ՀՀ արդյունաբերության այլ ճյուղերը

1. Թեթև արդյունաբերություն

Այս ճյուղը վերջին տարիներին մեծ վերելք է ապրում՝ շնորհիվ տեղական ապրանքանիշերի զարգացման և արտահանման ծավալների մեծացման։

  • Տեքստիլ և հագուստի արտադրություն: Հայաստանում գործում են բազմաթիվ կարի ֆաբրիկաներ, որոնք համագործակցում են եվրոպական հայտնի բրենդների հետ։
  • Կոշիկի և կաշվե իրերի արտադրություն: Ավանդական ճյուղ է, որը վերականգնում է իր դիրքերը։

2. Շինանյութերի արդյունաբերություն

Հայաստանը հարուստ է բնական քարատեսակներով, ինչը հիմք է հանդիսանում այս ճյուղի զարգացման համար։

  • Քարի մշակում: Տուֆի, բազալտի, գրանիտի և մարմարի արդյունահանում ու մշակում։
  • Ցեմենտի արտադրություն: Հիմնական կենտրոններն են Հրազդանը և Արարատը։
  • Ապակու և խեցեգործական իրերի արտադրություն:

3. Քիմիական արդյունաբերություն

Չնայած խորհրդային տարիների հզորությունների համեմատ ծավալները նվազել են, ճյուղը դեռ պահպանում է իր նշանակությունը։

  • Դեղագործություն: Սա ամենաարագ աճող ենթաճյուղերից է։ Հայկական դեղամիջոցներն արտահանվում են բազմաթիվ երկրներ։
  • Կենցաղային քիմիա և լաքեր: Լվացող միջոցների, ներկերի և էմալների արտադրություն։

4. Մեքենաշինություն և մետաղամշակում

Այս ճյուղը հիմնականում կենտրոնացած է փոքր և միջին ձեռնարկություններում։

  • Էլեկտրատեխնիկական արդյունաբերություն: Մալուխների, տրանսֆորմատորների և էլեկտրական սարքերի արտադրություն։
  • Ճշգրիտ մեքենաշինություն: Ժամագործություն և օպտիկական սարքերի պատրաստում։

5. Ոսկերչություն և ադամանդագործություն

Հայաստանն ունի ոսկերչական հարուստ ավանդույթներ։

  • Ադամանդի մշակում: Ներկրված հումքի հիման վրա թանկարժեք քարերի կտրվածքավորում և վերամշակում։
  • Ոսկյա իրերի արտադրություն: Հայկական ոսկերչական իրերը մեծ պահանջարկ ունեն թե՛ ներքին, թե՛ արտաքին շուկաներում։

Վերջին տարիներին Հայաստանում մեծ թափ է հավաքում նաև բարձր տեխնոլոգիաների (IT) ոլորտը, որը թեև դասական «ծանր» արդյունաբերություն չէ, սակայն դառնում է տնտեսության ամենաազդեցիկ ճյուղերից մեկը։

Պարապմունք 9

1)Գտե՛ք թվային տվյալների լայնքը, մոդն (եթե ունի) ու մեդիանը.
ա) 2, 2, 2, 5, 5, 8, 10

Լայնք = 10 − 2 = 8
Մոդ = 2
Մեդիան = 5

բ) -5, 4, 2, 6, 6, 8, 8, 8

Լայնք = 8 − (-5) = 13
Մոդ = 8

Մեդիան-6
գ)-105, 12, 12, 250, 233, 205, 12

Լայնք = 250 − (-105) = 355
Մոդ = 12
Մեդիան = 12
դ) -20, -120, 0, 15, 7, 7, 120, 500

Լայնք = 500 − (-120) = 620
Մոդ = 7

Մեդիան = 7

2)Հաշվե՛ք թվային տվյալների միջին թվաբանականն ու մեդիանը.
ա) 1, 3, 3, 5, 7
Միջին = (1+3+3+5+7)/5 = 19/5 = 3.8
Մեդիան = 3
բ) 5, 2, 1, -2, 7, -4
Միջին = (5+2+1-2+7-4)/6 = 9/6 = 1.5
Մեդիան = (1+2)/2 = 1.5
գ) 4,5,7,5,-8, 45
Մեդիան = (5+5)/2 = 5
դ) 2, 2, 8, 8, 8, 250, -120

Մեդիան = 8
ե) 1, 1, 1, 1, 5, 5, -6, -10

Միջին = (-10-6+1+1+1+1+5+5)/8 = -2/8 = -0.25
Մեդիան = (1+1)/2 = 1

3)Գտե՛ք թվային տվյալների միջինը, մոդը, մեդիանը և լայնքը.
ա) 0, 0, 5, 5, 10, 10, 10, 10, 10

Մոդ = 10
Մեդիան = 10
Լայնք = 10 − 0 = 10
բ) 1, 1, 2, 2, 2, 19, 20, 21
Միջին = 68/8 = 8.5
Մոդ = 2
Մեդիան = (2+2)/2 = 2
Լայնք = 21 − 1 = 20
գ)-6, 6, 0, -3, 3
Միջին = 0/5 = 0
Մոդ = չկա
Մեդիան = 0
Լայնք = 6 − (-6) = 12
դ) –10, 0, 0, 12, 13, 12, 12

Մոդ = 12
Մեդիան = 12
Լայնք = 13 − (-10) = 23

4)Գտե՛ք a-ի թվային արժեքը, եթե հայտնի է, որ a, 1, 1, 2, 2, 4 բնական թվերի՝
ա) մոդը 2 է

a = 2
բ)  միջինը 3 է

a = 8
գ) լայնքը 4 է

a = 5