Մուրացան ,,Առաքյալը,,
Ստեղծագործությունը համառոտ։
Ստեղծագործությունը ամբողջական՝ էլեկտրոնային տարբերակով։
1. Ի՞նչ է նշանակում ,,առաքյալ,, ։
Բառացի նշանակում է ուղարկված, պատգամաբեր։ Կրոնական իմաստով դրանք Քրիստոսի աշակերտներն էին, որոնք տարածում էին քրիստոնեությունը։ Մուրացանը վերնագիրն օգտագործում է հեգնանքով. Կամսարյանն իրեն համարում է նորօրյա «առաքյալ», որը պետք է «փրկություն» բերի գյուղին, բայց իրականում նա չունի այդ դերին հարիր հոգևոր ուժ։
2. Ի՞նչ նպատակներ ուներ Պետրոս Կամսարյանը, ի՞նչն էր դրդում նրան գնալ գյուղ։ Բնութագրի՛ր նրան ստեղծագործության սկզբում և վերջում։
Գնալ գյուղ, լուսավորել ժողովրդին, զբաղվել բարեգործությամբ և գտնել հոգեկան բավարարվածություն իր «վեհ» արարքից։ Նրան դրդում էր ոչ թե իրական սերը գյուղացու հանդեպ, այլ փառասիրությունը և ինքնահաստատման ցանկությունը։
Կնկարագրեմ սկզբում այսպես որ նա իդեալիստ, ինքնավստահ, ճարտասան, ռոմանտիկ պատկերացումներ ունեցող երիտասարդ էր իսկ վերջում հիասթափված, ջախջախված, եսասեր և թուլակամ։ Նա չի դիմանում գյուղի գարշահոտությանը, ցեխին և մարդկանց պարզունակությանը։ Նրա «առաքելությունը» ձախողվում է առաջին իսկ լուրջ դժվարության դեպքում։
3. Ինչպիսինն էր հայկական գյուղը։
Մուրացանը գյուղը ներկայացնում է առանց զարդարանքների՝ իր ողջ աղքատությամբ, տգիտությամբ և հակասանիտարական վիճակով։ Գյուղացիները կաշկանդված են նախապաշարմունքներով, հոգնած են ծանր աշխատանքից և անվստահությամբ են լցված քաղաքից եկած «բարերարների» հանդեպ։
4. Ստեղծագործության մեջ գյուղի ի՞նչ խնդիրներ է ներկայացնում Մուրացանը։ Ներկայացված խնդիրներն արդիակա՞ն են։
Մուրացանը վեր է հանում հետևյալ խնդիրները՝ տգիտություն և կրթության պակաս, առողջապահական անմխիթար վիճակ,մտավորականության և ժողովրդի միջև առկա անդունդը։
Այսօր էլ խնդիրը կա. շատ հաճախ «էլիտան» կամ մտավորականությունը փորձում է հարցեր լուծել «վերևից»՝ առանց իրականում հասկանալու գյուղի կամ հասարակ մարդու իրական կարիքները։ Կեղծ հայրենասիրությունը մնում է ժամանակակից հասարակության ցավոտ կողմերից մեկը։
5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը, ի՞նչ է ուզում ցույց տալ Մուրացանը։
Մուրացանը ցանկանում է ցույց տալ, որ գաղափարը առանց գործի և զոհողության ոչինչ է։ Նա քննադատում է այն մտավորականներին, ովքեր սիրում են հայրենիքը միայն բաժակաճառերում, բայց պատրաստ չեն կիսել ժողովրդի դժվարությունները։ Իրական «առաքյալը» նա է, ով ոչ թե քարոզում է, այլ ապրում է ժողովրդի հետ։
6. Կարևո՞րն է գաղափարը, թե՞ մարդը, որ այն կրում է։ Քննարկել։
Սա փիլիսոփայական հարց է։ Մուրացանի վիպակը հուշում է, որ մարդն է կարևոր, քանի որ ամենավեհ գաղափարն անգամ կարող է արժեզրկվել, եթե այն կրողը փոքրոգի է։ Կամսարյանի գաղափարները գեղեցիկ էին, բայց նա՝ որպես մարդ, թույլ էր։ Գաղափարը միայն ուղղություն է տալիս, բայց այն կյանքի կոչելու համար անհրաժեշտ է բարոյական նկարագիր և կամք։