1․ Պարզել արտահայտության նշանը․

ա) 4 ⋅ (−17) ⋅ (−1)=+ բ) (−6) ⋅ (−7) ⋅ (−6) ⋅ √5=- , գ) (−1) ⋅ (−2) ⋅ (−3) ⋅ 4)=-,
դ) 3 ⋅ (−5) ⋅ 7 ⋅ (−8)=+, ե) (−3) ⋅ (−6) ⋅ (−√3 )=-, զ) (−25) ⋅ 31 ⋅ (−75)=+։
2․ Դրակա՞ն, թե՞ բացասական է արտահայտության արժեքը․
ա) (−3³)⁵=-, բ) (− 3³)²=+, գ) (−8)³²=+, դ) (−8)⁴,ե) ((−3)²)⁷=+, զ) ((−3)³)⁵=-, է) ((−7) ⋅ (−9))²=+, ը) ((−4) ⋅ (−6))²=+:

3․ Հաշվե՛ք արտահայտության արժեքը, երբ x = 4 և x = −5․
ա) x² − 6,

x=4: 42−6=16−6=10

x=−5: (−5)2−6=25−6=19

բ) x³, գ) x³ − 200,

x=4: 43=64

x=−5: (−5)3=−125

դ) x + 3!

x=4: 4+6=10

x=−5: −5+6=1

,ե) x² + x,

x=4: 42+4=16+4=20

x=−5: (−5)2+(−5)=25−5=20

զ) (x + 5)(x − 5),

x=4: (4+5)(4−5)=(9)(−1)=−9

x=−5: (−5+5)(−5−5)=(0)(−10)=0

է) (x + 2)(x + 4),

x=4: (4+2)(4+4)=(6)(8)=48

x=−5: (−5+2)(−5+4)=(−3)(−1)=3

4․ Պարզե՛ք արտադրյալի նշանը․
ա) (−1) ⋅ (−2) ⋅ …⋅ (−20)=+, բ) (−1) ⋅ (−3) ⋅ (−5) ⋅ …⋅ (−15)=+

5. Գտնել A և B բազմությունների միավորումն ու հատումը.
ա) A = [−3, 5), B = (1, 8),

բ) A = [4, 9], B = (6, 8), գ) A = [1, 4] ∪ [6, 9], B = (2, 7),
դ) A = (1, 3) ∪ {5}, B = [3, 5), ե) A = {1, 3, 5, 6}, B = [3, 5), զ) A = (−∞, 4), B = [4, +∞)

Ադրբեջան: Թեև ունի Կասպից ծովի հետ սահման, այն փակ ավազան է, ուստի Ադրբեջանը դեպի օվկիանոս ելք չունի։ Այն գտնվում է Հայաստանի նման բարդ աշխարհաքաղաքական տարածաշրջանում։

Բոլիվիա և Պարագվայ: Այս երկրները Հարավային Ամերիկայում միակն են, որոնք ելք չունեն դեպի ծով։ Նրանք նույնպես բախվում են տնտեսական մարտահրավերների՝ առևտրային կապերի դժվարության պատճառով։

Նեպալ և Բութան: Այս երկրները գտնվում են Հիմալայներում՝ Հնդկաստանի և Չինաստանի միջև։ Ինչպես Հայաստանը, նրանք ևս լեռնային են և շրջապատված են մեծ տերություններով։

• Վրաստան: Չնայած Վրաստանը ելք ունի դեպի Սև ծով, նա ևս գտնվում է մեծ տերությունների (Ռուսաստան, Թուրքիա) միջև և պատմականորեն բախվել է բարդ աշխարհաքաղաքական մարտահրավերների, ինչը նրան նմանեցնում է Հայաստանին։
• Լիբանան: Այս երկիրը Մերձավոր Արևելքում է։ Չնայած այն ելք ունի դեպի ծով, սակայն նրա դիրքը խիստ բարդ տարածաշրջանում (Իսրայելի և Սիրիայի միջև) նմանեցնում է Հայաստանի քաղաքական դիրքին։

Ծերունի մի դերվիշ՝ ճակատն արևառ, եկավ եգիպտական անապատը, որ մեծ Սֆինքսից հարցումներ անե՝ երջանկության խորհուրդը իմանալու համար:
Անապատի դեղին լռության մեջ բազմել էր հինավուրց Սֆինքսը՝ անդորր ու աներեր. նրա անթարթ աչքերը ժամանակի խորքերից նայում էին խորհրդավոր հեռուները:
Եկավ դերվիշը, արձանացավ Սֆինքսի առջև, եղեգնի երկարուն ցուպը խրեց այրվող ավազի մեջ. խոհուն աչքերը մռայլ ճակատի տակից հառեց նրա աչքերին ու ասաց.
-Եկել եմ մոտդ համայն աշխարհի բոլոր ծայրերից. բոլոր ծայրերից հարցումն եմ արել իմանալու թե՝ ի՞նչ է երջանկությունը, ո՞րն է նրա իմաստը… Եվ մնացել եմ անպատասխան: Գալիս եմ այժմ նվիրական Սինայի ժայռեղեն գագաթից, ուր Մովսեսը պատգամներ առավ, հարցումն եմ արել անխոս բարձունքից… Եվ մնացել եմ անպատասխան:
Քայլել եմ Նեղոսն ի վեր, տատասկները խոցել են սրունքներս, և արևը կիզել է ալեհեր ճակատս. և հասել եմ քո դռանը: Ա՛րդ, բա՜ց քո շրթունքը՝ հավիտյան գոցված աշխարհի համար, և քո իմաստուն, քո անվրդով աչքերով, ինչ որ տեսել ես դարերի շեղջում, ասա՛, հայտնի՛ր, հարցնում եմ՝ ի՞նչ է մարդկային կյանքի երջանկությունը:
Մարդս խանձարուրներից մինչև գերեզման անպարտելի հույսերով ձգտում է երջանկության, սակայն առանց իմանալու, թե ինչ է այն: Ասա՛, հայտնի՛ր ինձ, և ես կմտնեմ խրճիթից խրճիթ, ապարանքից ապարանք. և հարավին, նույնպես հյուսիսին, և արևելքին, նույնպես արևմուտքին բարձրաբարբառ կպատգամեմ քո հայտնությունը երջանկության իմաստի մասին…
Եվ լռությունը մեծ անապատի ծերուկ դերվիշի հարցումից հետո նորից ծանրացավ, և հինավուրց Սֆինքսը նորից նայում էր անթարթ՝ անեզր հեռուն: Անցան օրեր, անցան գիշերներ, և դերվիշը՝ անքուն ու կանգուն, արձանացած նրա առջև, ակնապիշ սպասում էր պատասխանի, և պատասխան չկար:
Եվ երբ անցան օրեր ու գիշերներ, դերվիշը դարձյալ հարցում արավ, և նորից լռությունը մեծ անապատի ծերուկ դերվիշի հարցումից հետո թանձրացավ ու ծանրացավ:
Ճերմակ ալիքները բարկ հովին տված՝ նորից հարցում արավ դերվիշը, և նրա աղաչող ձայնը հնչում էր ամբողջ մարդկության հոգու խորքերից: Եվ երբ լռեց դերվիշը, Սֆինքսը աչքերը բևեռեց դերվիշի աչքերին, և ահա՛ շարժվեցին նրա հավերժալուռ շրթունքները, և անապատի ձայնով պատասխանեց նա.
«Ո՛վ մարդ, արյունի ծնունդ և կրքի ծարավ, քո անմիտ ոգին անհագ տարփում է հավերժ գրգիռի: Երջանկության իմաստը դու անկարող ես ըմբռնել, քո զգացող գոյությունը չարժե իր ձգտումին, և ո՛չ մի նպատակ չարժե, որ նրան ըղձաս:
Սակայն ես ասում եմ քեզ և հավիտյան լռում, գնա՛ և այսուհետ մի՛ վրդովիր իմ երջանկավետ անդորրը:
Գնա՛ և պատգամիր աշխարհին հանուր՝ հարավին, նույնպես հյուսիսին, արևելքին, նո՛ւյնպես արևմուտքին՝ երջանկության իմաստը — չպետք է զգալ, չպետք է խորհել, չպետք է կամենալ, այլ միայն քարանա՜լ, քարանա՜լ, քարանա՜լ…»:
Եվ նորից քարացան հինավուրց Սֆինքսի շրթունքները, և նա՝ հավերժորեն անխռով և անվրդով սևեռեց իր անքթիթ աչքերը դեպի անծայրածիր հեռուները, և նորից խորասուզվեց ծով-հանգստի մեջ:
Եվ անապատի անհուն լռությունը թանձրացավ ու ծանրացավ նորից…

Աղբյուր

Առաջադրանքներ

1․ Ուշադիր կարդա ստեղծագործությունը, դրա հիման վրա գրիր ստեղծագործագործական փոքրիկ աշխատանք ( քո մտորումները, վերլուծությունը, պատկերացումները) արծարծված թեմայի վերաբերյալ։

Այս պատումը խորիմաստ և ողբերգական է: Դերվիշը մարդկության խորհրդանիշն է, որը անդադար փնտրում է կյանքի բարձրագույն իմաստը՝ երջանկությունը: Նա ճանապարհորդում է աշխարհի բոլոր ծայրերով, հարցումներ է անում սուրբ ու նվիրական վայրերում (ինչպես Սինա լեռը), բայց մնում է անպատասխան: Նրա ճանապարհը տանջալից է, լի դժվարություններով (տատասկներ, այրող արև), ինչը խորհրդանշում է մարդու կյանքի անխուսափելի փորձությունները: Նա վերջապես հասնում է Սֆինքսի մոտ, որը հավերժական իմաստության և անդորրի խորհրդանիշ է:

Սֆինքսի պատասխանը սառն է, հուսահատեցնող և անսպասելի: Այն բացահայտում է ոչ թե երջանկության գաղտնիքը, այլ դրա անհնարինությունը մարդկային կյանքում: Սֆինքսի ասածի համաձայն՝ մարդու էությունը «արյունի ծնունդ և կրքի ծարավ» է, և հենց այդ կրքերն ու ցանկություններն են, որ մարդուն զրկում են երջանկությունից: Սֆինքսի լուծումը արմատական է և հակասում է մարդկային բնույթին՝ «քարանալ»: Դա նշանակում է հրաժարվել զգացմունքներից, մտքերից, ցանկություններից, այսինքն՝ ամբողջովին հրաժարվել մարդկային էությունից:

Պատումը վերջանում է ողբերգական նոտայով. դերվիշը ստանում է պատասխան, բայց այն պատասխանը չէր, որ ինքը ցանկանում էր: Դա ոչ թե լույս էր, այլ խորը խավար, որը ցույց է տալիս, որ մարդու ձգտումները դատարկ են, և նրա իսկական երջանկությունը հասանելի է միայն անշարժ, անզգա վիճակում: Այս պատասխանը կարծես անտարբերություն է մարդկային տառապանքի նկատմամբ և ավելի է խորացնում մեծ անապատի լռությունը: Սֆինքսի պատասխանը մեկնաբանելիս կարելի է ենթադրել, որ իսկական երջանկությունը դա ոչ թե ձեռքբերում է, այլ հրաժարում. հրաժարում մարդուն հատուկ բոլոր ցանկություններից և կրքերից, որոնք հավերժորեն խռովում են նրա անդորրը։
2․ Տեղեկություն հավաքիր Սինա լեռան մասին։ Ո՞վ էր Մովսեսը, ի՞նչ կապ ուներ Սինա լեռան հետ ։

Սինա լեռը (հայտնի է նաև որպես Խորեբ լեռ) գտնվում է Սինայի թերակղզում, Եգիպտոսում: Այն խորը կրոնական և պատմական նշանակություն ունի հուդայական, քրիստոնեական և իսլամական կրոններում: Այն համարվում է այն սուրբ վայրը, որտեղ, համաձայն Աստվածաշնչի, Աստված Մովսեսին տվեց Տասը պատվիրանները:

Մովսեսը հրեա ժողովրդի մարգարե, առաջնորդ և օրենսդիր էր: Համաձայն Աստվածաշնչի՝ նա ազատեց հրեաներին Եգիպտոսի գերությունից և նրանց առաջնորդեց դեպի խոստացված երկիրը: Մովսեսի և Սինա լեռան կապը ամենակարևոր իրադարձությունն է Հին Կտակարանում: Աստված կանչեց Մովսեսին լեռան վրա, և նա այնտեղ 40 օր և 40 գիշեր անցկացրեց՝ աղոթելով և ընդունելով Աստծո պատվիրանները: Դրանք գրված էին երկու քարե տախտակների վրա, որոնք Մովսեսը իջեցրեց լեռան վրայից և փոխանցեց իր ժողովրդին: Այս իրադարձությունը հիմք դրեց Մովսեսի օրենքին (Թորա) և ամրապնդեց ուխտը Աստծո և Իսրայելի ժողովրդի միջև:
3․ Բացատրիր անհասականալի բառերը, գրիր առնվազն երկու հոմանիշ դրանց համար։

• Դերվիշ — Միանձնյա, աղքատ, շրջմոլիկ մուսուլման ճգնավոր կամ քարոզիչ:
  • Հոմանիշներ: Աղքատ, քարոզիչ, ճգնավոր
• Աներեր — Չշարժվող, անսասան, անշարժ:
  • Հոմանիշներ: Անշարժ, անսասան, անփոփոխ:
• Պատգամներ — Պատվիրաններ, ուղերձներ, խրատներ:
  • Հոմանիշներ: Խոսքեր, ուղերձներ, պատվիրաններ:
• Տատասկ — Փշոտ բույս, փուշ, ասեղ:
  • Հոմանիշներ: Փուշ, ասեղ, սուր ելուստ:
• Կիզել — Այրել, խանձել, տաքացնել:
  • Հոմանիշներ: Այրել, խանձել, տաքացնել:
• Շեղջում — Շարժում, պտույտ, հոսք:
  • Հոմանիշներ: Շարժում, ընթացք, հոսք:
• Խանձարուր — Մանուկի շոր, բարուր:
  • Հոմանիշներ: Բարուր, մանուկի շոր:
• Ապարանք — Պալատ, հոյակապ շենք:
  • Հոմանիշներ: Պալատ, դղյակ:
• Անքուն — Չքնող, արթուն:
  • Հոմանիշներ: Արթուն, չքնած:
• Ակնապիշ — Աչքը բացած, զարմացած, անհամբեր:
  • Հոմանիշներ: Աչքը բացած, զարմացած:
• Թանձրանալ — Խտանալ, ավելի ծանր դառնալ:
  • Հոմանիշներ: Խտանալ, ծանրանա
• Տարփել — Ցանկանալ, խանդավառվել

Հոմանիշներ: Ցանկանալ, փափագել:

1․ Նշեք չորս թիվ, որոնք լինեն՝

ա) բնական
1, 8, 4728, 261

բ) բացասական
-5, -17, -25, -1000

գ) ամբողջ
0, -8, 93, 17

դ) զույգ
8, 880, 46, 32

 2․ Գտնել  տրված արտահայտության արժեքը՝ 

ա) n⁻⁷⋅ n⁻³ = -10

բ) a^-5 ։ a⁶ = -11

գ) b^-8 ⋅ b⁹ = -17

դ) m^-6 ⋅ m⁶ = m

3․ Տրված թվերը կլորացնելով 0,1 ճշտությամբ` գտնել նրանց մոտավոր գումարը.

ա) 3,2878 + 0,1235
3,3 + 0,1 = 3,4

բ) 0,10011… + 0,243
0,1 + 0,2 = 0,3

գ) -1, 236 + 2, 555
-1,2 + 2,6 = 0,8

4․ Նշել մի որևէ թիվ, որը գտնվում է տրված թվերի միջև  

ա) a=1,16 b=1,17
1,165

բ) a=6,57 b=6,(57) 
6,571

5․ 7-ից մինչև 268 բնական թվերի մեջ 15-ի բազմապատիկ քանի՞ թիվ կա։
17 բազմապատիկ

6․ Գտնել 24-ի պարզ բաժանարների քանակը։
2

7․ Գտնել 35-ի բոլոր բաժանարարների գումարը։
1 + 5 + 7 + 35 = 48