Ներածություն
XX դարի սկզբին Հայաստանը բաժանված էր երկու մասի՝ Արևելյան և Արևմտյան Հայաստան։ Արևելյան Հայաստանը գտնվում էր Ռուսական կայսրության, իսկ Արևմտյանը՝ Օսմանյան կայսրության տիրապետության տակ։ Թեև երկու կողմերում էլ ապրում էին նույն ազգի մարդիկ, նրանց ճակատագրերը տարբեր էին՝ պայմանավորված կայսրությունների քաղաքականությամբ։
Ընթացք
Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Արևելյան Հայաստանը որոշ չափով խաղաղ էր։ Այստեղ բացվում էին հայկական դպրոցներ, գործում էին թերթեր ու մշակութային միություններ։ Հայերը հնարավորություն ունեին զբաղվել կրթությամբ, առևտրով և արհեստներով։ Սակայն, անկախության գաղափարները սկսում էին ավելի ուժեղանալ, և հայ մտավորականությունը պայքարում էր ազգային ինքնության պահպանման համար։
Արևմտյան Հայաստանի վիճակը շատ ավելի ծանր էր։ Օսմանյան իշխանությունները շարունակաբար ճնշում էին հայերին՝ սահմանափակելով նրանց իրավունքները և տեղ-տեղ կազմակերպելով կոտորածներ։ XX դարի սկզբին այդ ճնշումները հասան ծայրահեղության՝ ավարտվելով 1915 թվականի Հայոց ցեղասպանությամբ, որի ընթացքում ոչնչացվեց ամբողջ մի ժողովուրդ իր հայրենի հողում։
Չնայած այդ ծանր պայմաններին, հայ ժողովուրդը չկորցրեց իր հավատը և շարունակեց պայքարել ազատության և անկախության համար։ Այդ պայքարի արդյունքը դարձավ 1918 թվականին անկախ Հայաստանի Հանրապետության ստեղծումը՝ որպես նոր կյանքի ու հույսի խորհրդանիշ։
Եզրակացություն
Այսպիսով, XX դարի սկզբին հայ ժողովուրդը ապրեց իր պատմության ամենադժվար, բայց նաև ամենաոգևորիչ ժամանակաշրջաններից մեկը։ Թեպետ երկիրը բաժանված էր երկու կայսրությունների միջև, ազգային միասնության գաղափարը երբեք չմարեց։
Մարիա Վաթյանի բլոգ 