Պարապմունք 13

1․ ա) Մի թիվը 8-ով մեծ է մյուսից: Այդ թվերի գումարը հավասար է 44-ի: Գտնել այդ թվերը:

x+x+8=44

2x=44-8=36

36:2=18

44-18=26

18,26

բ) Մի թիվը 13-ով փոքր է մյուսից: Գտեք այդ թվերը, եթե նրանց գումարը 35 է

x+(x-13)=35

2x=35+13=48

48:2=24

24-13=11

24,11:

2․ ա) Երկու թվերի գումարը 19 է, իսկ տարբերությունը՝ 7: Գտնել այդ թվերը:

x+y=19

x-y=7

2x=7+19=26

2x=26

26:2=13

x=13

19-13=6

y=6

բ) Երկու թվերի գումարը 23 է, իսկ տարբերությունը՝ 9: Գտնել այդ թվերը:

x+y=23

x-y=9

2x=23+7=30

2x=30

30:2=15

x=15

23-15

y=8

3․ Մի թիվը 2 անգամ մեծ է մյուսից: Եթե այդ թվերից փոքրը մեծացվի 4 անգամ, իսկ մեծը՝ 2 անգամ, ապա նրանց գումարը հավասար կլինի 44: Գտեք այդ թվերը:

8x=44

44:8=5,5

5,5+5,5=11

5,5,11:

4․ 56 սմ պարագծով ուղղանկյան երկու կողմերի տարբերությունը 8 սմ է։ Գտնել ուղղանկյան կողմերը։

x-y=8

5․ Երեք բադ և չորս սագ միասին կշռում են 2կգ 500գ, իսկ չորս բադ և երեք սագ միասին կշռում են 2կգ 400գ։ Որքա՞ն է կշռում 1 սագը և 1 բադը։

3x+4y=2500

4y+3y=2400

6․ Դպրոցականները էքսկուրսիա գնացին: Նրանք վերադարձան այլ ճանապարհով, որ 9 կմ-ով կարճ էր առաջինից: Որքա՞ն է յուրաքանչյուր ճանապարհի երկարությունը, եթե դպրոցականներն ընդամենը անցան 47 կմ:

19,28

x+y+9=47

x+y=47-9

x=38:2

x=19 կմ

y=x=(38:2)+9

y=28 կմ

7․ Եռանկյան մեծ կողմը 18 սմ է, իսկ մյուս երկու կողմերի տարբերությունը՝ 6 սմ։ Ինչի՞ են հավասար եռանկյան կողմերը, եթե նրա պարագիծը 42 սմ է։

18+x+y=42 սմ
x-y=6 սմ

x+y=42-18=24 սմ

x+y=24 սմ

x=(24-6):2

x=9

y=9+6

y=15

Հայոց լեզվի հոկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

Բանավոր ներկայացնում ենք Ուսումնական աշուն նախագիծը

Գործնական աշխատանք, 28.10.24

Գործնական աշխատանք․18․10

Ֆլեշմոբ

Ֆլեշմոբ

Գործնական աշխատանք ուղղագրությունից․11․10

Ածական անուն.08.10

Ո՞վ է ուսուցիչը

Գոյականի թիվը և հոլովը․04․10

Պարզ և բարդ նախադասություն․30․09․-02․10․2024թ․

Գրականություն հոկտեմբեր ամսվա հաշվետվություն

Այս ամիսը նախագծային կարող եմ անվանել։ Ունեցել ենք Կոմիտասին նվիրված նախագիծ, թարգմանչաց տոն նախագիծ և ուսումնական աշնան նվիրված նախագիծ։

Ուսումնական աշուն

Թարգմանչաց տոն

Կոմիտասի Նախագիծ

Ուսումնական աշուն

<<Իմ գրադարանը>>

Կարդացածս գրքերը աշնան ընթացքում

Իմ ուսումնական աշունը ։

Ես իմ աշունը իսկապես շատ հետաքրքիր եմ անցկացրել։ Ես եղել եմ արտերկրում ՝ Աբու Դաբիիում, այցելել եմ Աբու Դաբիի Լուվռ ՝ հիացել լուսանկարներով ու անհավատալի գեղեցիկ ճարտարապետությամբ։ Այցելել Sea World Abu Dabii և Warner Bros այնտեղ դու հայտնվում էիր իսկական մուլտֆիլմում, նաև այնտեղ շատ անիրական տպավորություն էր ստեղծվում։ Մյուսը այցելեցի իրենց Մսկիթներից մեկը ՝ Sheikd Zaid-ի մսկիթը , նաև կրեցի իրենց կրոնական Աբայան, ինձ շատ է հետաքրքրում կրոները նրանց սովորություները և ավանդույթները, շատ էի հավանում այն փաստը, որ մարդիկ իրենց կրոնը երբեմն չափից շատ սիրում ու պահպանում, ամեն տարածքում կան հատուկ կանանց և տղամարդկանց համար հատկացրած աղոթքի սենյակներ, որտեղ լինի կողքը բարձր երաշժտություն եթե նրանց աղոթքի ժամներ նրանք անպայման դա պահում էին, իսկ Մսկիթում դու պետք է լինեիր հատուկ համազգեստով, ուսերդ, ձեռքերդ, պետք է չերևա սպիտակ չես կարող հագնել, որովհետև նրանք ասում են սպիտակ ներթափանցում է մաշկի գույնը, մազերը պետք է կապած լինեն, երեխաները համար այդքան խիստ չե բայց մեծահասակներին դա պարտադրում են։

Թարգմանչաց տոն

Հայուհին՝ իտալական պոեզիայի ամենագեղեցիկ դեմքերից մեկը

Մենք փոքր ենք, այո, Ձեզ ով էր ասում՝ մեզ սեղմեք այնքան, Որ մենք ստիպված… ադամանդ դառնանք, Ով էր ստիպում մեզ աստղերի պես ցիրուցան անեք, Որ միշտ մեզ տեսնեք՝ ուր էլ որ գնաք… Իսկ միայն ո՞ր աշխարհամաս չենք ցիրուցանվել, ո՞ր երկրի հողի վրա չեն շողացել հայի «ադամանդափայլ» եսն ու ինքնությունը: Աշխարհահռչակների մասին վերստին չասենք՝ նրանք սնուցանել են համաշխարհային գիտության գանձարանն ու մարդկային միտքը եւ հայտնի են այս նույն ապերախտ մարդկությանն ու այս նույն «համր ու խուլ» աշխարհին: Այդուհանդերձ, ունենք նաեւ այնպիսի անհատականություններ, որոնց ինքներս կամ լավ չենք ճանաչում, կամ չգիտենք առհասարակ, կամ ծանոթ են միայն նեղ շրջանակներին: Այդ անուններից է դեռեւս իր ողջության օրոք ճանաչման, իսկ մահվանից հետո՝ փառքի արժանացած, բանաստեղծուհի Վիկտորյա Աղանուրը: «Աղանուրը բանաստեղծուհի է ոչ միայն նրբազգաց, այլեւ խորազգաց եւ հմուտ քերթող իտալական լեզվի տաղաչափության»,- գրել է նահապետ հայր Ղեւոնդ Ալիշանը նրա մասին: Իսկ իր գնահատանքներում միշտ չափավոր ու ժլատ Արշակ Չոպանյանը չի զլացել այսպես պանծացնել իտալագիր հայուհուն. «Իր բանաստեղծությունը խորը եվրոպական գեղեցկության բոլոր ստացիկ հրապույրներուն ներքեւ կտրոփե պարզ, սրտաբուխ զգացողություն մը, որ կմատնէ քերթողուհվույն արենակցությունը Քուչակին ու Աբովյանին հետ…»: Օրհնյալ գերդաստանի շառավիղներից է բանաստեղծուհին. ինչպես վկայում են վավերագիր տեղեկությունները՝ սերում են Ջուղայից, որտեղ ապրել են մինչեւ Շահ Աբասի արշավանքները, հետո գաղթել են Պարսկաստան, հաստատվել Նոր Ջուղայում, այնուհետեւ տեղափոխվել Հնդկաստանի Մադրաս քաղաք: Աղանուրյանները հայտնի են եղել ազգաշահ իրենց գործունեությամբ՝ զբաղվել են բարեգործությամբ, կազմակերպել հանգանակություններ, կառուցել եկեղեցիներ, հիմնել կրթօջախներ: Հոգեւոր դաշտում են գործել Հարություն եւ Պետրոս Աղանուրյանները, իսկ պատմաբան, աստվածաբան, թարգմանիչ Մկրտիչ Աղանուրյանը Կալկաթայում 1820 թ. «Իմաստախնդրեան միաբանություն» կազմակերպության աթոռակալն է եղել: Մադրասում են ծնվել տոհմի մյուս հետնորդները՝ Աբրահամն ու իր ժառանգները: Աբրահամի կինը՝ Մարիամ-Թերեզան, դուստրն էր Մուրատյան վարժարանի բարերար Սամուել-Մուրատի: 1835-ին նրանց ընտանիքը տեղափոխվում է Փարիզ, այնուհետեւ գալիս եւ հիմնավորվում է Վենետիկում: Հայկական ծագմամբ իտալացի բանաստեղծուհի Վիկտորյա Աղանուրի անունը Իտալիայի հայտնի ու մեծարված այնպիսի երեւելիների կողքին է, ինչպիսիք Բոկաչոն ու Դանթեն են: Բանաստեղծուհին ծնվել է 1855 թ. Պադուա քաղաքում: Հայրը՝ Էդուարդը, հայ էր, մայրը՝ Ջուզեպինա Պաչինին՝ իտալուհի: Ապագա բանաստեղծուհին մեծացել է Պադուայի «Հայերի տանը», որտեղ հաճախ էին հյուրընկալվում Եվրոպայի հայտնիները՝ գրողներ, արտիստներ, գիտնականներ, գործարարներ: Իր առաջին ստեղծագործությունները, հետագայում նաեւ գրքերը հայուհին տպագրում է քրոջ՝ Հելենայի նկարազարդումներով: Բանաստեղծությունների առաջին՝ «Հավիտենական զրույց» ժողովածուն, որի լուսընծայումը վստահված էր միլանյան հրատարակչությանը, ընթերցողին է հասնում 1900-ին: Ժողովածուն գերազանցում է բոլոր սպասելիքները՝ հայտնություն ու մեծ փառք բերելով հեղինակին: Դա է վկայում իտալացի փիլիսոփա, մտավորական ու քննադատ Բենեդետո Կրոչեի հիացական արձագանքը մամուլում. «Դրանք ամենագեղեցիկ բանաստեղծություններն էին, որոնք երբեւէ գրվել են իտալացի կնոջ կողմից…»: Իսկ նշանավոր բանաստեղծներ Կարդուչչին, Լեոպարդին, Ադա Նեգրին նրան համարել են իտալական արդի պոեզիայի ամենից գեղեցիկ դեմքերից մեկը՝ շեշտելով նրա մտածումների ինքնատիպությունը, զգացմունքների հազվագյուտ խորությունը: Երեք տարի անց գիրքը վերահրատարակվում է Թուրինում: Նույն ցնծությամբ էր ընդունվելու նրա երկրորդ հոգեզավակը՝ «Նոր երգերը»՝ հրատարակված 1908-ին, Հռոմում: Այս ժողովածուները ոչ միայն Իտալիայում, այլեւ Եվրոպայում են սիրված ու հանրահայտ դարձնում հեղինակի անունը: Իսկ 1905 թ. նրա ստեղծագործությունները հայերեն էր թարգմանել եւ հրատարակել Մխիթարյան միաբանության  հայտնի հայրերից Արսեն Ղազիկյանը: Իր ստեղծագործություններում Աղանուրը անդրադարձել է նաեւ հարազատ ժողովրդի բախտին ու ճակատագրին, հայրենի օթեւաններից զրկված իր եղբայրների տառապանքներին: Հայկական ինքնության տրոփով են բաբախուն «Հեռավոր եղբայրներիս» բանաստեղծության տողերը: Եվ ոչ միայն այս մեկի: Հայրենասիրական գործերում նա արձագանքել է մեր ժողովրդի ազգային ինքնության, ազնվական վեհության եւ սեփական ուժն ու իրավունքները  վերագտնելու ազգափրկիչ խնդիրներին: Յուրօրինակ դրամա է հիշեցնում 55-ամյա Վիկտորյա բանաստեղծուհու վախճանը. չարորակ ուռուցքի վիրահատությունը դառնում է ճակատագրական: Իսկ նրա ամուսինը՝ Գաիտո Բոմբիլին, ինքնասպան է լինում սիրասուն կնոջ հենց աճյունի մոտ, եւ երկուսին էլ հողին են հանձնում միաժամանակ…

Իտալական թարգմանություն

siamo piccoli sì Chi ti ha detto di spingerci così forte? Che dobbiamo diventare… un diamante, Chi ci ha fatto ballare come stelle Che ci vedrai sempre ovunque tu vada… E quale parte del mondo non siamo stati in contatto con noi, sul suolo di quale paese non hanno brillato l’identità «brillante del diamante» degli armeni? Non parliamo ancora di personaggi di fama mondiale: hanno nutrito il tesoro della scienza mondiale e della mente umana e sono conosciuti da questa stessa umanità ingrata e da questo stesso mondo «muto e sordo». Tuttavia, abbiamo anche personalità che noi stessi o non conosciamo bene, o non conosciamo affatto, o siamo familiari solo a circoli ristretti. Uno di questi nomi è la poetessa Victoria Aghanur, che ha ricevuto riconoscimenti durante la sua vita e fama dopo la sua morte. «Aghanur è una poetessa non solo sensibile, ma anche profonda e abile nella lingua italiana», ha scritto di lei il patriarca padre Ghevond Alishan. E Arshak Chopanyan, sempre moderato e avaro nelle valutazioni, non ha esitato a disprezzare la donna armena di lingua italiana. «La sua poesia racchiude un sentimento semplice e sincero sotto tutto il fascino della profonda bellezza europea, che tradirà il rapporto amichevole con Kuchak e Abovyan…». La poetessa è uno dei raggi della generazione beata. come testimoniano informazioni documentarie, provenivano da Jugha, dove vissero fino alle invasioni di Shah Abbas, poi migrarono in Persia, si stabilirono a New Jugha, per poi trasferirsi nella città di Madras, in India. Gli Aghanuriani erano noti per le loro attività a beneficio della nazione: si impegnavano in beneficenza, organizzavano raccolte fondi, costruivano chiese e fondavano centri educativi. Harutyun e Petros Aghanuryan lavorarono nel campo spirituale, mentre lo storico, teologo e traduttore Mkrtich Aghanuryan lavorò a Calcutta nel 1820. Era il presidente dell’organizzazione «Congregazione del pensiero». Abramo e i suoi discendenti nacquero a Madras. La moglie di Abraham, Mariam-Teresa, era la figlia di Samuel-Murat, il benefattore della scuola Muratyan. Nel 1835 la famiglia si trasferì a Parigi, poi si stabilì a Venezia. Il nome della poetessa italiana Victoria Aghanouri di origine armena è accanto a personaggi famosi e onorati d’Italia, come Boccaccio e Dante. La poetessa è nata nel 1855. nella città di Padova. Suo padre, Eduard, era armeno e sua madre, Giuseppina Pacini, era italiana. La futura poetessa crebbe nella «Casa degli Armeni» a Padova, dove spesso venivano ospitate celebrità europee — scrittori, artisti, scienziati, uomini d’affari. L’armena pubblicò le sue prime opere, e più tardi anche i libri, con le illustrazioni di sua sorella Elena. La prima raccolta di poesie, «Eterna Conversazione», pubblicata dalla casa editrice milanese, giunse al lettore nel 1900. La raccolta supera ogni aspettativa, portando rivelazione e grande gloria all’autore. Ciò è dimostrato dalla reazione entusiastica del filosofo, intellettuale e critico italiano Benedetto Croce sulla stampa. «Erano le poesie più belle mai scritte da una donna italiana…» E i famosi poeti Carducci, Leopardi, Ada Negri lo consideravano uno dei volti più belli della poesia italiana moderna, sottolineando l’originalità dei suoi pensieri e la rara profondità dei suoi sentimenti. Tre anni dopo il libro viene ripubblicato a Torino. Il suo secondo capolavoro, Canzoni nuove, pubblicato a Roma nel 1908, sarà accolto con la stessa gioia. Queste raccolte rendono popolare il nome dell’autore non solo in Italia ma anche in Europa. E nel 1905 le sue opere furono tradotte in armeno e pubblicate da Arsen Ghazikyan, uno dei famosi padri della Congregazione Mkhitaryan. Nelle sue opere Aghanur rifletteva anche sulla fortuna e sul destino del suo popolo, sulle sofferenze dei suoi fratelli privati ​​delle loro case. I versi della poesia «Fratelli lontani» risuonano del tropo dell’identità armena. E non solo questo. Negli affari patriottici, ha risposto all’identità nazionale, alla nobile nobiltà del nostro popolo e ai problemi salvifici nazionali di riconquistare la propria forza e i propri diritti. La morte della poetessa Victoria, 55 anni, ci ricorda un dramma unico. l’intervento chirurgico per una neoplasia diventa fatale. E suo marito, Gaito Bombili, si suicida proprio accanto ai resti dell’amata moglie, ed entrambi vengono sepolti nello stesso momento…

Ուղեղիկը

Գտնվում է երկարավուն ուղեղի թիկնային մասում, ունի 150 գ զանգված, կազմվածէ երկու կիսագնդերից և կիսագնդերը միացնող որդանման սպիտակ նյութից։ Գորշ նյութը կազմում է ուղեղիկի գալարապատ մակերեսը, իսկ սպիտակ նյութի ներսում գորշ նյութն առաջացնում է ծառանման պատկեր, որը հայտնի է <<կենաց ծառ>> անունով։ Ուղեղիկի ռեֆլեքսային գործառույթը համաձայնեցված շարժումների իրագործումն է ։ Ուղեղիկի վնասվածքի դեպքում գիտվում են անհավասարկշռված, երբեմն անկանոն շարժումներ։ Ուղեղիկի վնասվելուց հետո նրա գործառույթները մասնակիորեն կատարում է մեծ կիսագունդը

Ուղեղիկը մարմնի հավասարակշռությունը և շարժումները համակարգող կենտրոնական օրգան է: Այն ուղեղաբնի հետ կապված է էֆերենտ (կենտրոնախույս) և աֆերենտ հաղորդչական ուղիներով, որոնք առաջացնում են ուղեղիկի 3 զույգ ոտիկները: Ուղեղիկի արտաքին մասը պատված է մեծ թվով գալարներով և ակոսներով, որոնք զգալիորեն մեծացնում են նրա մակերեսը (մեծահասակների մոտ 975 – 1500 սմ2): Ուղեղիկի կտրվածքը թողնում է «կենաց ծառի» տպավորություն: Ուղեղիկի գորշ նյութի հիմնական մասը տեղադրված է նրա մակերեսին, որն էլ առաջացնում է ուղեղիկի կեղևը: Գորշ նյութի փոքր մասը գտնվում է սպիտակ նյութի խորքում՝ կենտրոնական կորիզների ձևով: Յուրաքանչյուր գալարի կենտրոնում կա սպիտակ նյութի բարակ շերտ, որը պատված է գորշ նյութով՝ կեղևով:

Ուղեղիկի կեղևում տարբերում են 3 շերտ՝ արտաքին՝ մոլեկուլյար (stratum molekulare), միջին՝ գանգլիոնար (հանգուցային) կամ տանձաձև նեյրոնների (stratum neurum piriformium) և ներքին՝ հատիկավոր (stratum granulosum): Տանձաձև նեյրոնների նեյրիտները, դուրս գալով ուղեղկի կեղևից, առաջացնում են նրա էֆերենտ արգելակող ուղիների սկզբնահատվածը: Գանգլիոնար շերտի բջիջները դասավորված են մեկ շարքով: Նրանցից դեպի մոլեկուլյար շերտ են ուղղվում 2–3 դենդրիտ, որոնք ճյուղավորվելով թափանցում են նրա հաստության մեջ: Դենդրիտների բոլոր ճյուղերը տեղավորված են մեկ հարթության մեջ, որն ուղղահայաց է գալարներին, և այդ պատճառով լայնակի ու երկայնակի կտրվածքներում տանձաձև բջիջների դենդրիտները տարբեր տեսք ունեն: Այդ բջիջների մարմնից սկիզբ են առնում նեյրիտներ, որոնք ուղեղիկի կեղևի հատիկավոր շերտով անցնելով սպիտակ նյութի մեջ՝ վերջանում են նրա կորիզներում: Հատիկավոր շերտից սկիզբ են առնում կողմնային ճյուղեր, որոնք վերադառնում են գանգլիոնար շերտ և սինապտիկ կապի մեջ մտնում հարևան տանձաձև բջիջների հետ: 

Պարապմունք 11

1․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

3×1+2(6-5z)-3z=0
3+12-10z-3z=0
13z=15 z=15/13
5×1-y-5z=-1
5-5z+1=y
y=6-5z
y=6-5×15/13=78-75/13=3/13
(1;3/13;15/13)

y=12:3=4
x=3-z
3-z+(2×4)-2z=-3
-z-2z=-3-3-8
-3z=-14
z=14/3
x=3-14/3
(-1,6;14/3;4)

(3*2y)+2y+z=1
(5*2y)-4y+2z=8

2․ Լուծել «եռանկյունաձև» տեսքի հավասարումների համակարգը․

x-4*3=2 2*7-3y=1 -3x+5y=16
x=14

y=2 x=-3 x=15:3=5
x=2 y=5
z=5

3․ Լուծել հավասարումների համակարգը․

Գերմանիա

1. Նշել Գերմանիայի աշխարհագրական դիրքի առավելություններն ու թերությունները

Ավելիություններ:

  • Գերմանիան գտնվում է Եվրոպայի կենտրոնում, ինչը ամրապնդում է առևտրային կապերը։
  • Հասանելիություն տարբեր տրանսպորտային ուղիների (երկաթուղի, ճանապարհներ, ծովային)։
  • Բազմազան բնական ռեսուրսներ, ներառյալ ածխ և երկաթի հանքեր։

Թերություններ:

  • Գերմանիայի որոշ շրջաններ բնության ռիսկի ենթարկված են (օրինակ՝ ջրաշեցություն)։
  • Խիտ բնակեցում է բերում որոշակի շրջակա միջավայրի խնդիրներ։

2. Նշել Գերմանիայի տնտեսության զարգացման նախադրյալները

  • Սոցիալ-տնտեսական կայունություն։
  • Ուժեղ արդյունաբերություն (մեքենաշինություն, քիմիական արդյունաբերություն)։
  • Բարձր տեխնոլոգիաների զարգացում։
  • Կառավարության և կրթական համակարգերի արդյունավետությունը։

3. Ի՞նչ դեր ունի Գերմանիան ժամանակակից աշխարհում

Գերմանիան Եվրամիության ամենախոշոր տնտեսություններից է և կարևոր դերակատար է միջազգային քաղաքականության և տնտեսական հարաբերություններում։ Այն նույնպես առաջատար է գլոբալ առևտրում, բնապահպանական քաղաքականությունում և տեխնոլոգիական նորարարություններում։

4. Ուրվագծային քարտեզի վրա նշել Գերմանիայի հարևան պետությունները, ափերը ողողող ջրային ավազանները

Հարևան պետությունները:

  • Դանիա
  • Նորվեգիա
  • Շվեդիա
  • Պոլսի
  • Չեխիա
  • Ավստրիա
  • Շվեյցարիա
  • Ֆրանսիա
  • Լյուքսեմբուրգ
  • Բելգիա
  • Հոլանդիա

Ափերը ողողող ջրային ավազանները:

  • Հյուսիսային ծով
  • Բալթիկ ծով

5. Գերմանիան քանի՞ երկրամաս ունի

Գերմանիան բաժանվում է 16 երկրամասի։

6. Թվարկի՛ր խոշոր գետերը

  1. Ռեյն
  2. Դանուբ
  3. Էլբա
  4. Վեզեր
  5. Մայն

7. Բնակչության մասին ի՞նչ գիտես

Գերմանիայի բնակչությունը շուրջ 83 միլիոն է, ինչը այն դարձնում է Եվրոպայի ամենախիտ բնակեցված երկրներից։ Բնակչությունը բազմազան է մշակութային և ազգային տեսանկյուններից, ինչը նպաստում է հասարակական զարգացման և նորարարության։

Գործնական աշխատանք, 28.10.24

180.Ընդգծված դերանունները փոխարինի՛ր համապատասխան հոդերով (եթե պետք է, կարող ես նախադասությունից բառ հանել):
Քո ընկերը մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով: — Ընկերդ մենակ քայլում էր փոշեծածկ ճանապարհով:
Իմ որսն (որսս) իր ոտքով եկավ: — Որսս իր ոտքով եկավ:
Մենք, այսինքն` ծովափի բնակիչները, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը: — Մենք, ծովափի բնակիչներս, ծովից ենք հանում մեր սնունդն ու հարստությունը:
Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկը, հաղթանակով պիտի գաս: — Դու` մեր ամենաուժեղ մարզիկդ, հաղթանակով պիտի գաս:
Ես ծեր որսորդ եմ ու կյանքում շատ բան եմ տեսել: Ես՝ ծեր որսորդս, կյանքում շատ բան եմ տեսել:
Դուք` մեր շնորհալի տղաները, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել: — Դուք` մեր շնորհալի տղաներՍ, ձեր խոսքը դեռ չեք ասել:
Քո սիրտը քա՛ր է, քար: — Սիրտդ քա՛ր է, քար:
Ձեր ձեոքն ընկնողին պրծում չկա: — Ձեոքներդ ընկնողին պրծում չկա:

181.Գրի՛ր, թե ընդգծված մասնիկն ինչ է նշանակում.
ա) ս-ն`ե՞ս, մե՞նք, ի՞մ, թե՞ մեր.
բ) դ-ն` դո՞ւ, դո՞ւք, քո՞, թե՞ ձեր.

Երկրի բնակիչներս (մենք) շատ անփույթ ենք մեր մեծագույն հարստության նկատմամբ:
Մեծերդ (դուք) մեզ` երեխաներիս (մենք) անընդհատ փոխել եք ուզում:
Շուրջս (իմ) ոչինչ չեմ նկատում:
Ինքս (ես) էլ լճի ափին լինել շատ եմ սիրում:
Կենդանու հետքերն ինքդ (դու) կնկատես թաց գետնի վրա:
Աչքներդ (քո) լույս լինի:
Կիրակի օրը ծնողներիս (իմ) հետ գազանանոց էինք գնացել:
Երեխաներս (մենք) ամենաշատը կապիկներով էինք հետաքրքրվում:
Քեֆդ (քո) կգար, որ տեսնեիր դրանց խաղերն ու օյինները:

182.Դերանունների գործածության հետ կապված սխալները գտի՛ր և ուղղի՛ր: 
Մի վարժեցնող փոկին խոսել է սովորեցրել: Նա նրա սանիկի խոսելու ընդունակությունը զարգացրել է երեք տարում: Այս ժամանակամիջոցում իր (փոկի) սիրած ծովատառեխը տալու և խրախուսելու միջոցով հասել է նրան, որ փոկն անգլերեն ասում է «Բարև, ինչպե՞ս ես», «Եկ այստեղ» և այլ նախադասություններ: Այլևս ոչ ոք չէին ուզում տեսնել այդ մարդուն:
16-րղ դարի ամբողջ ազնվական մարդիկ Ամերիկան հայտնագործողներից նոր նվեր ստացան:
Բոլոր աշխարհն է հետևում ռոբոտների արտադրությանը: Ֆիրմայի արտադրած ամբողջ նոր մեքենաները շատ արագ սպառվել են:

Հոլովի՛ր ես, նա, ինքը, նրանք, դուք, բոլոր, երբ, ով, սա, ամենքը, որ, որոնք դերանունները և յուրաքանչյուր դերանվան երկու հոլովաձևով կազմիր նախադասություններ:
Ուղղական — ես, նա, ինքը, նրանք, դուք, բոլորը, երբ, ով, սա, ամենքը, որ, որոնք
Սեռական — իմ, նրա, իր, նրանց, ձեր, բոլորի, երբվա, ում, սրա, ամենքի, որի, որոնց
Տրական — ինձ, նրան, իրեն, նրանց, ձեզ, բոլորին, երբվա, ում, սրան, ամենքին, որին, որոնց
Հայցական — ինձ, նրան, իրեն, նրանց, ձեզ, բոլորին, երբվա, ում, սրան, ամենքին, որին, որոնց
Բացառական — ինձնից, նրանից, իրենից, նրանցից, ձեզնից, բոլորից, երբվանից, ումից, սրանից, ամենքից, որից, որոնցից
Գործիական — ինձնով, նրանով, իրենով, նրանցով, ձեզնով, բոլորով, երբվանով, ումով, սրանով, ամենքով, որով, որոնցով
Ներգոյական — ինձնում, նրանում, իրենում, նրանցում, ձեզնում, բոլորում, երբվանում, ում, սրանում, ամենքում, որում, որոցնում

Նյարդազարգացման խանգարումներ

Նյարդազարգացման խանգարումները մի շարք խնդիրներ են, որոնք ախտանշվում են մանկության ընթացքում (կամ նյարդային համակարգի զարգացման ընթացքում)։ Ըստ ամերիկյան հոգեբուժական ասոցիացիայի հոգեկան խանգարումների ախտորոշիչ եւ վիճակագրական ձեռնարկի, Հինգերորդ հրատարակության (DSM-5) հրապարակված (DSM-5) լույս տեսած այս խնդիրները, ընդհանուր առմամբ, հայտնվում են «վաղ» մանկության մեջ, սովորաբար դպրոցը սկսելուց առաջ։ Այս բոլոր խանգարումների հիմնական բնութագրիչն այն է, որ նրանք բացասաբար են ազդում մարդու գործունեության վրա՝ մեկ կամ մի քանի տիրույթում (անձնական, սոցիալական, գիտական, մասնագիտական), կախված այն առաջացած անկարգություններից եւ դեֆիցիտներից։ Այս բոլոր խանգարումներն ու նրանց արժեզրկման մակարդակը գոյություն ունեն սպեկտրի վրա, եւ տուժած անհատները կարող են զգալ տարբեր աստիճանի ախտանիշներ եւ դեֆիցիտներ, չնայած նույն ախտորոշումը ունենալուն։

DSM-5- ը դասակարգում է նյարդաչափեւային խանգարումները վեց ընդհանուր խմբերի։

  1. Ինտելեկտուալ հաշմանդամություն (ինտելեկտուալ զարգացման խանգարում)
  2. Շփման խանգարումներ
  3. Աուտիզմի սպեկտրի խանգարում (ASD)
  4. Ուշադրության դեֆիցիտ / հիպերակտիվության խանգարում (ADHD)
  5. Նյարդամեցման շարժիչային խանգարումներ
  6. Հատուկ ուսուցման խանգարումներ

Այս խնդիրները սովորաբար կոմունական պայմաններ են, ինչը նշանակում է, որ դրանցից մեկի տուժած անձը սովորաբար բոլոր չափանիշներին կհամապատասխանի երկրորդ խնդրի համար։