Գործնական քերականություն․10․09

 Ուշադրությո՛ւն դարձրու տրված բառերի կազմությանն ու ուղղագրությանը, բառակազմորեն վերլուծիր։

ԱՈսկեվառ, գինեվաճառ, գերեվարել, ոսկեվազ, հոգեվարք, կարեվեր (ծանր, կարի վերք ստացած, խոցված):

  • Ոսկեվառ: Ոսկի + ե + վառ
  • Գինեվաճառ: Գինի + ե + վաճառ
  • Գերեվարել: Գերի + ե + վարել
  • Ոսկեվազ: Ոսկի + ե + վազ
  • Հոգեվարք: Հոգի + ե + վարք
  • Կարեվեր: Կարի + ե + վեր

ԲՈսկևորել, գոտևորել, ուղևոր, ուղևորվել, սերկևիլ, հևիհև:

  • Ոսկևորել: Ոսկի + որել
  • Գոտևորել: Գոտի + որել
  • Ուղևոր: Ուղի + որ
  • Ուղևորվել: Ուղի + որվել
  • Սերկևիլ: Սերկի + վիլ
  • Հևիհև: Հևի + հև
  • Կետերի փոխարինի՛ր եվ հնչյունակապակցությունն արտահայտող մեկ կամ երկու տառով:

Երթ.եկել, .ա, նա., անձր.աբեր, առ.տուր, ոսկ.արս, գեր.աճառ, դափն.վարդ, ար.ելա.րոպական, ս.ագրել, .րոպական, հ.ասպառ, ուղ.ճար, ու.որ:

Երթևեկել (կազմ.՝ երթ և եկել)

Եվա

Նաև

Անձրևաբեր

Առևտուր

Ոսկեվարս (ոսկե + վարս)

Գերեվաճառ (գերե + վաճառ)

Դափնեվարդ (դափնի + ե + վարդ)

Արևելաևրոպական (արևելք + և + եվրոպական)

Սևագրել (սև + գրել)

Եվրոպական

Հևասպառ (հեվ + ասպառ)

Ուղևոր (ուղի + որ)

Ուևոր (ու + և + որ)

  •  Ա և Բ խմբերի բառերի գրությունը համեմատի՛րԻնչո՞ւ են Բ խմբի բառերը նով գրվում:

     ԱԱմբիոն, ամբարտավան, ամբար, ամբողջ, զամբյուղ, ըմբիշ, ամպ,    ամփոփ, ամփոփում, համբերել, ճամպրուկ, ճամփա, փամփուշտ:

Ա խմբի բառերում (ամբիոն, ամբարտավան, ամբար, ամբողջ, զամբյուղ, ըմբիշ, ամպ, ամփոփ, ամփոփում, համբերել, ճամպրուկ, ճամփա, փամփուշտ) «մ»-ից հետո գրվում է բ կամ փ: «Մ»-ն «բ»-ի և «փ»-ի հարևանությամբ պահպանում է իր ուղղագրությունը:

     ԲԱնբուժելի, անբարյացկամ, անպարտ, անպայման,անպատրաստ, անփոխարինելի, անփույթ:

Բ խմբի բառերում (անբուժելի, անբարյացկամ, անպարտ, անպայման, անպատրաստ, անփոխարինելի, անփույթ) «ան» նախածանցի «ն»-ն չի փոխվում «մ»-ի: Սա ուղղագրական կանոն է, որի համաձայն «ան» նախածանցը միշտ գրվում է «ն»-ով, անկախ նրանից, թե ինչ տառով է սկսվում հաջորդող բառը:

  • Կետերի փոխարեն գրի՛ր մ կամ  ն և բառարանով ստուգի՛ր:

մպաճույճ

Անբարտակ

Անփարատ

Անբասիր

Անբերան

Ամպրոպ

Համբերություն

Համպատրաստից

Ամփառունակ

Անպատեհ

Անբարոյական

Տրված բառերը տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն՝ համապատասխանեցնելով նախադասություններին:

  • Տոթ էր, աղմուկ ու խառնաշփոթ. կարծես դժոխք լիներ:
  • Գլորվում էր զառիվայր լանջով:
  • Ձայնն էլ խզված էր ու խռպոտ:
  • Առանց ընդհատել լսեցին նրա ամբողջ ելույթը ու հետո նստեցին մտամոլոր:
  • Դու միանգամայն անտեղյակ ես, դրա համար էլ խոսքդ չեն լսում ու աղմկում են:
  • Անկոտրում ոգի ունի, հեշտ չէ նրան ծնկի բերել:
  • Միանգամից ոգևորվել է ու կպչում գործի:

Տրված բառերը վանկատի’ր և բոլոր հնարավոր ձևերով տողադարձի՛ր:

  1. Գրավչություն: գրա-վչություն, գրավ-չություն, գրավչու-թյուն
  2. Ժողովրդական: ժո-ղովրդական, ժողո-վրդական, ժողովր-դական, ժողովրդա-կան
  3. Ճերմակաթև: ճեր-մակաթև, ճերմա-կաթև, ճերմակա-թև
  4. Թևատարած: թևա-տարած, թևա-տարած, թևատա-րած
  5. Ուղևորություն: ուղևո-րություն, ուղևորու-թյուն, ուղևորությու-ն
  6. Ավյուն: ա-վյուն

Տրված բառերը վանկատի՛ր:

Անիրական: ա-նի-րա-կան

Անապահով: ա-նա-պա-հով

Չորքոտանի: չոր-քո-տա-նի

Հեռագրել: հե-ռա-գրել

Հետապնդում: հե-տա-պն-դում

Տձևություն: տ-ձև-ու-թյուն

Հարավարևմտյան: հա-րա-վա-րև-մըտ-յան

 Փորձի՛ր բացատրել, թե ինչպե՞ս է կատարվել տրված բառերի տողադարձը:

  1. Ան-օգուտ, ան-արվեստ: Այստեղ տողադարձը կատարվում է ըստ նախածանցի և արմատի բաժանման:
  2. Երկ-ոտանի, հյուսիս-արևելյան, նախ-օրոք, մանր-ատամ, բևեռ-աղվես: Այս դեպքերում տողադարձը կատարվում է բաղադրյալ բառի արմատների միջև՝ պահպանելով յուրաքանչյուր արմատի ամբողջականությունը:

Ուշադրություն դարձրու՛ տողադարձված բառերին և պարզի՛ր, թե ինչո՞ւ գաղտնվանկի ը-ն չի գրվում:

Սևա-գրել (սևը-գրել)` բառը բաժանվում է արմատների միջև՝ սև և գրել:

Մանրա-նկարչություն (մանրը-նկարչություն)` բառը բաժանվում է մանր և նկարչություն արմատների միջև:

Մակա-գրություն (մակը-գրություն)` բառը բաժանվում է մակ և գրություն արմատների միջև:

Մանրա-խնդիր (մանրը-խնդիր)` բառը բաժանվում է մանր և խնդիր արմատների միջև:

Ակն-դետ (ակնը-դետ)` բառը բաժանվում է ակն և դետ արմատների միջև:

Ակն-կալել (ակնը-կալել)` բառը բաժանվում է ակն և կալել արմատների միջև:

Մանրա-պճեղ (մանրը-պճեղ)` բառը բաժանվում է մանր և պճեղ արմատների միջև: