյականի տեսակները

115.Պարզի՛րթե քերականական ո՛ր հատկանիշի  հիման վրա է կազմվել յուրաքանչյուր խումբը (խմբի բոլոր բաոերն ի՞նչ ընդհանուր հատկանիշ ունեն):

Ա. Ուրարտու, Արա Գեղեցիկ, Արագած, Արգիշտի, Նեղոս, Վահան Տերյան, «Անուշ», Ռուսաստանի Դաշնություն:

Բոլորը հատուկ գոյականներ են

Բ. Մանկություն, միամտություն, ուրախություն, սուգ, վիշտ, ահ, հնարավորություն:

Բոլորը վերացական գոյականներ են

Գ. Հայր, մայր, մարդ, կին, ընկեր, եղբայր, հոգեբան, ուսանողուհի, դերասանուհի, անձնավորություն:

Բոլոր գոյականները անձ են

Գոյականի թիվը

117.Տրված խմբերի գոյականները հոգնակի դարձրու և բացատրի՛ր օրինաչափությունը:

Ա Ուժ, տարր, ծով, նաև, կույտ, բերդ, շենք:

Ուժեր, տարրեր, ծովեր, նավեր, կույտեր, բերդեր, շենքեր

Բ. ճանապարհ, գաղտնիք, հրաշք, մեքենա, շրջան, շինություն, նավահանգիստ:

Ճանապարհներ, գաղտնիքներ, հրաշքներ, մեքենաներ, շրջաններ, շինություններ, նավահանգիստներ

Գ. Գառ, դուռ, մատ, մուկ, թոռ, ձուկ, լեռ, բեռ:

Գառներ, դռներ, մատներ, մկներ, թոռներ, ձկներ, լեռներ, բեռներ

Դ. Աստղ, արկղ, վագր, անգղ, սանր:

Աստղեր, արկղեր, վագրեր, անգղեր, սանրեր

Ե. Ծովածոց, սուզանավ, դաշտավայր, շնագայլ, հեռագիր, լրագիր:

Ծովածոցեր, սուզանավեր,  դաշտավայրեր, շնագայլեր,  հեռագրեր, լրագրեր

Զ. Քարտաշ, գրագիր, լեռնագործ, բեռնակիր:

Քարտաշներ, գրագրեր, լեռնագործներ, բեռնակիրներ
է
.

Մարդ, կին:

Մարդիկ, կանայք

118.Փակագծում տրված բաոերը հոգնակի՛ դարձրու և համապատասխան ձևով գրի՛ր կետերի փոխարեն: Մրցող լաստանավերը  (լաստանավ) մաքուր էին ու զարդարված գույնզգույն լաթերով (լաթ):

Հարթավայրերը (հարթավայր) գարնան հորդացումների ժամանակ գետերը (գետ) կարող են հակառակ ուղղությամբ հոսել:

Օդերևութաբանները (օդերևութաբան) զգուշացնում են քաղաքին սպառնացող նոր ցիկլոնի մասին:

Գետերում (Գետ)  ջրի մակարդակը բարձրացել էր սառցադաշտերի  (սառցադաշտ) պատճառով:

Ջրի հոսանքը դանդաղեցնում են հատակին լցված քարակույտերը  (քարակույտ):

Աշխարհի գեղեցիկ ջրվեժներից  (ջրվեժ) մեկը` Վիկտորիան, անցյալ դարում է հայտնագործվել (եվրոպացի) կողմից:

Շատ ծովախորշեր  (ծովախորշ) վերածվել են ցամաքի