• Ի՞նչ է գենը, որոնք են ԴՆԹ_ի ֆունկցիաները բջջում։

Գենը ԴՆԹ-ի մի հատված է, որը կրում է որևէ սպիտակուցի կամ ՌՆԹ մոլեկուլի սինթեզի համար անհրաժեշտ ժառանգական ինֆորմացիան։

ԴՆԹ-ն պահպանում է ժառանգական ինֆորմացիա, կառավարում է սպիտակուցների սինթեզը։

• Նուկլեյնաթթուները քանի՞ տեսակ են լինում,  նշել դրանց ֆունկցիաները

Նուկլեյնաթթուները լինում են երկու տեսակ՝ դեզօքսիռիբոնուկլեինաթթու և ռիբոնուկլեինաթթու։

ԴՆԹ-ն պահպանում է ժառանգական ինֆորմացիան օրգանիզմում, ոդավորում է սպիտակուցների կառուցվածքի մասին տեղեկությունը, տեղափոխվում է բջիջից բջիջ բջջային բաժանման ժամանակ։

• Որո՞նք են նուկլեյնաթթուների մոնոմերները, նշել դրանց տարբերությունները։

Դրանք տարբերվում են իրենց կազմի մեջ մտնող նուկլեոտիդներով.

Մի որբ երեխա՝ ցնցոտիներ հագած, կուչ էր եկել հարուստ տների պատերի տակ: Մեջքը հենել էր մի հարուստ տան պատին և մեկնել էր ձեռքը դեպի մարդիկ: Նոր էր բացվել գարունը, մոտակա սարերը կանաչին էին տալիս, և գարնան անուշ արևը բարի աչքերով էր նայում ամենքին: Մայթերով անցուդարձ էին անում մարդիկ, և ոչ մի մարդ չէր նայում, չէր ուզում նայել խեղճ ու որբ երեխային: Երբ արևը կամաց-կամաց թեքվում էր մոտավոր կանաչ սարերի հետևը, սկսեց փչել մի ցուրտ քամի, և երեխան դողում էր՝ խե՜ղճ ու անտուն:

-Ախ, կարմիր արև, բարի՜ արև, դու էիր միայն ինձ տաքացնում, հիմա ո՞ւր ես գնում, թողնում ես ինձ մենակ՝ այս ցրտին ու խավարին. ես մայր չունեմ. ես տուն չունեմ, ու՞ր գնամ, ու՞մ մոտ գնամ… Վեր առ, տար ինձ քեզ հետ, անու՜շ արև…

Լալիս էր երեխան լուռ ու մունջ, և արցունքները գլոր-գլոր սահում էին նրա գունատ երեսից: Իսկ մարդիկ տուն էին դառնում, և ոչ ոք չէր լսում ու տեսնում նրան, ոչ ոք չէր ուզում լսել ու տեսնել նրան…

Արևը սահեց անցավ սարի մյուս կողմը և էլ չերևաց:

-Բարի՜ արև, ես գիտեմ, դու գնացիր քո մոր մոտ… Ես գիտեմ, ձեր տունը ա՜յս սարի հետևն է, ես կգամ, կգամ քեզ մոտ, հիմա, հիմա…

Եվ խեղճ երեխան դողալով՝ հարուստ տների պատերը բռնելով, գնա՜ց, գնա՜ց, քաղաքից դուրս ելավ: Հասավ մոտավոր սարին. դժվար էր վերելքը, քարեր ու քարեր, ոտքը դիպչում էր քարերին, խիստ ցավում. բայց նա ուշադրություն չդարձնելով բարձրանում էր անընդհատ:

Մութն իջավ և կանաչ սարը սևերով ծածկվեց: Սարի գլխին փայլփլում էին աստղերը՝ կանչող, գուրգուրող ճրագների պես: Փչում էր սառը, խիստ քամին, որ ձորերի մեջ ու քարափների գլխին վայում էր. երբեմն թռչում էին սև գիշերահավերը, որոնք որսի էին դուրս եկել: Երեխան անվախ ու հաստատուն քայլերով գնում էր վերև, բա՜րձր, միշտ բա՜րձր. և հանկարծ լսեց շների հաչոց, մի քիչ հետո էլ լսեց մի ձայն խավարի միջից.

-Ո՞վ ես, ու՞ր ես գնում:

-Ճամփորդ տղա եմ, արևի մոտ եմ գնում, ասա, ո՞ւր է արևի տունը, հեռու՞ է, թե՞ մոտիկ:

Ճրագը ձեռքին մոտ եկավ մի մարդ և քնքուշ ձայնով ասաց.

-Դու հոգնած կլինես, քաղցած ու ծարավ, գնանք ինձ մոտ: Ի՜նչ անգութ են քո հայրն ու մայրը, որ այս մթանը քեզ ցրտի ու քամու բերանն են ձգել:

-Ես հայր ու մայր չունեմ, ես որբ եմ ու անտեր…

-Գնանք, տղաս, գնանք ինձ մոտ, – ասաց բարի անծանոթը և երեխայի ձեռքից բռնելով՝ տուն տարավ:

Նրա տունը մի խեղճ խրճիթ էր. օջախի շուրջը նստած էին բարի մարդու կինն ու երեք փոքր երեխաները: Նրա խրճիթին կից մի մեծ բակում որոճում էին ոչխարները: Նա հովիվ էր, սարի հովիվ:

-Սիրելի երեխաներս, ձեզ եղբայր եմ բերել, թող չլինեք երեք եղբայր, լինեք չորս: Երեքին հաց տվող ձեռքը չորսին էլ կտա: Սիրեցեք իրար. եկեք համբուրեցեք ձեր նոր եղբորը:

Ամենից առաջ հովվի կինը գրկեց երեխային և մոր պես ջերմ-ջերմ համբուրեց. հետո երեխաները եկան և եղբոր պես համբուրեցին նրան: Երեխան ուրախությունից լաց էր լինում և նորից լալիս: Հետո սեղան նստեցին` ուրախ, զվարթ: Մայրը նրանց համար անկողին շինեց և ամենքին քնեցրեց իր կողքին: Երեխան շա՜տ էր հոգնած. իսկույն աչքերը փակեց ու անո՜ւշ-անո՜ւշ քնեց:

Երազի մեջ ուրախ ժպտում էր երեխան, ասես ինքն արևի մոտ է արդեն, գրկել է նրան ամուր ու պառկել է նրա գրկում տաք ու երջանիկ: Մեկ էլ սրտի հրճվանքից վեր թռավ և տեսավ, որ արևի փոխարեն գրկել է իր նոր եղբայրներին և ամուր բռնել է մոր ձեռքը: Եվ նա տեսավ, որ արևը հենց այս տան մեջ է, որ ինքը հենց արևի գրկում է…

Առաջադրանքներ։

1. Կարդալ պատմվածքը։
2. Դուրս գրել անհասկանալի բառերը և բառարանի օգնությամբ բացատրել։

Ցնցոտիներ հագած նշանակում է պատռված, մաշված, հնացած հագուստով լինելը, ինչը խոսում է աղքատության մասին։

Անուշ արև նշանակում է քաղցր, նուրբ, հաճելի ջերմությամբ արև։

Գունատ երեսից նշանակում է դեմքից, որը գույնը կորցրել էր սովից կամ ցրտից։ Քարափների գլխին նշանակում է ժայռերի, ուղղաձիգ զառիթափերի ամենաբարձր մասում։

Գիշերահավերը գիշերային թռչուններն են, որոնք որսի են դուրս գալիս մթնշաղին։ Ա Խեղճ խրճիթ նշանակում է կարծրատիպային աղքատ, փոքրիկ տնակ։ Որոճում էին ոչխարները նշանակում է ոչխարները կեր էին վերադարձնում բերան և նորից ծամում։ Անկողին շինեց նշանակում է պատրաստեց քնելու տեղ, մահճակալ։ Սրտի հրճվանքից նշանակում է ուրախությունից, բերկրանքից։

1. Ինչպիսի» հակադրություններ կային պատմվածքում։

Առաջին հակադրությունը բնության բարության և մարդկանց անտարբերության միջև է։ Մինչ գարնան անուշ արևը բարի աչքերով էր նայում և տաքացնում էր երեխային, մայթերով անցուդարձ անող մարդիկ չէին ուզում նայել կամ լսել խեղճ որբին։ Երեխան հենց արևին էր դիմում որպես միակ մխիթարողի՝ մինչ մարդիկ անտեսում էին նրան։

Երկրորդ հակադրությունը ցրտի և ջերմության միջև է։ Արևի մայր մտնելուց հետո աշխարհը մխրճվում է ցրտի, քամու և խավարի մեջ, ինչը խորհրդանշում է որբի մենությունն ու հուսահատությունը։ Ջերմությունը գտնվում է ոչ թե քաղաքային տների, այլ հովվի խեղճ խրճիթի օջախի շուրջ, որտեղ կինը մոր պես գրկում և ջերմ-ջերմ համբուրում է նրան։

Երրորդ հակադրությունն առկա է հարուստ աշխարհի և խոնարհ աշխարհի միջև։ Երեխան դուրս է մնում հարուստ տների պատերի տակից, որոնք սառն են ու անտարբեր, և իր փրկությունն ու իսկական ընտանիքը գտնում է աղքատ, բայց բարի հովվի խրճիթում։

1. Բնութագրիր ներկայացված մարդկանց երկու աշխարհները։

Այս աշխարհը ներկայացնում է քաղաքային հասարակությունը, որը նյութապես ապահովված է, սակայն հոգեպես սառն է ու անտարբեր։ Այս աշխարհի մարդիկ զբաղված են իրենց անցուդարձով և չեն ուզում տեսնել կամ լսել իրենց կողքի տառապանքը։ Չնայած այստեղ կան հարուստ տներ, դրանց պատերը միայն սառը հենարան են ծառայում որբ երեխայի մեջքին, բայց երբեք ջերմություն չեն փոխանցում։ Այս աշխարհը երեխային թողնում է մենակ՝ ցրտի ու խավարի մեջ, քանի որ չունի բարություն և կարեկցանք։

Այս աշխարհը ներկայացնում է բարության, սիրո և իսկական հոգևոր ջերմության տունը։ Այն գտնվում է քաղաքից դուրս, սարի վրա՝ մի խեղճ խրճիթում, որտեղ բնակվում է հովիվն իր կնոջ և երեք երեխաների հետ։ Հովիվը որբին անմիջապես ընդունում է որպես չորրորդ եղբայր՝ հայտարարելով, որ «երեքին հաց տվող ձեռքը չորսին էլ կտա»։ Այս տանը որբը գտնում է մոր պես գրկող կնոջ և եղբոր պես համբուրող երեխաների անկեղծ սերը։ Պատմվածքի իմաստով, այս խեղճ խրճիթն է, որ դառնում է իսկական Արևի տունը, քանի որ այստեղ է բնակվում մարդկային ջերմությունն ու երջանկությունը։

Ավետիք Իսահակյան

Վերևից նետած քարը ինչքան ավելի վար է ընկնում, այնքան ավելի սաստկանում է նրա թափը, և ամենից ներքև գտնվողին ավելի ուժգին է հարվածում, քան ավելի վերև գտնվողին։ Հեռավոր Չինաստանում մեզանից շատ ժամանակ առաջ, մի կայսր է եղել։ Բոլոր մարդկանց պես նա էլ եկել ու գնացել է։ Բայց նրա մասին մնացել է այս զրույցը։

Ամառային մի օր կայսրն զբոսնում էր իր ապարանքի պարտեզում։ Զբոսնում էր՝ երջանիկ իր փառքով, իր երիտասարդ կյանքով, իր հզորությամբ։ Կայսրը զբոսնելով հասնում է պարտեզի պատշգամբին, որ բացված էր արքունիքի ընդարձակ  հրապարակի վրա։ Բարձրանում է պատշգամբը և նայում հրապարակին։ Արեգակի հուրը վառվել էր քարերի, հողերի վրա, ճառագայթների մի խուրձ ընկնում է կայսեր դեմքին, շիկացած ասեղի պես կիզում նրա դեմքն ու աչքերը։

-Ի՞նչ զարհուրելի տաք է,- ասում է կայսրը և ետ քաշվում։ Սակայն ուշադիր դիտում է հրապարակի վրայի անցուդարձը։ Ձիերը դժվարին ճիգով տանում են բեռնաբարձ սայլերը, շները լեզուները դուրս հանած, հևալով գնում են՝պատերին քսվելով։
Անցնում են մարդիկ, հանում են ծանր, սև գլխարկները, սրբում են քրտնած ճակատները։
«Գոնե այս ծանր գլխարկների փոխարեն թեթև, սպիտակ գլխարկներ դնեին…»։ Եվ հանկարծ կայսեր գլխում  լույս է ծագում։ Հրամայում է, որ իր առջևը գա  մեծ նախարարը։
-Դու չե՞ս տեսնում, որ իմ ժողովուրդը այրվում է այս ավանդական ծանր գլխարկների տակ։
— Այո՛, երկնքի՛ որդի, ճշմարիտ է։
-Ես կամենում եմ, որ վաղվանից ամեն մի չին իմ մեծ պետության մեջ հանի այդ ծանր, սև գլխարկները և սպիտակ, թեթև գլխարկ դնի։
Ապարանք է դառնում կայսրը ավելի գոհ ու երջանիկ, որ այսօր բարի ու օգտակար գործ կատարեց իր ժողովրդի համար։
Մեծ նախարարը մյուս օրը հրապարակում ողջ մայրաքաղաքի ժողովրդի առաջ կարդում է արքայական կամքի հրովարտակը ծանր, սև գլխարկները թեթև, սպիտակ գլխարկներով  փոխարինելու մասին։
Եվ հրամանանագիր է ուղարկում նահանգապետերին, որ ժողովրդին արգելեն ծանր, սև գլխարկներ կրելը և փոխարենը դնեն թեթև, սպիտակ գլխարկներ։
Իսկ նահանգապետերը հրամայում են քաղաքապետերին ու գավառապետերին, որ ժողովրդին արգելեն ծանր գլխարկներ կրելը։ Ընդդիմացողները տուգանքի ենթակա են։
Իրենց կարգին, քաղաքապետերը հրամայում են թաղապետերին, գավառապետերը՝ գյուղապետերին։
Իսկ թաղապետերն ու  գյուղապետերը խստիվ  հրամայում են, որ ամեն մարդ իսկույն կատարե կայսեր հրամանը, որ ուշացողները ծանր պատժի կենթարկվեն։
Երկնային մեծածավալ կայսրության բոլոր նահանգների մեջ  անհամար ոստիկանները եռանդով գործի էին անցել՝ հազարավոր քաղաքներում ու գյուղերում կիրառելով արքայական հրամանը։ Եվ օր օրի վրա ոստիկանների եռանդը աճում է՝ հին գլխարկ կրողներին ծեծում են ու ծանր տուգանքի ենթարկում, գավազաններով մեկդի են շպրտում հին գլխարկները և մերկ գլուխներին հարվածում։ Հեռավոր գավառներում հրամանն անմիջապես չկատարողներին լցնում էին բանտերը և շղթայի զարկում. ավելի հեռավոր վայրերում գլուխներն էին կտրում և ձողի ծայրին անցկացնում՝ սարսափ տարածելու համար…
Վերջապես կայսերական ապարանքի հաստաբեստ պատերը թափանցում  և կայսեր ականջին են հասնում շշուկով տարածված դաժան լուրերը։
Կայսրը սաստիկ զայրացած կանչում է մեծ նախարարին։
-Իրա՞վ են այդ չարաշշուկ լուրերը։
-Այո՛, իրավ են, երկնքի՛ արդարություն։
-Բայց մենք մի մարդասեր օրենք հրատարակեցինք, որ գլխարկները փոխեն, ոչ թե գլուխները կտրեն։
-Սակայն օրենքի ընթացքն այսպես է։ Եվ նրա այս բնական ընթացքի առաջ անզոր է թե՛ իմ, և թե՛ նույնիսկ Ձեր արքայական հզորությունը։

Կայսրը գլխիկոր մեկուսացավ իր առանձնասենյակում և իր մռայլ տրամադրությունը փարատելու համար այդ գիշեր ավելի թափով անձնատուր եղավ արքունիքի սովորական խրախճանքին։

Առաջադրանքներ։

1․Գրավոր վերլուծիր պատմվածքը և ցուց տուր հեղինակի հիմնական ասելիքը։

Իսահակյանի այս պատմվածքը մի այլաբանություն է իշխանության մեխանիզմների դաժանության մասին։ Հիմնական գաղափարը ներկայացված է սկզբի մետաֆորով, որ վերևից նետված քարը ցած ընկնելիս ավելի է ուժգնանում ու ներքևում գտնվողին ավելի ուժգին է հարվածում։ Կայսրը բարի մտադրություն ուներ՝ թեթևացնել ժողովրդի վիճակը՝ հրամայելով փոխել ծանր գլխարկները թեթև, սպիտակ գլխարկներով։ Սակայն այս մարդասիրական հրամանը, անցնելով իշխանական աստիճաններով (նախարարից մինչև ոստիկան), աղավաղվում է։ Յուրաքանչյուր օղակ ավելացնում է իր խստությունը, և բարի օրենքը վերածվում է ահաբեկչության՝ մարդկանց ծեծելու, տուգանելու, բանտ նետելու և անգամ գլխատելու։ Հեղինակի հիմնական ասելիքն այն է, որ իշխանական համակարգի բյուրոկրատական մեքենան դառնում է ինքնակառավարվող դաժան ուժ, որի բնական ընթացքի առաջ անգամ կայսերական հզորությունն է անզոր։ Կայսրի մեկուսացումն ու խրախճանքին անձնատուր լինելը ցույց է տալիս, որ բարձրագույն իշխանությունը փախչում է իր գործողությունների հետևանքներից։

2․Դո՛ւրս գրիր անհասկանալի բառերն ու արտահայտությունները , գրիր դրանց իմաստները։

3․ Դո՛ւրս գրիր հնգական գոյական։ Որոշի՛ր գոյականների թիվը, հոլովը, նախադասության մեջ ունեցած պաշտոնը։

Քարը – Եզակի թիվ, Ուղղական հոլով, պաշտոնը՝ Ենթակա։

Կայսրը – Եզակի թիվ, Ուղղական հոլով, պաշտոնը՝ Ենթակա։

Պարտեզում – Եզակի թիվ, Ներգոյական հոլով, պաշտոնը՝ Տեղի պարագա։

Դեմքին – Եզակի թիվ, Տրական հոլով, պաշտոնը՝ Անուղղակի խնդիր։

Ժողովուրդը – Եզակի թիվ, Ուղղական հոլով, պաշտոնը՝ Ենթակա։

Գլուխներն – Հոգնակի թիվ, Ուղղական հոլով, պաշտոնը՝ Ենթակա։

Հրամանը – Եզակի թիվ, Ուղղական հոլով, պաշտոնը՝ Խնդիր։

Ոստիկանների – Հոգնակի թիվ, Սեռական հոլով, պաշտոնը՝ Որոշիչ։
4․ Դո՛ւրս գրիր պատմվածքի ածականները, որոշի՛ր տեսակները և կազմությունը։

Հեռավոր – Հարաբերական տեսակ, Ածանցավոր կազմություն (հեռ-ավոր)։

Ամառային – Հարաբերական տեսակ, Ածանցավոր կազմություն (ամառ-ային)։

Երջանիկ – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Ընդարձակ – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Շիկացած – Հարաբերական տեսակ (դերբայ), Ածանցավոր կազմություն։

Զարհուրելի – Որակական տեսակ, Ածանցավոր կազմություն (զարհուր-ելի)։

Բեռնաբարձ – Հարաբերական տեսակ, Բարդ կազմություն (բեռն-աբարձ)։

Ծանր – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Սև – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Թեթև – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Սպիտակ – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Օգտակար – Որակական տեսակ, Ածանցավոր կազմություն (օգտ-ակար)։

Մեծածավալ – Հարաբերական տեսակ, Բարդ կազմություն (մեծ-ածավալ)։

Մռայլ – Որակական տեսակ, Պարզ կազմություն։

Սովորական – Հարաբերական տեսակ, Ածանցավոր կազմություն (սովոր-ական)։

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունի ատոմը` ըստ Ռեզերֆորդի
   • Ըստ Ռեզերֆորդի ատոմը նման է Արեգակնային համակարգին ունի կենտրոնական մաս՝ դրական լիցքավորված միջուկ որը գրեթե կրում է ատոմի ամբողջ զանգվածը և դրա շուրջը պտտվում են բացասական լիցքավորված էլեկտրոնները (մոլորակային մոդել)
2. Ինչո՞վ են միմյանցից տարբերվում տարբեր քիմիական տարրերի ատոմները
   • Տարբեր քիմիական տարրերի ատոմները միմյանցից տարբերվում են իրենց միջուկի դրական լիցքի մեծությամբ (պրոտոնների թվով) և այդ միջուկի շուրջը պտտվող էլեկտրոնների թվով որը հավասար է պրոտոնների թվին
3. Ի՞նչ մասնիկներ կան միջուկում
   • Ատոմի միջուկում կան պրոտոններ որոնք ունեն դրական լիցք և նեյտրոններ որոնք էլեկտրականապես չեզոք են Միասին դրանք կոչվում են նուկլոններ
4. Ինչպիսի՞ն է ջրածնի հելիումի բերիլիումի ատոմների կառուցվածքը
   • Ջրածնի ատոմն ունի ամենապարզ կառուցվածքը նրա միջուկում կա մեկ պրոտոն և դրա շուրջը պտտվում է մեկ էլեկտրոն նեյտրոններ հիմնականում չկան:
   • Հելիումի ատոմի միջուկում կա երկու պրոտոն և երկու նեյտրոն դրա շուրջը պտտվում են երկու էլեկտրոններ:
   • Բերիլիումի ատոմի միջուկում կա չորս պրոտոն և հիմնականում հինգ նեյտրոն իսկ միջուկի շուրջը պտտվում են չորս էլեկտրոններ:
5. Ինչպե՞ս են առաջանում՝ ա. դրական իոնները, բ. բացասական իոնները
   • ա. Դրական իոնները (կատիոնները) առաջանում են երբ չեզոք ատոմը կորցնում է մեկ կամ մի քանի էլեկտրոն էլեկտրոնների թվաքանակը դառնում է ավելի քիչ քան միջուկի պրոտոնների թիվը և ատոմը ստանում է դրական լիցք:
   • բ. Բացասական իոնները (անիոնները) առաջանում են երբ չեզոք ատոմը միացնում է մեկ կամ մի քանի լրացուցիչ էլեկտրոն էլեկտրոնների թիվը գերազանցում է պրոտոնների թիվը և ատոմը ստանում է բացասական լիցք:

Հարգելի օգտատեր, ստորև ներկայացնում եմ ֆիզիկայի Ձեր հարցերի պատասխանները՝ առանց թվարկման նշանների:

1. Ինչո՞ւ սովորական պայմաններում մարմինը լիցք չունի
   • Սովորական պայմաններում ցանկացած մարմին էլեկտրականապես չեզոք է քանի որ այն կազմող ատոմներում պրոտոնների դրական լիցքերի ընդհանուր քանակը ճշգրտորեն հավասար է էլեկտրոնների բացասական լիցքերի ընդհանուր քանակին: Արդյունքում դրական և բացասական լիցքերը փոխադարձաբար չեզոքանում են և մարմնի ընդհանուր մակրոսկոպիկ լիցքը զրո է
2. Բացատրե՛ք հպված մարմինների էլեկտրականացման երևույթը
   • Հպված մարմինների էլեկտրականացումը (կամ շփումով էլեկտրականացումը) տեղի է ունենում երբ երկու տարբեր նյութերից պատրաստված մարմիններ բերվում են սերտ հպման կամ շփվում են իրար հետ Այս գործընթացի ընթացքում մի մարմնի մակերեսային ատոմներից էլեկտրոններ են անցնում մյուս մարմնի մակերեսային ատոմներին Նյութերից մեկը որն ավելի թույլ է պահում իր էլեկտրոնները հեշտությամբ զիջում է դրանք դառնալով դրական իոններ (դրական լիցքավորված) իսկ մյուս մարմինը որն ունի էլեկտրոններ ձեռք բերելու ավելի մեծ ձգտում ընդունում է այդ էլեկտրոնները դառնալով բացասական իոններ (բացասական լիցքավորված)
3. Ինչո՞ւ շփումով էլեկտրականացնելիս մարմինների վրա առաջանում են բացարձակ արժեքով հավասար բայց տարանուն լիցքեր
4. Ո՞րն է էլեկտրական լիցքի պահպանման օրենքը
   • Էլեկտրական լիցքի պահպանման օրենքը ձևակերպվում է այսպես Փակ համակարգի բոլոր մարմինների լիցքերի հանրահաշվական գումարը մնում է անփոփոխ (կամ պահպանվում է) ցանկացած փոխազդեցության դեպքում Փակ համակարգի ներսում լիցքեր կարող են փոխանցվել մի մարմնից մյուսը բայց համակարգի ընդհանուր լիցքը մշտապես մնում է նույնը

1․ Գտնել պատկերված գրաֆիկով ֆունկցիայի նշանապահպանման միջակայքերը․

ա.

y<0, x€(-1;3)

y>0; x€(-∞;-1) U (3;+∞)

բ.

y<0 , x€(-1;1)

y>0, x€(-∞;-1) U (1;+∞)

գ.

y<0, x€ (-2;3)

y>0, x€ (-∞;-2) U (3; +∞)

դ.

y<0, x€ (-2;2.5)

y>0 , x€ (-∞;-2) U (2.5;+∞)

ե.

y >0 (−∞;-3) U (2;+∞)

y<0 (-3;2)

զ.

y<0 x€ (-2;1)

y>0 x€ (−∞;-2) U (1; +∞)

2․ Գծել ֆունկցիայի գրաֆիկ, որի նշանապահպանման միջակայքերը կլինեն․

ա) (−∞, −2), (−2, 1), (1, +∞),

բ) (−∞; −  4/5), (−  4/5; 0), (0; 3), (3; +∞),

գ) (−∞; 3), (3; +∞),

դ) (−∞, +∞):

3․ Գծել ֆունկցիայի գրաֆիկ, որի նշանապահպանման միջակայքերի գծապատկերը կունենա հետևյալ տեսքը․

4․ Գտնել (-5; 36) միջակայքին պատկանող բոլոր ամբողջ թվերի քանակը։

40

5․ Գտնել (23; 57] միջակայքին պատկանող բոլոր ամբողջ թվերի քանակը։

34