1․ Ո՞ր պատկերն է կոչվում գլան։ GEOGEBRA ծրագրով գծել գլան:

Գլան է կոչվում այն տարածական մարմինը, որը կազմված է երկու համանման, զուգահեռ շրջանների (հիմքերի) և դրանց միջև ընկած մակերեսից։

2․ Ինչպե՞ս կարելի է ստանալ գլան։

Գլանը կարելի է ստանալ, եթե ուղղանկյունը պտտենք մի կողմի շուրջ (հիմնային կողմի), կամ երբ մի շրջան տեղափոխվում է զուգահեռ՝ պահպանելով ուղղությունը։

3․ Ո՞րն է գլանի առանցքը, հիմքերը, շառավիղը, առանցքային հատույթը և ծնորդը։

Առանցք՝ գծային հատված, որը միացնում է երկու համանման հիմքերը՝ դրանց կենտրոնները։

Հիմքեր՝ գլանի երկու շրջանաձև հիմքերն են։

Շառավիղ՝ հիմքի կենտրոնից մինչև շրջանի եզր ընկած հատված։

Առանցքային հատույթ՝ կտրվածք, որը ստացվում է գլանը կտրելով առանցքի երկայնքով։

Ծնորդ՝ գլանի կողային մակերեսի ուղիղները, որոնք անցնում են հիմքերի եզրերով և զուգահեռ են առանցքին։

4․ Ի՞նչ պատկեր է գլանի առանցքային հատույթը։

Գլանի առանցքային հատույթը ուղղանկյուն է։ Դրա լայնքը = հիմքի շառավիղի կրկնապատիկը (գլանի տրամագիծ), իսկ բարձրությունը = գլանի բարձրությունը (ծնորդը)։

5․Գլանի առանցքային հատույթը քառակուսի է: Գտեք գլանի ծնորդի և շառավիղի հարաբերությունը:

6․ Գլանի առանցքային հատույթը 40սմ պարագծով մի ուղղանկյուն է, որի անկյունագծերը փոխուղղահայաց են: Գտեք գլանի շառավիղը:

Ուղղանկյան պարագիծը՝ 40 սմ, հետևաբար կողմերի գումարը՝402=20(երկու կողմերի գումարը)

7․Գլանի առանցքային հատույթը մի ուղղանկյուն է, որի անկյունագիծը ծնորդ հանդիսացող կողմի հետ կազմում է 60⁰-ի անկյուն: Գտեք այդ անկյունագիծը, եթե գլանի ծնորդի երկարությունը 6սմ է:

Թող ուղղանկյան կողմերը լինեն՝

• ծնորդը՝ a=6a = 6a=6 սմ
• հիմքի տրամագիծը՝ bbb (մեզ պետք չէ ուղիղ հաշվել, միայն անկյունը կարևոր է)

8․ Գլանաձև բաժակը կիսով չափ լցված է թեյով: Գոլորիշիանալուց հետո թեյի հետքը մնացել էր բաժակի պատերին: Երկրաչափական ի՞նչ պատկեր է այդ հետքը:

Բաժակի պատերին մնացած թեյի հետքը հորիզոնական հարթության հատում է՝
շրջանաձև գիծ, այսինքն՝ շրջանագիծ։

Պատասխան՝ թեյի հետքը երկրաչափական առումով շրջանագիծ է։

9․ Գլանաձև ցիստեռնի մի մասը լցված է հեղուկով: Ի՞նչ պատկեր է հեղուկի մակերևույթը: Դիտարկեք ցիստեռնի տեղադրման երկու դեպք՝ ուղղաձիգ և հորիզոնական:

• Ուղղաձիգ վիճակում՝ հեղուկի մակերևույթը հորիզոնական է, և կտրվածքը գլանի մեջ ուղղահայաց հարթությամբ տալիս է շրջան։
• Հորիզոնական վիճակում՝ հեղուկի մակերևույթը հորիզոնական հարթության հատման գիծ է գլանի վրա, այս դեպքում կտրվածքը տալիս է ուղղահունչ տափակ եզրով պարաբոլանման պատկեր, բայց մակերևույթը պարզեցված տարբերակով կարելի է համարել ուղիղ գիծ, եթե նայում ենք ճակատից։

Պատասխան՝

• Ուղղաձիգ դեպքում՝ մակերևույթը շրջան է
• Հորիզոնական դեպքում՝ մակերևույթը հորիզոնական ուղղագիծ հատված է (սովորաբար ընկալվում է որպես ուղղությունով հատված)