Պարապմունք 23

Առաջադրանքներ։

1․ Գծել f(x) = x2 պարաբոլը։ Ո ՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը կստացվի, եթե f(x)-ի գրաֆիկը տեղափոխենք ա) 2 միավորով աջ, բ) 5 միավորով ձախ։

2․ Ո ՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը կստացվի, եթե f(x) = 3x2 ֆունկցիայի գրաֆիկը տեղափոխենք ա) 4
միավորով ձախ, բ) 1 միավորով աջ։

3․ Հայտնի է, որ f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը տեղաշարժելով ա) 5 միավորով աջ, բ) 12 միավորով ձախ՝ ստացվել է y = x2 պարաբոլը։ Գտնել f(x) ֆունկցիայի բանաձևը։

f(x)=(x-5)2

f(x)=(x+12)2

4․ Ո ՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը կստացվի, եթե f(x) = x2 պարաբոլը տեղափոխենք.
ա) 2 միավորով աջ և 4 միավորով ներքև, բ) 5 միավորով ձախ և 1 միավորով վերև,

y=(x-2)2*


գ) 2 միավորով ներքև և 1 միավորով աջ, դ) 3 միավորով ձախ և 5 միավորով ներքև։

5․ Պատկերե՛ք ֆունկցիայի գրաֆիկը.
ա) y = (x + 4) 2, բ) y = (x − 1) 2 − 3, գ) y = (x + 6) 2  + 8, դ) y = (x − 4) 2  + 7։
 6․ Գտնել հետևյալ պարաբոլի գագաթի կոորդինատները.
ա) y = 2(x − 4) 2 , բ) y = x 2 + 5, գ) y = (x + 3)2 + 1, դ) y = 8(x -11)2 - 20։

7․ Պարզե՛ք պարաբոլի ճյուղերի ուղղությունը։ Դրանք հատվո՞ւմ են աբսցիսների առանցքի հետ.
ա) y = (x − 1) 2 + 3, բ) y = − 2(x − 5) 2 + 6, գ) y = √_5(x + 3)2 − 7,դ) y = − 7(x − 8) 2 − 14, ե) y = 4 x
 − 16, զ) y = − 3(x + 4) 2
 − 15:

Самостоятельная работа

  1. Напиши словосочетания по образцу: свеча из воска- восковая свеча

настойка из трав — травяная настойка

раскаты грома — громовые раскаты

опушка леса — лесная опушка

лес из сосен — сосновый лес

варенье из вишни — вишнёвое варенье

2. Выпиши слова в два столбика: в первый столбик слова с проверяемыми гласными в корне слова, во второй — слова с непроверяемыми гласными.

Болото, садовник, зимовать, левша, квартира , зайчонок, повар, орех, лесник, пятеркя,грибник, солома.

Слова с проверяемыми гласными:

  • болото (проверочное слово — болотце)
  • садовник (сад)
  • зимовать (зима)
  • зайчонок (заяц)
  • повар (поварёнок)
  • орех (орешек)
  • лесник (лес)
  • грибник (гриб)
  • солома (соломка)
  • Слова с непроверяемыми гласными:
  • левша
  • квартира
  • пятёрка
  • 3. Из слов в скобках выбери одно или два проверочных слова.
  • Сосна — ( сосновый, сосенка, сосны)
  • широкий — ( ширина, ширь, шире)
  • звезда — ( звездочет, звездочка, звезды )
  • холода -(холодильник, холодный, холод)
  • голва — ( головы, головушка )
  • 4. Вставь нужную букву и рядом напиши прроерочное слово.
  • кормушка (о,а ) — корм
  • тепло (е, и ) — тепло
  • деревья ( и, е ) — дерево
  • сторожить ( а, о) — сторож
  • морской (а,о) — море
  • шерстяной (е, и) — шерсть

жемчужный (и,е) — жемчуг

утащить (о,а) — тащить

5. Напиши проверочные слова.

село — сёл

стена — стены

волчонок — волк

ленивый — лень

скрипучий — скрип

удивительный — удивить

лепить — лепка

дрова — дровишки

страна — страны

деревья — дерево

весёлый — весело

менять — смена

6.Вставьте пропущенные буквы.

ЛЕС

В лесу живет рыжая лиса. Лисий дом — нора. У норы играют веселые лисята. Лисица учит их лисьим повадкам.

7. Вставьте пропущенные буквы.

Корова, газета, скворец, молоко, корабль, деревня, вокзал, мороз, капуста, ракета, медведь, костер, ребята, малина, пальто, командир, посуда, картина, погода, ребята, билет, пятерка

8.Подбери проверочные слова.

Берега, голодание, города, голосок, сторожка, холода, сторона, зеленый, вечереет, лепетать, страна, кривой, скрипучий, столовая, тяжелый, цветной, холодный, мясной, небесный

берега — берег

голодание — голод

города — город

голосок — голос

сторожка — сторож

холода — холод

сторона — стороны

зелёный — зелень

вечереет — вечер

лепетать — лепет

страна — страны

кривой — кривизна

скрипучий — скрип

столовая — стол

тяжёлый — тяжесть

цветной — цвет

холодный — холод

мясной — мясо

небесный — небо

9. Вставь пропущенные буквы.

А-О

вода

трава,

гроза

дворы

врачи

глаза

слоны

зонты

Е -И

деньки

деревья

мечи

грибы

следы

птенец

снежинка

листок

Е- И-Я

ряды

цветы

мячи

ледяной

резина

нарядились

одиночество

читатель

писатель

сбегают

синеет

Բառագիտություն 05․11

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ։

1) դրվատել, կշտամբել, պախարակել, դատափետել
2) հմուտ, ճարտար, վարժ, զգլխիչ
3) կուտակել, շրջապատել, հավաքել, ժողովել
4) անհաստատ, խախուտ, անկայուն, խարխուլ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) դեռափթիթ, մատղաշ, մանկամիտ, պատանի
2) դժխեմ, անողորմ, ժանտ, վայրագ
3) թաքնվել, պարուրել, քողարկել, սքողել
4) մեծանուն, հանրահայտ, հռչակավոր, սնապարծ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) դանդաղ, ծանր, անշտապ, անփույթ
2) խանդաղատանք, փաղաքշանք, գորովանք, սեթևեթանք
3) ճշմարիտ, ստույգ, ուղիղ, շիտակ
4) անիմաստ, անմիտ, անկաշկանդ, անհեթեթ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) աստանդական, ասպնջական, հյուրընկալ, վանատուր
2) վայրագ, փառասեր, մեծամիտ, անհարգալից
3) համայն, ամենայն, ամբողջ, բովանդակ
4) դրացի, հարևան, կողակից, դրկից

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) հյուրընկալ, ասպնջական, վանատուր, վաղնջական
2) վտանգազերծ, ապահով, անվնաս, անաղարտ
3) ծավի, լաջվարդ, բիլ, դեղձան
4) սերել, ծնվել, ծագել, առաջանալ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) գուցե, թերևս, հավանորեն, ըստ երևույթին
2) խառնվել, միանալ, ձուլվել, անէանալ
3) հրապուրիչ, դյութիչ, հմայիչ, հուզիչ
4) անշեջ, մշտաբորբ, անմար, անխոտոր

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) թափառական, աստանդական, դյուրաշարժ, նժդեհ
2) մազ, գիսակ, հեր, ագի
3) ակնդետ, սևեռուն, անքթիթ, ուշադիր
4) ունևոր, մեծատուն, հարուստ, գծուծ

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) մարմնեղ, թիկնեղ, հաղթանդամ, պարթևահասակ
2) բիրտ, դժնյա, անողոք, անագորույն
3) դյութիչ, հմայիչ, հրապուրիչ, գրավիչ
4) ակնառու, աչառու, անկողմնակալ, արդար

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերն են իրար հոմանիշ:

1) անդուլ, հար, շարունակ, հանուր
2) խոտոր, զարտուղի, շեղ, ծուռ
3) կատաղի, վայրագ, դժնի, անագորույն
4) կասկածել, տարակուսել, երկբայել, երկմտել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) սեղմել֊մամլել, տարտամ֊անորոշ, զտարյուն֊կորովի
2) այլազան֊տարբեր, կառչել֊թոշնել, համհարզ֊թիկնապահ
3) երեց֊ավագ, խարազան֊մտրակ, հեծել֊տանջվել
4) լայնախոհ֊նեղմիտ, շնորհազուրկ֊ապիկար, կարկառուն֊անվանի

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) ուշաթափվել֊նվաղել, աղոթել֊աստվածարել, հոծ֊խիտ
2) ուրույն֊բնորոշ, դավանանք֊խարդավանք, ամոքել֊սփոփել
3) պարագիծ֊շրջագիծ, գծուծ֊կծծի, ձեռնհաս֊ունակ
4) ծանուցել֊իրազեկել, մտացածին֊սնապարծ, ապավեն֊պաշտպան

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) տամուկ֊խոնավ, թեժ֊մարմանդ, դալուկ֊գունատ
2) միալար֊անընդհատ, ընկղմել-խորասուզել, արտառոց֊անփորձ
3) թռվռալ֊խայտալ, կարկառել֊ծանուցել, թերուս֊իմաստակ
4) երկնչել֊երկյուղել, ընձյուղ–ոստ, խաժամուժ֊խառնամբոխ

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հոմանիշներից:

1) թյուր֊ճիշտ, հանգույն֊նման, ընդդեմ֊հակառակ
2) ստահոդ֊շինծու, աչառու֊կողմնակալ, անձայն֊մունջ
3) բաղձանք֊իղձ, անսայթաք֊անգայթ, աղճատել֊աղավաղել
4) հրապուրել֊զմայլել, խոհեմ֊ողջամիտ, դեռափթիթ֊նորածիլ

  1. Ո՞ր տարբերակում ընդգծված բառը մյուսներում ընդգծված բառերին հոմանիշ չէ:

1) Սենյակի ձեղունը գմբեթարդ էր, զարդարված սև ու կարմիր քարերի ծաղկաձև շարվածքներով:
2) Առաստաղից կախված արծաթե կանթեղի լույսը տկար ու դժգույն թվաց թագուհուն:
3) Թավշյա վարագույրները, անկյունների աշտանակները թախծալի հուշեր էին արթնացնում:
4) Անցորդը ուշիուշով նայում էր դեպի հարավ-արևմուտք, որտեղից երևում էին գյուղի տների կղմինդրե տանիքները:

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) բացահայտ–թաքուն, խորդուբորդ֊ողորկ, խենթ֊խելոք
2) տամուկ֊չոր, խրթին֊դյուրին, հարթ֊ծանծաղ
3) դալար֊ստվար, լայնարձակ֊անձուկ, տկար֊վատառողջ
4) բեկբեկուն֊ուղղաձիգ, կայուն֊անզոր, անամոք֊առողջ

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) ուսյալ֊իմաստակ, երանգավար֊տամուկ, օրինական֊ապօրինի
2) ժիր-հեղգ, համր֊անբարբառ, մեկնում֊վերադարձ
3) խոժոռվել ժպտալ, բանուկ֊սակավագնաց, առաթուր֊անջրպետ
4) զարդարուն֊անպաճույճ, հոռետես֊լավատես, պարապել֊լիցքավորել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) անհողդողդ֊երերուն, քնքուշ֊վեհ, վեհանձն֊ստոր
2) ստույգ֊բացատրելի, ապառիկ֊կանխիկ, հակիրճ֊երկարաշունչ
3) ձերբակալել֊ազատել, հանգցնել֊կիզել, վհատեցնել֊քաջալերել
4) հետամտել-խուսափել, հիվանդանալ֊ապաքինվել, սիրել֊փայփայել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) երբեք֊միշտ, լայն֊անձուկ, հավերժ֊անընդհատ
2) գժտվել֊հաշտվել, չափավոր֊ծայրահեղ, երաշտային֊անձրևային
3) կշտամբել֊գանահարել, իրազեկ֊անտեղյակ, բացասում֊հաստատում
4) ուստր֊տղա, առատաձեռն֊ժուժկալ, բարի֊չար

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) զարդարուն֊անպաճույճ, օրինական֊ապօրինի, ջրարբի֊անջրդի
2) շաղակրատ֊քչախոս, գժտված֊համերաշխ, կայտառ֊շենշող
3) խաղաղ֊փոթորկուն, տեղական֊մշտական, ծածուկ֊բացահայտ
4) երկչոտ֊վախկոտ, ըմբոստ֊հնազանդ, պարտավոր֊կամավոր

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) զարդարուն֊անպաճույճ, վաստակել֊վատնել, երերուն֊անկայուն
2) աղտեղություն֊մաքրություն, սեղմ֊ճապաղ, հեղհեղուկ֊անհողդողդ
3) գովել֊դրվատել, սնապարծ֊համեստ, անպտուղ֊բարունակ
4) իրազեկ֊անտեղյակ, առինքնել֊վանել, փակել֊գոցել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) խոչընդոտել֊նպաստել, ստերջ֊անջրդի, հուսահատվել֊գոտեպնդվել
2) անհամեստ֊փառամոլ, ապառիկ–կանխիկ, ընդգրկուն֊ծավալուն
3) էական֊առանցքային, փութկոտ֊ծանրաշարժ, բաց֊գոց
4) վաղանցիկ֊մշտամնա, ապերջանիկ֊բախտավոր, հետամտել-խուսափել

  1. Ո՞ր շարքի բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) սինլքոր֊վեհանձն, պարպել֊լիցքավորել, տարտամ֊կենսախինդ
2) քչախոս֊շաղակրատ, հուռթի֊արգավանդ, հարմար֊անպատեհ
3) օրհնանք֊անեծք, երեց֊կրտսեր, կամային֊թուլամորթ
4) վեհ֊ստոր, անաչառ-արդարադատ, գիտուն–անգետ

  1. Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառազույգերն են կազմված հականիշներից:

1) ցոփ֊ժուժկալ, լայնարձակ֊անձուկ, օրինական֊ապօրինի
2) սուր֊բութ, պարզ-պղտոր, վեհանձն֊փոքրոգի
3) խայտաբղետ֊երփներանգ, մարմանդ֊թեժ, կողմ֊դեմ
4) վրա֊ներքո, բանուկ֊սակավագնաց, պակաս֊լրիվ

Պարապմունք 14

Թեմա՝ Վեկտորի կոորդինատները:

Վեկտորի վերածումը՝ երկու տարագիծ վեկտորների․

Հիշենք, որ վեկտորը k≠0 թվով բազմապատկելիս ստանում ենք երկու համագիծ վեկտորներ, ընդ որում, եթե k>0, ապա վեկտորները համուղղված են, իսկ եթե k<0, ապա վեկտորները հակուղղված են: Վեկտորների երկարությունները տարբերվում են k անգամ:

Reiz1.png

Ճիշտ է նաև հակադարձ պնդումը:

Եթե a և b ոչ զրոյական վեկտորները համագիծ են, ապա գոյություն ունի k≠0 թիվ այնպիսին, որ b=k⋅a։ Հիմա դիտարկենք a և b ոչ համագիծ (տարագիծ) վեկտորները:

Ասում են, որ c վեկտորը վերածվում է ըստ a և b տարագիծ վեկտորների, եթե գոյություն ունեն k և m թվեր այնպիսին, որ c=k⋅a+m⋅b

k և m թվերը կոչվում են վերածման գործակիցներ:

Ցանկացած վեկտոր կարելի է վերածել ըստ տրված երկու տարագիծ վեկտորների, ընդ որում՝ գործակիցները որոշվում են միակ ձևով:

Izteikšana1.png

Վեկտորի կոորդինատները.

Բազմաթիվ հարցերում հարմար է վեկտորի սկզբնակետը տեղադրել O(0;0) կետում:

Այդ դեպքում վեկտորի մոդուլն ու ուղղությունը որոշվում են միայն նրա վերջնակետի կոորդինատներով՝ B(x;y) (տես ներքևի նկարը):

векторы-модуль-формула.png

a վեկտորի կոորդինատներ անվանում են a վեկտորը O(0;0) կետում տեղադրելուց առաջացած B(x;y) վերջնակետի  (x;y) կոորդինատները և գրում՝  a{x;y}։

Դիցուք տրված է A(x1;y1) սկզբնակետով և B(x2;y2) վերջնակետով a=AB վեկտորը:

Տեղադրենք a վեկտորը O(0;0) կետում և որոշենք առաջացած վեկտորի վերջնակետի կոորդինատները: Եթե նշանակենք x=x2−x1 և y=y2−y1, ապա հենց այս թվերը կլինեն a վեկտորի կոորդինատները՝ a{x;y}։

Այսպիսով՝  A(x1;y1) սկզբնակետով և B(x2;y2) վերջնակետով  a=AB վեկտորի կոորդինատները հավասար են վերջնակետի և սկզբնակետի կոորդինատների տարբերություններին՝  a{x2−x1;y2−y1}։

Վեկտորը, որի երկարությունը հավասար է հատվածների չափման միավորին, անվանում են միավոր վեկտոր: O(0;0) կետից տեղադրված, կոորդինատների առանցքների դրական ուղղություններն ունեցող i և j վեկտորները կոչվում են կոորդինատային վեկտորներ:

i-ն աբսցիսների առանցքի վրա է, իսկ j-ն՝ օրդինատների (տես ներքևի նկարը):

Koord_vektori_teor.png

i և j կոորդինատային վեկտորները տարագիծ են: Հետևաբար, ցանկացած վեկտոր կարելի է վերածել՝ ըստ կոորդինատային վեկտորների: Վերևի նկարում a վեկտորի վերածումն ըստ i և j վեկտորների ունի հետևյալ տեսքը՝ a = 3⋅i + 2⋅j։

Քանի որ, ըստ տարագիծ վեկտորների վերլուծման գործակիցները միակն են, ապա՝

1) հավասար վեկտորների կոորդինատները հավասար են

2) հակադիր վեկտորների կոորդինատները հակադիր թվեր են

Այսպիսով, հակադիր վեկտորի կոորդինատները ստանալու համար պետք է վեկտորի կոորդինատները բազմապատկել −1-ով: 

Vektori_teor_preteji.png


Առաջադրանքներ․

1․ Գտնել տրված վեկտորների կոորդինատները, եթե

ա) a =7i + 4j a{7,4}

բ)b = -5i + 2j=b {-5,2}

գ)c = 6i= c {6,0}

դ) d = -4j=d{0,-4}

2․ Գծել Oxy ուղղանկյուն կոորդինատային համակարգ և i , j կոորդինատային վեկտորներ։ Կառուցել a{2; 3}, b{- 1; 4}, c{3; — 2}, d{- 2; — 3} վեկտորները, որոնց սկզբնակետը O կետն է:
3․ c վեկտորը վերածել ըստ a և b վեկտորների:

c=

4․ a, b, c, d վեկտորները վերածել ըստ i և j կոորդինատային վեկտորների և գտնել դրանց կոորդինատները:

5․ c{- 5; 6} վեկտորը a{x, y} և b{- 2; 1} վեկտորների գումարն է: Գտնել x-ը և y — ը:

x=-3 y=5

6․ Տրված են c{7; 3} և a{3; 4} վեկտորները: Գտնել c — a վեկտորի կոորդինատները:

c-a {4;-1}

7․ Տրված են a{11; — 5} և b{5; 8} վեկտորները: Գտնել a — b վեկտորի կոորդինատները:

a-b={6;-3}
8․ Տրված են a{- 4; 1} վեկտորը: Գտնել 3a , — 2a վեկտորների կոորդինատները:

3a-2a {-7;14}
9․ Տրված են a{- 2; 5} և b{3; — 4} վեկտորները: Գտնել 2a — b վեկտորին հակադիր վեկտորի կոորդինատները:

ՀՀ կլիման

Համեմատե՛ք չոր մերձարևադարձային և չոր խիստ ցամաքային կլիմաները։

Չոր մերձարևադարձային կլիման տարածված է Հայաստանի հարավ-արևելյան և հյուսիս-արևելյան ցածրադիր մասերում օրինակ Մեղրու կիրճում

Այս կլիման ունի կարճատև և մեղմ ձմեռ որի ընթացքում հունվարի միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես 0 է և կայուն ձնածածկույթ գրեթե չի առաջանում

Ամառը տևական է և շոգ հուլիս-օգոստոսին միջին ջերմաստիճանը հասնում է 24-26

Իսկ չոր խիստ ցամաքային կլիման բնորոշ է Արարատյան գոգավորության ցածրադիր մասերին մինչև մոտ 1000 մ բարձրությունները

Այս կլիմայի ձմեռն ավելի ցուրտ է հունվարի միջին ջերմաստիճանը մոտավորապես -3-ից -4և հաճախակի են լինում սառնամանիքներ

Ամառը նույնպես տևական է շոգ և չորային սակայն այստեղ ամռան և ձմռան միջին ջերմաստիճանների տարբերությունն ամենամեծն է Հայաստանում

Երկու կլիմաներն էլ ունեն սակավ տեղումներ սակայն չոր խիստ ցամաքային կլիման ավելի ցամաքային է և կտրուկ ջերմաստիճանային տատանումներով քան չոր մերձարևադարձայինը

Բնութագրե՛ք ՀՀ տարածքի տարվա եղանակները, տարվա եղանակների հերթափոխը՝ ըստ բարձրության։

Ցածրադիր Գոտի Մինչև 1000 մ (օրինակ Արարատյան դաշտ Մեղրի)

  • Ձմեռ ցածրադիր հատվածներում այն կարող է լինել կա՛մ ցուրտ և ցամաքային Արարատյան դաշտ կա՛մ մեղմ և կարճատև Մեղրի Գարուն կարճատև և տաք Ամառ տևական շոգ և չորային հաճախակի են խորշակները Աշուն տևական է արևոտ և մեղմ

Միջին Բարձրության Գոտի 1000-2000 մ (լեռնային տափաստաններ)

  • Ձմեռ չափավոր ցուրտ տևականությամբ միջին հաստատուն ձնածածկույթով Գարուն մեղմ և ավելի խոնավ քան ցածրադիր գոտում Ամառ տաք է բայց ոչ այնքան շոգ և տևական ինչպես ցածրադիր մասերում Աշուն զով և մեղմ

Բարձր Լեռնային Գոտի 2000-3000 մ (լեռնային անտառներ և մարգագետիններ)

  • Ձմեռ տևական ցուրտ և ձյունառատ ձնածածկույթը երկար է պահպանվում Գարուն կարճատև է ցուրտ և սկսվում է ուշ Ամառ կարճատև և զով հուլիս-օգոստոսի միջին ջերմաստիճանը ցածր էԱշուն ցուրտ է և կարճատև արագ անցում է կատարվում դեպի ձմեռ

Ձյունամերձ Գոտի 3000 մ-ից Բարձր

Ձմեռ խիստ ցուրտ և տևական գրեթե ութ ամիս, Գարուն և Աշուն գրեթե բացակայում են շատ կարճ են և ցուրտ Ամառ գործնականում ամառ չի լինում լինում է միայն կարճատև զով շրջան բնորոշ են սառնամանիքները

Բարձրության ավելացմանը զուգահեռ տարվա եղանակների հերթափոխը փոխվում է այսպես ձմռան տևողությունը մեծանում է և ամռան տևողությունը կրճատվում է ջերմաստիճանները նվազում են և տեղումների քանակը մեծանում է մինչև որոշակի բարձրություն այսինքն ցածրադիր շրջաններում ունենք չոր կլիմա տաք ձմեռով մինչդեռ բարձր լեռնային գոտիներում ունենք երկարատև ցուրտ ձմեռներով կլիմա

Իմ բնակավայրը Երևանում Հալաբյան փողոցը գտնվում է չոր խիստ ցամաքային կլիմայի գոտում որը բնորոշ է Արարատյան գոգավորության ցածրադիր մասերին

Ձմեռը ցուրտ է կարճատև միջինը -4 ձնածածկույթը

Գարունը կարճատև է ջերմաստիճանը արագ բարձրանում է ցրտահարությունները հնարավոր են մինչև ապրիլ

Ամառը տևական է շոգ և չորային հաճախ 40-ից բարձր գերիշխում են խորշակները

Աշունը մեղմ է տաք և արևոտ ամենահաճելի եղանակն է ցրտահարություններն ուշ են սկսվում

How Important is Money to You?

Money makes the world go round”

Yes, in many ways it does. Money influences almost everything — from how countries trade to how people live their daily lives. It’s not the most important thing, but it’s necessary to make things work in today’s world.
“Can money buy happiness?”

Money can buy comfort, security, and experiences that make life easier or more enjoyable, but it can’t buy true happiness. Real happiness comes from love, friendship, health, and peace of mind.
“Imagine you have won a million dollars. Who will you tell? What will you do with the money?”

I would probably tell my family first. I’d save part of the money, donate some to charity, help my parents, and maybe travel or start a small business to make the money grow.
“How important is money to you?”

Money is important because it provides stability and opportunities, but it’s not the center of my life. I value relationships and personal growth more than wealth.
“Do you agree with the idiom that, “a fool and his money are easily parted?”

Yes, I agree. People who don’t manage their money wisely often lose it quickly. It’s important to think before spending and plan for the future.
“How often do you think about money? Is money a stressful part of life?”

I think about money sometimes, especially when planning for the future or big goals. It can be stressful when expenses are high or income is uncertain, but managing it carefully helps reduce stress.
”Which do you enjoy more: earning money or spending money?”

I enjoy earning money more. It feels rewarding to know I worked for something. Spending is nice too, but it’s more satisfying when you know you’ve earned what you spend.
” The best things in life are free

I completely agree. The best things — love, friendship, laughter, nature, and memories — don’t cost anything. They make life meaningful in a way that money can’t.

28․10․25

1․ Հին աշխարհի ո՞ր սովորությունից է ծագում «Կա՛մ վահանով կա՛մ վահանին» արտահայտությունը

Այս արտահայտությունը ծագում է հին աշխարհում հույների մեջ գոյություն ունեցող սովորությունից մարտերում զոհված հերոսների դին ծննդավայր տեղափոխել նրանց վահանների վրա

2․ Քո կարծիքով ի՞նչ երրորդ տարբերակ էին բացառում կանայք որի մասին տեքստում չի խոսվում (ինչպե՞ս չգան)

Կանայք բացառում էին ամոթալի փախուստը կամ պարտությունը այսինքն վահանը մարտի դաշտում թողնելը և առանց պատվի վերադառնալը

3․ Մեր օրերում ո՞ր դեպքերում է տեղին այդ արտահայտությունը

Մեր օրերում արտահայտությունը տեղին է երբ մարդիկ կանգնած են վճռական ճակատագրական գործողությունների շեմին

4․ Տեքստից գտիր գոյականները որոշիր որ հոլովով են դրված և որ հոլովման են ենթարկվում

 Դատին- տրական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  արհամարհանքին- տրական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  վահանով- գործիական հոլով, -ի արտաքին հոլովում, նետերը-  ուղղական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  սրտին- տրական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  թափով- գործիական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  վահանը- ուղղական հոլով, -ի արտաքին հոլովում, նախնիների- սեռական հոլով, -ի արտաքին հոլովում,  զինանոցի- սեռական հոլով, -ի արտաքին հոլովում

5․ Տեքստից գտիր առանձնացրու ածականները

Խիստ սուր աննվազ կենսական անբաժան անգնահատելի ամուր ամրակուռ փոխաբերական նենգ բարբարոս արտաքին հին հարազատ մարտաշունչ հայրենասիրական սուրբ հերոսաբար անմահ վճռական ճակատագրական խորհրդավոր

6․ Տեքստում գտիր խարդախ ազգական մարտ ավանդույթ բառերի հոմանիշները

Խարդախ նենգ Ազգական հարազատ մայր քույր կողակից Մարտ կռիվ Ավանդույթ սովորություն

7․ Տեքստում գտիր հնչյունափոխված բառերը որոշիր ինչ հնչյունափոխություն է տեղի ունեցել Վահանով

Թեստային աշխատանք 29․10

1․ Ո՞ր նախադասության մեջ բառի կազմության սխալ կա։

  1. Մենք ցանկանում ենք, որ ձեռնարկության սննանկացումը դաս լինի մյուսներին։
  2. Աղջկան տեսնում էր թէ չէ, միանգամից անակնկալի էր գալիս։
  3. Նրա ձեռքին եղել է ինքնաձիգ, և նա սպառնացել է շրջապատի մարդկանց։
  4. Երբեմն այնքան ուժգին էր ձգում սանձը, որ ձին գիրթ կանգ էր առնում։

2․ Ո՞ր նախադասության մեջ բառի կազմության սխալ կա։

  1. Նրա այդ վատ արարքը ծանր խարան է իր ընտանիքի համար։
  2. Բազմիցս խոսվել է այդ մասին, սակայն ապարդյուն։
  3. Ոչ թե հետաքրքրությունն էր նվազել, այլ տուժվածները հոգնել էին իրենց պայքարից
  4. Անբասիր վարկը ձեռք էր բերել տարիների անխոնջ աշխատանքով։

3․ Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա։

  1. Վկայի ցուցմունքը օգնեց արդարացնելու մեղադրյալին։
  2. Ֆիլմ դիտելիս սիրում եմ որևէ բան ճաշակել։
  3. Ծանր աշխատանքից նրա ուժերն արդեն հատում էին։
  4. Չքնաղ այդ տեսարանը հաճելի զգացումներ պարգևեց ինձ։

4․ Ո՞ր նախադասության մեջ բառագործածության սխալ կա։

  1. Ակնոցի վրայից աչքերը հառնեց դիմացը նստած մարդկանց։
  2. Ուժեղ աղմուկից հանկարծակիի գալով՝ մոտեցավ լուսամուտին։
  3. Առվի մեղմ կարկաչյունը հանգստացնում էր հոգնած նյարդերս։
  4. Ավանդության համաձայն՝ վառելիքի դեզը վերածվել է քարե ամրոցի։

5․ Ո՞ր բառը մյուսների հետ ընդհանուր արմատ չունի։

  1. Ձերբազատվել
  2. Ձեռնպահ
  3. Ձեղնահարկ
  4. Ձեռնածու

6․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են պարզ։

  1. Արագիլ, հրավեր, արձան, գոմեշ
  2. Գեղարդ, բարակ, ամրակ, բողոք
  3. Զարմիկ, դադար, գալար, հովար
  4. Հանդարտ, կաղամբ, հարուստ, կորուստ

7․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են պարզ։

  1. Ճանապարհ, ուղեղ, ուժեղ, լծակ
  2. Մանուշակ, հստակ, ճոպան, բանակ
  3. Աստիճան, դրոշակ, շաքար, ոստիկան
  4. Հավատ, կիսատ, չամիչ, մատնիչ

8․  Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդ։

  1. Նամակագիր, շաքարախտ, ծաղկեպսակ, կարմրամորթ
  2. Տեսախցիկ, հաղթաքարտ, դդմապուր, շաքարեղեգ
  3. Հաճոյախոս, բառաձև, վարկառու, գորգագործ
  4. Փշատերև, հայորդի, սրբավայր, սառցապատ

9․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդ։

  1. Հանրահավաք, վեհաշուք, լռակյաց, ոսկեգույն
  2. Հանքանյութ, համացանց, ոսկրախտ, ունկնդիր
  3. Նրբանկատ, արևկող, ինքնուսույց, ճրագալույց
  4. Վերադարձ, որմնադիր, կողմնացույց, կոշկակար

10․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդ։

  1. Առաջնեկ, քննադատ, հախճապակի, փոխըմբռնում
  2. Ախորժալուր, տանտիկին, ձեռնարկ, հոգեթով
  3. Ամենուր, քառասուն, ձեռնասուն, շքամուտք
  4. Ինչքան, մշտապես, որտեղ, այսօր

11․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդ։

  1. Ոչինչ, ասուլիս, սնանկ, գետնուղի
  2. Այլազգի, ոսկեդար, օդաչու, հեծանիվ
  3. Սիգապանծ, ջրածին, հանածո, քեռայր
  4. Բյուրեղապակի, քաղցրահունչ, սարալանջ, ջերմագին

12․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդ։

  1. Իշայծյամ, տնաբույս, կատվախաղ, ալյակ
  2. Գինետուն, իրարամերժ, խնդրագիրք, ծաղկաբույս
  3. Ձնաբուք, նարնջագույն, կապկանման, սպիտակամորթ
  4. Կոշկակար, բարեկամ, հրավիրատոմս, լավատես

13․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են հոդակապով։

  1. Հեռավոր, տարագիր, շաքարավազ, արագավազ
  2. Ժպտադեմ, բարեկամ, հուսահատ, գահավիժել
  3. Բարեկիրթ, մականուն, մակաբույծ, թերակղզի
  4. Անավարտ, հետևաբար, կիսանդրի, հանդիպակաց

14․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են ածանցավոր։

  1. Առողջ, դիմադիր, հավք, անորոշ
  2. Կախյալ, մինչև, առանց, գերաճ
  3. Լցոն, փառք, օրինակ, բաժին
  4. Հասուն, միջև, որովհետև, միջոց

15․  Ո՞ր շարքի ոչ բոլոր բառերում ան- նախածանց կա։

  1. Անբասիր, անբավ, անբնակ, անբիծ
  2. Անդեմ, անդորր, անդադար, անդատ
  3. Անզարմ, անզգայունակ, անզորություն, անզուգական
  4. Անժամկետ, անժամանակ, անժպիտ, անժույժ

16․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են նախածանցավոր։

  1. Առերես, առևտուր, առհավետ, առաջ
  2. Տարանջատ, տարբեր, տարակույս, տարարմատ
  3. Նախնի, նախագահ, նախահաշիվ, նախանձ
  4. Վերադարձ, վերակարգ, վերընթաց, վերնատուն

17․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են նախածանցավոր։

  1. Անստույգ, անպատիժ, անձավ, անծուխ
  2. Արտաքին, արտեզր, արտասահման, արտակարգ
  3. Գերազանց, գերծանր, գերարագ, գերեվաճառ
  4. Ենթագլուխ, ենթաշերտ, ենթակա, ենթամաշկ

18․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ունեն –իչ վերջածանցը։

  1. Բաղադրիչ, չամիչ, վայելչադեմ, կործանիչ
  2. Թռիչք, քննչական, գրավչություն, ուսուցչանոց
  3. Տեսչություն, ավերիչ, ամբարձիչ, արտահայտչամիջոց
  4. Լուսանկարչական, ավետարանիչ, փախչել, երգչախումբ

19․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ունեն –ին  վերջածանցը։

  1. Մանրազնին, վերջին, դյուրին, նրբին
  2. Մտացածին, խորին, խրթին, հետնախորշ
  3. Դյուրին, վերին, ահագին, մասնագետ
  4. Արտաքին, վերնահարկ, միջնադար, կարգին

20․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ունեն –յակ վերջածանցը։

  1. Մանյակ, տասնյակ, պատանյակ, սպասյակ
  2. Ալյակ, հնգյակ, եռամսյակ, կիսամյակ
  3. Քառյակ, խոյակ, վեցօրյակ, որդյակ
  4. Տասնօրյակ, ոսպնյակ, հարսնյակ, երկվորյակ

21․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ունեն –որդ վերջածանցը։

  1. Երրորդ, ճամփորդական, բաժանորդագրվել, հայցորդ
  2. Կցորդ, որերորդ, հաճախորդ, զուգորդում
  3. Անձրևորդ, ուղղորդել, տասներորդ, վարորդական
  4. Անմնացորդ, քառորդ, միջնորդել, հանապազորդ

22․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն ունեն –ուտ վերջածանցը։

  1. Տանձուտ, աղուտ, կապուտակ, ավազուտ
  2. Ծմակուտ, եղեգնուտ, տղմուտ, մացառուտ
  3. Մայրամուտ, բրուտանոց, ջլուտ, թփուտ
  4. Կարկուտ, ծանծաղուտ, մկանուտ, քարքարուտ

23․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդածանցավոր։

  1. Ձեռնտու, վարկառու, աչառու, զրպարտիչ
  2. Գործարանատեր, վիրակապարան, աչքաբաց, ավտոկայան
  3. Անհուսություն, տարրալուծում, լեզվաբանություն, հայազգի
  4. Թռչնաբուծարան, ուրվապատկեր, բնակատեղ, հեռուստացույց

24․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդածանցավոր։

  1. Տանտիրուհի, մարգագետին, կեսգիշերային, զորաբանակ
  2. Հետաքննություն, բազմախորհուրդ, բարեհնչյուն, դյուցազնական
  3. Հինգհարկանի, միաբանություն, շանթարգել, ուխտադրժորեն
  4. Երկփթանոց, հիվանդանոց, հետախուզական, ծովանկարիչ

25․ Ո՞ր շարքի բոլոր բառերն են բարդածանցավոր։

  1. Հոգեբանություն, մարդասպան, դերասան, ողբերգակ
  2. Համաքաղաքացի, տնտեսական, մանրապատում, սևահոնք
  3. Ամանորյա, բարեբախտաբար, անգրագետ, անակնկալ
  4. Ծայրաստիճան, դասասենյակ, տասնօրյակ, արևմուտք

Հանրահաշիվ պարապմունք 20

ռաջադրանքներ․

1․ Տրված f(x) ֆունկցիայի զրոները 3-ն ու 8-ն են: Գտե՛ք ա) −10f(x)-3, 8, բ) — 4f(x + 1)-2, 7 գ) -2/3 f(x – 4)-7, 12 ֆունկցիայի զրոները:

2․ Տրված f(x) ֆունկցիան y-ների առանցքի երկայնքով ձգեցին 1.5 անգամ և իջեցրին 5 միավորով ներքև: Ո՞ր ֆունկցիայի գրաֆիկը ստացվեց:

y=1.5f(x)-5

3․ Տրված է f(x) ֆունկցիան, որի արժեքների տիրույթը [0, 9] միջակայքն է։ Գտե՛ք ա) 4f(x)-[0,36], բ)5/6f(x)-[0,15/2] ֆունկցիայի արժեքների տիրույթը:

4․ Տրված է f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք 3f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը.

5)Տրված է f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: Պատկերե՛ք — f(x) ֆունկցիայի գրաֆիկը: