
- .
- դ
Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիր, Միջին դպրոց, 9-1 դասարան



Read the text again and listen. Answer the
questions.
1 Why is Abigail proud of
herself?
Abigail is proud of herself because she became the youngest black female ever accepted into an American university. That’s a huge accomplishment, and even though she says she doesn’t get excited easily, she admits it’s «pretty cool.»
2 What was special about
how her speaking
developed?
Girl genius, university student at 15!
Abigail didn’t speak until she was 22 months old, which is considered quite late. But when she finally did speak, it was with perfect speech. She had already learned colors, letters, and how to read just by listening and observing, even though her parents didn’t realize it.
3 What does she mean when
she says that putting things
off motivates her?
She means that she delays doing tasks until the last minute, but the pressure of the deadline gives her the energy and motivation to focus and get things done.
4 Why does her mum think
learning to play the piano
was good for Abigail?
Her mother believes it was good for Abigail because it was difficult and Abigail had to fail before she could succeed. This taught her an important life lesson: that you can’t always succeed easily, and failure helps you learn and grow.
Discussion box
Work in pairs or small groups.
Discuss these questions together.
1 Would you like to be as talented
as Abigail? What are the
advantages and disadvantages?
Advantages: * You learn quickly and can do many things at a young age. * You get special opportunities, like going to university early. * You may inspire others. Disadvantages: * You might feel different from other kids your age. * High expectations can bring stress. * You may miss out on parts of a normal childhood. Personally, many would love to be that talented, but balance is also important—social life, play, and rest matter too.
2 Go back to the list of
intelligences on page 70.
Which are Abigail’s strongest
intelligences? Which was she not
so good at?
Logical-mathematical – she took high school math classes at 10. * Linguistic – she could read early, learned several languages. * Musical – she studied music. * Bodily-kinesthetic – she plays hockey and basketball. Not good at (initially): Probably musical intelligence, because she found piano difficult at first.
3 How did she develop the
intelligences that she was initially
not so good at?
She kept practicing piano even though it was hard. She learned by failing and trying again, and that helped her improve her musical intelligence.
4 Would it be possible in your
country for a young person to go
In Armenia, it’s very rare but not impossible. The education system typically doesn’t allow for such early university admission unless someone skips grades or studies through a specialized or international program. There might be exceptions for extraordinary students, especially in science, math, or through private programs, but it’s not common.
Նախադասության գլխավոր անդամներ, ստորոգյալ։ Ընդգծել ենթակաները, դուրս գրել ստորոգյալները, որոշել տեսակները՝ պարզ կամ բաղադրյալ։
Վայրի վարազի պես էր անտառապահ Պանինը։ Մի հրեշ էր նա՝ անտառապետի տարազով, կոկարդով գլխարկը գլխին։ Անտառում հանկարծ կերևար, փայտահատի կողքին կկանգներ, կնայեր, թե ինչպես նա արագ կացնահար է անում ծառը։ Մեկ էլ, թաքստոցից դուրս կգար, կմռնչար այնպես, որ արջերն էլ էին քնից զարթնում և որջերում մռռում։ Լեղապատառ փայտահատին մնում էր կամ փախչել, կամ օձի պես ծռմռատել Պանինի մտրակի հարվածների տակ։
Պանինը որսորդ Էր։ Վեց շուն ուներ, մեկը մյուսից կատաղի։ Շների հետ որսի էր գնում Մթնաձորի խորքերը։ Ձմռան լուսնյակ գիշերներին, երբ վախից ոչ ոք չէր մոտենում Մթնաձորին, Պանինի շներն անտառի բացատում արջի հետ էին կոխ կենում, կամ հալածում էին խրտնած պախրային։
Պանինը վազում էր շների հետևից, հրճվանքից ճչում։ Գիշերվա որսը նրա համար հարազատ տարերք էր։
Առավոտը բացվում էր, ձյունի վրա արյան շիթեր էին երևում, այստեղ-այնտեղ խառնիխուռն հետքեր, խեղդված գայլի դիակ, կոտրատած ճղներ։ Մի փչակի մոտ նստում էր Պանինը, մինչև շները որսի միսն ուտեն։
Նա սպանած և ոչ մի կենդանու ձեռք չէր տալիս և շներին կշտացնելուց հետո վերադառնում էր տուն։ Եթե ճանապարհին տեսներ մեկին գողացած փայտը շալակին, Պանինի շները պիտի հարձակվեին նրա վրա, հալածեին, մինչև քափ-քրտինքի մեջ կորած, արյունլվա մարդը կարողանար մի տեղ պատսպարան գտնել։
Նախադասության գլխավոր անդամներ, ենթակա
Դուրս գրել ենթակաները, նշել, թե ինչ խոսքի մասով են արտահայտված։
Լուսաբացի շողքը երդիկից ներս էր ընկել, կարպետի վրա կաթնագույն շրջան գծել, երբ Սաքանը զարթնեց, տրեխները հագավ:
Ասյայի մոտով անցնելիս նա տեսավ սպիտակ շորը, վիզը, ուսի մի մասը, ուսի վրա սպիտակ շորի բարակ մի կտոր: Արագ մոտեցավ դռանը, մանգաղն առավ, դուրս եկավ:
Տան առաջ, առվի մոտ երեսը լվաց, սրբեց չուխի ծայրով, իջավ ձորը, այգում խոտ քաղելու: Ճանապարհին Սաքանը մի միտք էր անում՝ մե՞րկ էր քնել Ասյան, թե շապիկ կար հագին. եթե շապիկ կար, ինչո՞ւ ուսը բաց էր, գուցե կողքի սպիտակ շորը նրա շապի՞կն էր:
Կովը շուտ-շուտ գոմի դռանն էր նայում, հորթուկին լիզում, վիզը ախոռի փայտերին քսում, քերում: Տանն արդեն զարթնել էին, տեղաշորը հավաքել, կինը օջախն էր վառել, թեյի պատրաստություն էր տեսնում, երբ Սաքանը թարմ խոտի երկու խուրձ շալակին եկավ տուն:
Խոտի խուրձը կովի առաջ շաղ տալիս Ասյան էլ էր կանգնած Սաքանի կողքին: Նա ծիծաղում էր, երբ հորթը դունչը մեկնում էր կանաչ խոտին, հոտոտում և ոտքերը երերալով փախչում, գլուխը թաղում մոր կուրծի մեջ:
Նախադասություն՝ Վայրի վարազի պես էր անտառապահ Պանինը
Գլխավոր անդամներ՝ Պանինը, էր
Ստորոգյալ՝ անտառապահ (ածական)
Նախադասություն՝ Մի հրեշ էր նա՝ անտառապետի տարազով կոկարդով գլխարկը գլխին
Գլխավոր անդամներ՝ նա, էր
Ստորոգյալներ՝ անտառապետի տարազով, կոկարդով, գլխարկը, գլխին
Նախադասություն՝ Անտառում հանկարծ կերևար փայտահատի կողքին կկանգներ կնայեր թե ինչպես նա արագ կացնահար է անում ծառը
Գլխավոր անդամներ՝ նա, կերևար, կկանգներ, կնայեր, է անում
Ստորոգյալներ՝ անտառում, փայտահատի, կողքին, թե ինչպես, արագ, ծառը
Նախադասություն՝ Մեկ էլ թաքստոցից դուրս կգար կմռնչար այնպես որ արջերն էլ էին քնից զարթնում և որջերում մռռում
Գլխավոր անդամներ՝ նա (հիմնական ենթական), կգար, կմռնչար, էին զարթնում, մռռում
Ստորոգյալներ՝ թաքստոցից, դուրս, այնպես որ, արջերն, քնից, որջերում
Նախադասություն՝ Լեղապատառ փայտահատին մնում էր կամ փախչել կամ օձի պես ծռմռատել Պանինի մտրակի հարվածների տակ
Գլխավոր անդամներ՝ փայտահատին, մնում էր
Ստորոգյալներ՝ օձի պես, Պանինի, մտրակի, հարվածների, տակ
1. Գնահատեք Ճապոնիայի բնական պայմանները՝ որպես տնտեսական զարգացման նախադրյալ.
Ճապոնիան կղզային պետություն է՝ բաղկացած ավելի քան 6800 կղզուց, որոնցից խոշորներն են Հոնշու, Հոքկայդո, Կյուշու և Սիկոկու։ Բնական պայմանները բավականին բարդ են՝
2. Ինչպիսի՞ն է Ճապոնիայի ռեսուրսաապահովվածությունը.
Ճապոնիան շատ աղքատ է բնական ռեսուրսներով․
3. Բնութագրե՛ք Ճապոնիայի բնակչության վերարտադրությունն ու կազմը.
Ճապոնիան ունի բնակչության լուրջ ժողովրդագրական խնդիրներ․
4. Բնութագրե՛ք Ճապոնիայի կլիման.
Ճապոնիայի կլիման բազմազան է՝
5. Նշե՛ք երկրի խոշորագույն քաղաքներն, պատմիր Տոկիոյի մասին.
Ճապոնիայի խոշորագույն քաղաքներն են՝
Տոկիո՝
Տոկիոն աշխարհի ամենամեծ և ամենամարդաշատ մեգապոլիսներից մեկն է։ Այն գտնվում է Հոնշու կղզու արևելյան ափին և հանդիսանում է Ճապոնիայի քաղաքական, տնտեսական և մշակութային կենտրոնը։
Կանադայի աշխարհագրական դիրքը.
Կանադան աշխարհում տարածքով երկրորդ խոշոր պետությունն է՝ Ռուսաստանի Դաշնությունից հետո։ Գտնվում է Հյուսիսային Ամերիկայում՝ ձգվելով Ատլանտյան օվկիանոսից արևելքում մինչև Խաղաղ օվկիանոս արևմուտքում և Հյուսիսային Սառուցյալ օվկիանոս հյուսիսում։ Հարավից Կանադան սահմանակցում է Ամերիկայի Միացյալ Նահանգներին (աշխարհի ամենաերկար չզինված սահմանով), իսկ հյուսիսից ծովային սահման ունի Դանիայի (Գրենլանդիայի) հետ։ Կանադան ներառում է բազմաթիվ կղզիներ և կղզեխմբեր՝ ներառյալ Նորֆոլկ կղզին, Բաֆֆինի կղզին և այլն։
Կլիման և բնական ռեսուրսները.
Կանադայի կլիման բազմազան է՝ կախված լայնության և ռելիեֆի տարբերությունից։
Կանադան հարուստ է բնական ռեսուրսներով, ինչպիսիք են՝
Կանադայի զարգացման նախադրյալները.
Կանադայի տնտեսության առաջատար ճյուղերը.
Ապրիլի 26-ին Երևանի պատմության թանգարանում տեղի ունեցավ դիզայներ Նաիրա Նիազյանի նորաձևության բեմականացված ցուցադրությունը՝ խորագրով «ԶԱՐԴԵ», որը կայացավ «Կնոջ զգեստապահարանի գաղտնիքը» ցուցահանդեսի շրջանակներում։
Իսկապես յուրահատուկ մթնոլորտ էր ստեղծվել՝ թանգարանը ժամանակավորապես վերածվել էր դարաշրջանների միջով ճանապարհորդության վայրի։ Բեմականացված ձևաչափը մեզ ոչ միայն թույլ էր տալիս դիտել, այլև՝ ապրել ցուցադրությունը։ Յուրաքանչյուրս մեր դերում էինք՝ կարծես մի ակնթարթով դառնում էինք 19-20-րդ դարի հայ կանայք՝ իրենց հանգստությամբ, նրբությամբ ու ոճով։
Ցուցահանդեսում ներկայացված էին ձեռագործ ժանյակավոր հանդերձանքներ, զարդեր և կենցաղային գեղեցիկ մանրուքներ։ Հատուկ ուշադրություն էր դարձված կնոջ ներքնազգեստին՝ որպես տվյալ դարաշրջանի նորաձևության և կուլտուրայի հայելի։
Բոլոր զգեստները պատրաստվել էին հատուկ այս միջոցառման համար՝ ձեռագործ աշխատանքով ու մեծ խնամքով։ Այն զգեստը, որ ես կրում էի, Նաիրա Նիազյանի ստեղծագործական հայացքի արդյունքն էր․ այն խորհրդանշում էր հայ դեռատի աղջկա ամենակարևոր օրը։ Թեև առաջին հայացքից այն հիշեցնում էր հարսանեկան հագուստ, սակայն այն շատ ավելին էր՝ համադրում էր ավանդույթները։
«ԶԱՐԴԵ» հավաքածուն վերաիմաստավորում էր կնոջ նրբագեղությունը, ստեղծագործ ոգին ու գեղեցկությունը՝ դարձնելով այն ժամանակակից ու դարաշրջաններից անկախ զգացողություն։
Այս փորձառությունը ոչ միայն հագուստի ցուցադրություն էր, այլ նաև արվեստի միջոցով մեր ինքնության, հիշողության և ժառանգության մի զգայուն վերապրում։


Ծրագրի համակարգող ՝ Ռինա Շագինյան
Իմ կարծիքով կոռուպցիան դա անարդարություն է, որը ծագում է այն ժամանակ, երբ մարդիկ օգտագործում են իրենց պաշտոնը կամ դիրքը անձնական շահի համար։ Կոռուպցիան նշանակում է, որ օրենքը բոլորի համար միատեսակ չի գործում։ Ոմանք փողով կամ ծանոթներով հասնում են նրան, ինչ ուրիշները երկար տարիներ փորձում են արդար ճանապարհով ձեռք բերել։
Կոռուպցիան վտանգավոր է, որովհետև այն քայքայում է մարդկանց վստահությունը պետության, արդարության ու միմյանց նկատմամբ։ Եթե մարդը տեսնում է, որ ճիշտ ճանապարհով հաջողության հասնել չի կարող, նա կամ հիասթափվում է, կամ էլ ինքը ևս սկսում է կեղտոտ մեթոդներով առաջ գնալ։ Այսպես հասարակությունը օր օրի վատանում է։
Կոռուպցիայի դեմ պետք է պայքարել՝ սկսելով ամենափոքր բանից՝ չտալով կամ չվերցնելով կաշառք անգամ ամենափոքր իրավիճակում։ Կարևոր է նաև, որ մարդիկ իրազեկված լինեն իրենց իրավունքների մասին և չլռեն, երբ տեսնում են անարդարություն։
Իմ կարծիքով՝ կոռուպցիան մեր կյանքի ամենավտանգավոր թշնամիներից է, և եթե ուզում ենք ապրել արդար ու խաղաղ երկրում, պետք է յուրաքանչյուրս մեր բաժինը ներդնենք դրա դեմ պայքարում։
Принц был умен, образован и горд. Друзей у него не было, принц не дружил с теми, кто был ниже его по происхождению. Королева боялась, что гордость помешает сыну. Король, наоборот, считал, что гордость украшает принца. Однажды принц с охраной отправился на рыцарский турнир. По дороге банда разбойников напала на принца и его спутников в лесу. Никто не уцелел, кроме принца, который сражался, как лев. Но разбойники набросили на него сетку и связали юношу. Увидев богатую одежду юноши, атаман разбойников хотел получить за него выкуп. Но принц отказался говорить. Тогда юношу избили и приковали в пещере железной цепью. Принца почти не кормили. Он выжил благодаря одному бродяге, который тайком приносил ему воду и лепешки. Бродяга тоже был пленником и носил железные цепи на ногах, но он мог свободно ходить по лагерю. Однажды ночью бродяга пришел к принцу и прошептал:
— Я вижу, что ты благородный юноша, и хочу рассказать тебе свой план.
Принц пробормотал сквозь зубы:
— Я не разговариваю с бродягами.
Бродяга замолчал и исчез. Оказывается, он каким-то образом снял цепь и бежал. Вскоре армия короля разгромила разбойников. Принц был еле жив. Когда доктора поставили принца на ноги, отец сказал:
— Сын, мы узнали о тебе, благодаря одному бедняку, который спасся от разбойников. Он сказал, что хотел бежать вместе с тобой, но ты отказался с ним говорить.
— Разговаривать с бедняками — ниже моего достоинства, — высокомерно ответил принц.
— Глупость и гордость растут на одном дереве, — вздохнув, заметила королева.
— На горной вершине гордости не держится вода мудрости, — согласился с ней король.
Вопросы и задания
• Как вы думаете, помогает ли гордость в жизни?
Она предает человеку уверенность в себе, помогает отстаивать свои границы и не позволять другим занижать его ценность. Гордость часто становиться стимулом стремиться к лучшему, добиваться успеха и не сдаваться перед трудностями. Конечно, важно, чтобы она не переходила в высокомерие , но в разумных пределах гордость — это сила, которая делает человека устойчивым и уважаемым
• Может ли богатый и знатный человек быть простым, а бедняк, наоборот, гордым?
Богатый и знатный может быть простым, если в душе у него есть скромность. А бедняк вполне может быть гордым, если у него есть принципы. Ведь не богатство делает человека важным, а его поступки и сердце
• Как вы думаете, чем в жизни можно гордиться, а чем – нет?
В жизни можно гордиться тем, кем ты стал, несмотря на трудности.
Можно гордиться добром, что ты сделал, даже если никто об этом не узнал.
И, конечно, семьёй — когда рядом те, кого ты любишь и кто любит тебя таким, какой ты есть.Нельзя гордиться тем, что причиняет боль другим.
Не стоит гордиться ложью, даже если она привела к успеху.
И уж точно нельзя гордиться тем, что унижает или делает другого меньше.
• Вспомните и перечислите все, чем вы гордитесь.
Я горжусь тем, что не сдаюсь, даже когда тяжело.
Горжусь своими близкими — они мой тыл и моё вдохновение.
Горжусь тем, что остаюсь собой, даже если мир просит стать другим.
• Возьмите у своих родителей интервью на тему: «Чем вы гордитесь больше всего в жизни?»
Ջուզեպպե Գարիբալդին և Օտտո ֆոն Բիսմարկը երկուսն էլ 19-րդ դարի ամենախիզախ ու ազդեցիկ մարդիկ էին, բայց միևնույն ժամանակ՝ շատ տարբեր։
Գարիբալդին իտալացի էր՝ իր սրտով, հոգով, և գործերով։ Նա հավատում էր, որ Իտալիան պետք է դառնա մեկ միասնական երկիր, ոչ թե տասնյակ փոքր թագավորություններ ու քաղաք-պետություններ։ Իրականում նա այդ միավորման համար ոչ թե ուղղակի խոսեց, այլ վերցրեց մի խումբ կամավորների՝ «կարմիր շապիկավորներ» անունով, ու գնաց կռվի։ Նա պայքարեց Սիցիլիայում, Նեապոլում, ու իր խիզախությամբ ու ժողովրդականությամբ դարձավ իտալական միավորման իսկական խորհրդանիշը։Մի տեսակ հեղափոխական էր՝ բայց ազնիվ, ժողովրդի համար ապրող ու պայքարող։
Իսկ Օտտո ֆոն Բիսմարկը լրիվ ուրիշ տիպ էր։ Նա պրուսացի ազնվական էր՝ խելացի, հաշվարկող ու քաղաքականությամբ զբաղվող։ Եթե Գարիբալդին սուրով էր պայքարում, Բիսմարկը՝ խոսքով ու ռազմավարությամբ։ Նա համոզված էր, որ Գերմանիան էլ պետք է միավորվի, բայց՝ Պրուսիայի գլխավորությամբ։ Եվ նա կարողացավ։ Նա կազմակերպեց մի քանի ճակատագրական պատերազմներ՝ Դանիայի, Ավստրիայի ու Ֆրանսիայի դեմ, ու վերջում ստեղծեց միասնական Գերմանական կայսրությունը՝ 1871 թվականին։ Նա այն մարդն էր, ով ասում էր՝ «Գերմանիան կկերտվի ոչ թե բանավեճով, այլ՝ երկաթով ու արյունով»։
Մի խոսքով, Գարիբալդին ու Բիսմարկը երկուսն էլ պայքարում էին միավորված հայրենիքի համար, բայց տարբեր ճանապարհներով։ Մեկը՝ ոգով ու մարտադաշտում, մյուսը՝ ռազմավարությամբ ու դիվանագիտությամբ։