1.Ո՞ր հաջորդականությունն է կոչվում երկրաչափական պրոգրեսիա։

Երկրաչափական պրոգրեսիան ոչ զրոյական թվերի հաջորդականություն է, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ սկսած երկրորդից ստացվում է նախորդը միևնույն հաստատուն թվով՝ հայտարարով բազմապատկելով

2.Ի՞նչ է երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը (q) և ինչպե՞ս է այն հաշվվում  երկու հաջորդական անդամների միջոցով։

Երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը (q) այն թիվն է, որով պետք է բազմապատկել պրոգրեսիայի յուրաքանչյուր անդամը, որպեսզի ստացվի հաջորդ անդամը։

3.Տրված է 2, 6, 18, 54, …հաջորդականությունը։ Արդյո՞ք այն երկրաչափական պրոգրեսիա է։ Եթե այո, որքա՞ն է հայտարարը։

Այո երկրաչապական պրոգրեսիա է ` q=3:

4.Երկրաչափական պրոգրեսիայի առաջին անդամը 5 է, իսկ հայտարարը՝ 2։ Գտեք երկրորդ և երրորդ անդամները։

b₁=5

q=2

b₂=b₁*q=5*2=10

b₃=b₂*q=10*2=20

b₂=10

b₃=20

5, 10, 20

6.Կարո՞ղ է արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը լինել բացասական թիվ։ Ի՞նչ տեսք կունենա այդպիսի պրոգրեսիան։

Այո, կարող է ։Պրոգրեսիան կնվազի

7.Գրեք երկրաչափական պրոգրեսիայի n-րդ անդամի հաշվման բանաձևը (bn)։

b_n​=b₁​*qⁿ⁻¹

8.Տրված է b1 = 3 և q = 2։ Գտեք պրոգրեսիայի 5-րդ անդամը։

b5=b4*q=24*2=48

b5=48

9. Հայտնի է, որ b1 = 1 և bn = 27։ Գտեք պրոգրեսիայի հայտարարը։

q = 3

10. Ինչպե՞ս է պրոգրեսիայի կամայական անդամը (սկսած երկրորդից) կապված իր հարևան անդամների հետ (բնութագրիչ հատկություն)։

Ցանկացած անդամի քառակուսին սկսած երկրորդից հավասար է իր նախորդ և հաջորդ անդամների արտադրյալին. (երկրաչափական միջինն է).

11.Կարո՞ղ է արդյոք երկրաչափական պրոգրեսիայի որևէ անդամ կամ հայտարարը լինել 0։ Հիմնավորեք պատասխանը։

Ոչ, չի կարող, քանի որ 0 չի բազմա;պատկվում:

12.Ի՞նչ պայմանի դեպքում b1 > 0 ունեցող երկրաչափական պրոգրեսիան կլինի նվազող։

Եթե հայտարարը լինի բացասական թիվ:

x, 10, 20, y թվերը կազմում են երկրաչափական պրոգրեսիա։ Գտեք x-ը և y-ը։
x = 5, y = 40

14.Որքա՞ն պետք է լինի q-ն, որպեսզի պրոգրեսիայի բոլոր անդամները լինեն միմյանց հավասար։
q = 1

15.Ինչի՞ է հավասար b2 · b4 արտադրյալը, եթե հայտնի է b3-ի արժեքը։
b3²

16.Գտեք 1/2, 1/4, 1/8, … պրոգրեսիայի հայտարարը և 6-րդ անդամը։
q = 1/2, 6-րդ անդամը = 1/64

17.Լաբորատորիայում բակտերիաների քանակը յուրաքանչյուր ժամում կրկնապատկվում է։ Եթե սկզբում կար 100 բակտերիա, որքա՞ն կլինի դրանց քանակը 5 ժամ հետո։
3200

18.Դուք բանկում ներդրել եք 100,000 դրամ, և բանկը խոստանում է ամեն տարի ավելացնել ձեր գումարը 10%-ով։ Ինչի՞ հավասար կլինի ձեր գումարը 3 տարի հետո։
133,100 դրամ

19.Թենիսի գնդակը հատակին հարվածելիս ամեն անգամ հետ է թռչում իր նախորդ բարձրության ուղիղ կեսի չափով 1/2: Եթե գնդակը բաց թողնենք 16 մետր բարձրությունից, ի՞նչ բարձրության կհասնի այն 4-րդ հարվածից հետո։
1 մետր

20.Աշակերտը սոցիալական ցանցում տեսնում է մի նորություն և այն ուղարկում իր 3 ընկերներին։ Հաջորդ փուլում այդ 3 ընկերներից յուրաքանչյուրն ուղարկում է ևս 3 հոգու և այդպես շարունակ։ Քանի՞ մարդ կստանա այդ լուրը 4-րդ փուլում։
81 մարդ

21.Մեքենայի գինը յուրաքանչյուր տարի նվազում է իր նախորդ տարվա գնի 20%-ի չափով։ Եթե նոր մեքենան արժե 10,000,000 դրամ, որքա՞ն կլինի դրա արժեքը 2 տարի հետո։
6,400,000 դրամ

1. Հաջորդականությունը ե՞րբ է կոչվում երկրաչափական պրոգրեսիա։

Երկրաչափական պրոգրեսիան ոչ զրոյական թվերի հաջորդականություն է, որտեղ յուրաքանչյուր անդամ սկսած երկրորդից ստացվում է նախորդը միևնույն հաստատուն թվով՝ հայտարարով բազմապատկելով։

2. Սահմանեք երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարի հասկացությունը։

Հաջորդականության հայտարարը ցանկացած անդամի և նախորդի անդամի քանորդն է

3. Ո՞րն է դրական անդամներով երկրաչափական պրոգրեսիայի բնութագրիչ հատկությունը:

անկացած անդամի քառակուսին սկսած երկրորդից հավասար է իր նախորդ և հաջորդ անդամների արտադրյալին.

4.  Ո՞րն է երկրաչափական պրոգրեսիայի ընդհանուր անդամի բանաձևը:

Երկրաչափական պրոգրեսիայի ընդհանուր անդամի ($n$-րդ անդամի) բանաձևն ունի հետևյալ տեսքը. bn=b₁*q^n-1

5. Բերեք երկրաչափական պրոգրեսիայի երկու օրինակ։

2, 6, 18, 54.

3,9,27,81

6.Բերեք թվաբանական  պրոգրեսիայի  մեկ օրինակ։(կրկնողություն)

2,4,6,8,10

7. Բերե՛ք հաջորդականության այնպիսի օրինակ, որը միաժամանակ և՛ թվաբանական, և՛ երկրաչափական պրոգրեսիա է: 

5,5,5,5

8. Կազմե՛ք  երկրաչափական պրոգրեսիա, որի երրորդ անդամը լինի 5, իսկ հինգերորդ անդամը՝ 20։ Նշեք հայտարարտ, չորրորդ անդամը։

1,25,2,5, 5, 10, 20 q=2

9. Կարո՞ղ եք կազմել  երկրաչափական պրոգրեսիա, որի առաջին անդամը լինի 4, հինգերորդ անդամը՝ 16, իսկ յոթերորդ անդամը՝ 64:0

Հնարավոր չէ

10. Գտեք 2, 10, 50, … երկրաչափական պրոգրեսիայի հայտարարը և   վեցերորդ անդամը:

q=5 6250

11. Որոշեք 2, 4, 8, 16, … երկրաչափական պրոգրեսիայի հիսուներորդ անդամը։

b50= b1.q⁴⁹

12.  3, b,_, _, _, 96, _, _, 768 այս  երկրաչափական պրոգրեսիայի մեջ վեցերորդ անդամը հավասար է 96-ի, իսկ 9-րդ անդամը՝ 768-ի: Գտեք նրա երկրորդ անդամը։

13. 6 և 24 թվերի միջև տեղավորեք այնպիսի մի թիվ, որ այդ երեք թվերը միասին կազմեն երկրաչափական պրոգրեսիա։ Քանի՞ դեպք է հնարավոր։

14.  6 և 162 թվերի միջև տեղավորեք երկու այնպիսի թվեր, որ ստացված հաջորդականությունը լինի երկրաչափական պրոգրեսիա:

15. 2 և 32 թվերի միջև տեղավորեք երեք այնպիսի թվեր, որոնք այդ թվերի հետ միասին կազմեն երկրաչափական պրոգրեսիա: Քանի՞ դեպք է հնարավոր։16. Երկրաչափական պրոգրեսիայի մեջ b11= 2, b14 = 54: Գտեք պրոգրեսիայի այն անդամի համարը, որի արժեքն է 18:

1. Թվարկի՛ր նյութերի մի քանի ֆիզիկական հատկություն:
   
   
   Սովորական պայմաններում քլորը՝ Cl2 դեղնականաչավուն, սուր հոտով գազ է: Սառեցնելիս հեղուկանում է, ապա վերածվում մոլեկուլային բյուրեղավանդակո պինդ նյութի (նկ. 42):Սովորական պայմաններում բրոմը՝ Br2 կարմրագորշ, տհաճ հոտով, թունավոր, ցնդող հեղուկ է (միակ հեղուկ ոչ մետաղ պարզ նյութը): Տաքացնելիս հեղուկ բրոմը եռում է՝ վերածվելով դեղնագորշ գոլորշու (նկ. 43), իսկ սառեցնելիս՝ մոլեկուլային բյուրեղավանդակով պինդ նյութի Սովորական պայմաններում յոդը՝ I
2. Ի՞նչ դիրք են գրավում ոչ մետաղական տարրերը ՊՀ-ում։
   Ոչ մետաղական ՊՀ-ում բոր-օգանեսոն(B-Og) անկյունագծի վերին մասում տեղադրված տարրերը և առաջին խմբում գտնված ջրածինը։Ոչ մետաղական են համարվում նաև 18-րդ խմբի տարրերը ՝ ազնիվ գազերը։
3. Ի՞նչ բյուրեղավանդակ են առաջացնում Hal2
   պարզ նյութերը պինդ
   վիճակում.
   ա) ատոմային, բ) իոնային, գ) մետաղական, դ) մոլեկուլային:
   Hal₂ տիպի պարզ նյութերը (օրինակ՝ F₂, Cl₂, Br₂, I₂) պինդ վիճակում կազմված են առանձին մոլեկուլներից, որոնք իրար հետ կապված են թույլ միջմոլեկուլային ուժերով։ Ուստի նրանք առաջացնում են մոլեկուլային բյուրեղավանդակ։ Ճիշտ պատասխանն է՝ դ) մոլեկուլային։
4. Ի՞նչ ագրեգատային վիճակում է գտնվում F2 պարզ նյութը (ն. պ.):
   F₂ (ֆտոր) պարզ նյութը նորմալ պայմաններում (ն. պ.) գտնվում է գազային ագրեգատային վիճակում։
   
5. Ինչպե՞ս են անվանում նյութերի ագրեգատային վիճակների հետևյալ
   անցումը՝ պինդ → գազ:
   109
   սուբլիմացիա։
   
6. Ո՞ր պնդումներն են ճիշտ.
   ա) պինդ վիճակում հալոգեն պարզ նյութերն առաջացնում են
   մոլեկուլային բյուրեղավանդակ.
   բ) մեկ մոլ քանակով քլոր գազի զանգվածը 35,5 գ է.
   գ) Cl₂
   , Br₂
   , I₂
   պարզ նյութերի շարքում ագրեգատային վիճակը փոխվում
   է գազ-հեղուկ-պինդ հաջորդականությամբ.
   դ) բրոմի եռման ջերմաստիճանն ավելի բարձր է, քան քլորինը:
   Ճիշտ պնդումներն են՝ ա, գ, դ:
7. Այդպիսի քառակուսի գոյություն չունի
8. 16.6
   
   

§20Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի աշխատանքը:
A=U I t

A — աշխատանք

U — լարում

$I$I — հոսանքի ուժ

$t$t — ժամանակ (վ)

2. Ո՞ր ֆիզիկական մեծությունն են անվանում էլեկտրական հոսանքի հզորություն:

Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքի հզորությունը:

$P = \frac{A}{t} = U I$

3. Հզորության ի՞նչ միավորներ գիտեք: Ինչպե՞ս են առնչվում այդ միավորները վատտին:

Վատտ (Վտ) — հիմնական

կիլովատտ (կՎտ) → 1 կՎտ = 1000 Վտ

մեգավատտ (ՄՎտ) → 1 ՄՎտ = 1 000 000 Վտ

4. Ո՞րն է հոսանքի աշխատանքի ոչ համակարգային միավորը: Գրեք այդ միավորի և ջոուլի կապն արտահայտող հավասարությունը:

5. Վերցրեք ձեր բնակարանի լուսավորման էլեկտրական ջահի լամպերից որևէ մեկը և տետրում գրի առեք լամպի բալոնի վրա նշված տվյալները: Դրանցով հաշվեք լամպի շիկացման թելիկի դիմադրությունը: Որքան էներգիա է ծախսում լամպը 1 ամսում (30 օրում), եթե այն օրական միացված է եղել 3 ժամ: Որքան է պակասել ձեր ընտանիքի բյուջեն 1 ամսում է լամպի աշխատանքի հետևանքով (1 կՎտժամ էլեկտրաէներգիայի սակագինը փնտրեք համացանցում):

 §21 Հարցեր և առաջադրանքներ

1. Ի՞նչ բանաձևով են հաշվում հոսանքակիր հաղորդիչում անջատվող ջերմաքա-նակը:

$Q = I^2 R t$Q=I2Rt

2. Ձևակերպե՛ք Ջոուլ-Լենցի օրենքը։

հոսանքի ուժի քառակուսուն դիմադրությանը ժամանակին
3. Բացատրեք, թե ինչու է տաքանում հաղորդիչը, երբ նրա միջով հոսանք է անցնում:

Էլեկտրոնները բախվում են ատոմներին առաջանում է էներգիայի կորուստ դա դառնում է ջերմություն

4. Ինչպիսի՞ն է շիկացման լամպի կառուցվածքը:

ապակե բալոն վակուում կամ գազ վոլֆրամի թելիկ մետաղական հիմք

5. Ի՞նչ է Էլեկտրական շղթայի կարճ միացումը: Ի՞նչ անցանկալի երևույթների կարող է հանգեցնել այն:

Երբ դիմադրությունը շատ փոքր է — հոսանքը շատ մեծանում է

Վտանգներ՝

սարքերի վնասում

6. Ի՞նչ նպատակով են օգտագործում էլեկտրական ապահովիչը:

Պաշտպանում է շղթան — մեծ հոսանքի դեպքում կտրվում է

7. Ըստ փաստաթղթերի՝ որոշեք ձեր տանն օգտագործվող էլեկտրական թեյնիկի հզորությունը: Թեյնիկի մեջ ջուր լցրեք: Չափեք ջրի սկզբնական ջերմաստի-ճանը։ Միացրեք էլեկտրական թեյնիկը՝ ջուրը հասցնելով մինչև եռման ջեր-մաստիճանի և գրանցեք տաքացման ժամանակը։ Հաշվեք ջրի տաքացման համար անհրաժեշտ ջերմաքանակը, և այն ջերմաքանակը, որն անջատվում է թեյնիկի ջեռուցող սարքում՝ շնորհիվ հոսանքի ջերմային ազդեցության:

A=I2Rt=3.52⋅140⋅28800 $$A = 12.25 \cdot 140 \cdot 28800 = 49\,392\,000 \text{ Ջ}$$A=12.25⋅140⋅28800=49392000 Ջ

Համեմատեք այդ երկու ջերմաքանակները:

լարերի այրում

հրդեհ

Թեմատիկ խնդիրներ

1. Բնակարանի տաքացման համար օգտագործվող 140 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական ջերմատաքացուցիչը  նախատեսված է 3.5 Ա հոսանքի ուժի համար: Որքա՞ն էներգիա կծախսի այդ ջերմատաքացուցիչը  8 ժամ անընդհատ աշխատելու դեպքում:

2. Ավտոտնակում  էլեկտրական լամպը մոռացել էին անջատել: Որքա՞ն աշխատանք էր իզուր կատարվել 24 ժամում, եթե լամպը միացված էր 110 Վ լարման ցանցին և նրանով անցնող հոսանքի ուժը 0.8 Ա էր:

3. 50 Օմ դիմադրություն ունեցող էլեկտրական վարսահարդարիչը միացրեցին 127 Վ լարման ցանցին: Որքա՞ն աշխատանք կկատարի նրանում հոսանքը 15 րոպեի ընթացքում: 

4. 6 Վ լարման և 2 Ա հոսանքի ուժի դեպքում համակարգչի մարտկոցի լիցքավորումը տևեց 1.5 ժամ: Որոշե՛ք հոսանքի կատարած աշխատանքը այդ ընթացքում: 

5. 450 Վտ հզորություն ունեցող հեռուստացույցը, ըստ հաշվիչի ցուցմունքի, ծախսել է 360 կՋ էներգիա: Որքա՞ն ժամանակ է միացված եղել հեռուստացույցը:

6. Ճեպընթաց էլեկտրագնացքը, որի շարժիչների ընդհանուր հզորությունը 200 կՎտ է, շարժվում է 180 կմ/ժ միջին արագությամբ: Որքա՞ն աշխատանք են կատարում նրա էլեկտրաշարժիչները 560 կմ ճանապարհ անցնելիս:

7. Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի 80 վ-ում 40 Օմ դիմադրություն ունեցող ջեռուցիչ տարրում, եթե այն միացված է 120 Վ լարման ցանցին: 

8. Հաղորդչի  դիմադրությունը 150 Օմ է, նրանով անցնող հոսանքի ուժը՝ 1.6 Ա: Ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի նրանում 10 վ-ի ընթացքում: 

9. Շղթայի տեղամասում միմյանց հաջորդաբար միացված են R₁=40 Օմ և R₂ =60 Օմ դիմադրություններով ռեզիստորներ: Տեղամասի ծայրերում լարումը 100 Վ է: 2 րոպեի ընթացքում ի՞նչ ջերմաքանակ կանջատվի հաղորդիչներից յուրաքանչյուրում: Պատասխանը գրել ամբողջ թվի ճշտությամբ: 

10. Էլեկտրական ջեռուցչի0.017 Օմ⋅մմ² /մ տեսակարար դիմադրությամբ պղնձե  սնուցող հաղորդալարի երկարությունը 1.5 մ է, լայնական հատույթի մակերեսը՝ 2 մմ² : Որքա՞ն ջերմաքանակ կանջատվի այդ հաղորդալարում 25 րոպեի ընթացքում, եթե շղթայում հոսանքի ուժը 4 Ա է: 

Ընթերցել ,,Թմկաբերդի առումը,, ստեղծագործությունը։

1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։

Օրդուներ որը նշանակում է թշնամու զորքեր

Քարվան որը նշանակում է ճանապարհով շարժվող մարդկանց կամ բեռների շարան

Սոսկահար որը նշանակում է վախեցած

Խորունկ որը նշանակում է շատ խորը

2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։

Նախերգանքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի երկար ու դժվար ճանապարհը տառապանքներով լի անցյալը և ապագայի հանդեպ հույսը իմ կարծիքով հեղինակը ուզում է ցույց տալ որ նույնիսկ ամենամութ ժամանակներում ժողովուրդը չի կորցնում հավատը և շարունակում է շարժվել դեպի լույս

3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։

Ստեղծագործության հերոսներն են Թմկա տիրուհին և նրան շրջապատող մարդիկ

4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։

Թմկա տիրուհին ներկայացվում է որպես գեղեցիկ բայց ներքին պայքար ունեցող կերպար որը ընտրում է դավաճանության ճանապարհը նրա շարժառիթները կարող են լինել վախը անձնական շահը կամ ավելի լավ կյանքի ցանկությունը ինչ-որ չափով կարելի է փորձել հասկանալ նրան քանի որ նա ապրում էր դժվար պայմաններում բայց դավաճանությունը միևնույն է չի արդարացվում

5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։

Ստեղծագործության հիմնական գաղափարը հայրենիքի նկատմամբ հավատարմությունն է ժողովրդի տոկունությունը և դավաճանության կործանարար հետևանքները

6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։

Գեղարվեստական կարևոր հատվածներ են ժողովրդի տառապանքն ու պայքարը նկարագրող պատկերները ինչպես նաև հույսի մասին խոսող տողերը

ՀԱՅՈՑ ԼԵՌՆԵՐՈՒՄ


Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր,
Ու մենք անհատնում
Էն անլույս մըթնում
Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
Հայոց լեռներում,
Դըժար լեռներում։

Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
Բարձըր լեռներում։

Բայց քանի անգամ շեկ անապատի
Օրդուները սև
Իրարու ետև
Եկա՜ն, զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ
Հայոց լեռներում,
Արնոտ լեռներում։

Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար,
Թալանված, ջարդված
Ու հատված-հատված
Տանում է իրեն վերքերն անհամար
Հայոց լեռներում,
Սուգի լեռներում։

Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ
Հեռու աստղերին,
Երկընքի ծերին,
Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ
Հայոց լեռներում,
Կանաչ լեռներում։

1.  Ո՞վ է ,,Մենք,,-ը բանաստեղծության մեջ։ 

Մենք բառը բանաստեղծության մեջ նշանակում է հայ ժողովրդին

2. Տեքստում նշվում է ,,Մեր ճամփեն,, ․ ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսքը։ 

Մեր ճամփեն ասելով խոսքը ժողովրդի պատմական դժվար ճանապարհի մասին է

3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,պայծառ առավոտ,, ասելով։

Պայծառ առավոտը նշանակում է ազատություն խաղաղություն և լավ ապագա

4.Բացատրի՛ր բառերի հուզական երանգը.խավար, արնոտ, սուգ, պայծառ, կանաչ
Ինչպիսի՞ տրամադրություն են ստեղծում դրանք։

Խավար արնոտ սուգ բառերը ստեղծում են տխուր ծանր ու ցավոտ տրամադրություն իսկ պայծառ և կանաչ բառերը փոխանցում են հույս կյանք և վերածնունդ

5. Առանձնացրո՛ւ կրկնվող տողերը։ 

Կրկնվող տողերն են Հայոց լեռներում տարբեր բնութագրերով Դժար Արնոտ Սուգի Կանաչ ինչը ընդգծում է հայրենիքի հետ կապված տարբեր զգացումները

6. Ինչպիսի՞նն են Հայոց լեռները` ըստ բանաստեղծության։

Հայոց լեռները ներկայացվում են որպես և՛ տառապանքի և՛ հույսի վայր

7. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը։ 

Իմ կարծիքով բանաստեղծությունը հայ ժողովրդի անցած դժվար ճանապարհի ցավի բայց նաև ապագայի նկատմամբ հավատի մասին է