1․ Գոյության կռիվը լինում է երեք հիմնական տեսակի՝ ներտեսակային (նույն տեսակի առանձնյակների միջև), միջտեսակային (տարբեր տեսակների միջև) և պայքար անօրգանական բնության անբարենպաստ պայմանների դեմ (ցուրտ, երաշտ և այլն):
2․ Սա ներտեսակային պայքարն է, որն ամենասուրն է, քանի որ առանձնյակները կռվում են նույն սննդի, տարածքի և էգի համար: Բացի մրցակցությունից, կարող է լինել նաև համագործակցություն, օրինակ՝ սերնդի համատեղ խնամք կամ պաշտպանություն:
3․ Գիշատչություն. Գայլն ու նապաստակը:

Մակաբուծություն. Տզերը կամ մակաբույծ որդերը կենդանիների օրգանիզմում:

Մրցակցություն. Առյուծն ու բորենին նույն որսի համար:

Սիմբիոզ. Քարաքոսերը (ջրիմուռի և սնկի համակեցություն):
4․ Սա օրգանիզմների հարմարումն է շրջակա միջավայրին: Օրինակ՝ ձմռանը կենդանիների մաշկի տակ ճարպի կուտակումը, թռչունների չուն կամ բույսերի տերևաթափը չորային շրջանում, որպեսզի դիմակայեն անբարենպաստ պայմաններին:
5․ Եթե արհեստական ընտրությունը ծառայում է մարդու շահերին (ստեղծելով նոր ցեղատեսակներ և սորտեր), ապա բնական ընտրությունը ծառայում է բացառապես տեսակի շահերին՝ պահպանելով այն առանձնյակներին, որոնք առավել հարմարված են տվյալ միջավայրում ապրելու և սերունդ տալու համար:
6․ Արհեստական ընտրությունը ապացուցում է, որ ժառանգական փոփոխականության հիման վրա հնարավոր է կարճ ժամանակում ստանալ նոր ձևեր (օրինակ՝ շների բազմաթիվ ցեղատեսակները, որոնք սկիզբ են առել գայլից): Սա ցույց է տալիս, որ տեսակները հաստատուն չեն և կարող են փոփոխվել:

Թեստային աշխատանք

1)Քանի՞ երկնիշ թիվ կա, որոնց թվանշանների գումարը կենտ է:

1. 44
2. 46
3. 45
4. 47

2)Գտնել բոլոր այն երկնիշ թվերի քանակը, որոնք հավասար են իրարից տարբեր 2 պարզ թվերի արտադրյալի, որոնցից մեկը 13-ն է:

1. 3
2. 4
3. 5
4. 6

3)Քանի՞ վայրկյան է րոպեի 2/5-ը։

1. 12
2. 15
3. 24
4. 30

4)Քանի՞ անգամ 325,6 թիվը պետք է բազմապատկել 0,1-ով, որպեսզի ստացվի 0,03256:

1. 1
2. 4
3. 2
4. 3

5)Ջրի և աղի 300 գրամանոց խառնուրդում աղը 120 գրամ է: Ինչպե՞ս են հարաբերում աղի և ջրի քանակները:

1. 2:4
2. 3:2
3. 4:2
4. 2:3

6)Գտնել 3a^4b^2c միանդամի կարգը:

1. 7
2. 4
3. 5
4. 6

7)a^3 -3a^2 + a -3 արտահայտությունը վերլուծել արտադրիչների:

1. (a — 3)(a^2 — 1)
2. (a + 3)(a^2 + 1)
3. (a — 3)(a^2 + 1)
4. (a + 3)(a^2 — 1)

8)A-ն միանիշ պարզ թվերի բազմությունն է։ Քանի՞ տարր ունի Z∩A բազմությունը:

1. 2
2. 3
3. 1
4. 4

9)Գտնել y = (x — 3)^2 + 1 պարաբոլի համաչափության առանցքի հավասարումը։

1. x = — 3
2. x = 3
3. x = — 1
4. x = 1

10)Գտնել x^2 — 2x — 5 = 0 հավասարման արմատների գումարը:

1. 5
2. -5
3. 2
4. -2

11)y = √x ֆունկցիայի վերաբերյալ ո՞ր պնդումն է ճիշտ:

1. Ֆունկցիան նվազող է։
2. Ֆունկցիայի գրաֆիկը x > 0 դեպքում դասավորված է Ox առանցքից ներքև:
3. Եթե 0 < x < 1 ապա x < √x:
4. Ֆունկցիայի որոշման տիրույթը դրական թվերի բազմությունն է:

12)Քանի՞ եղանակով է հնարավոր 4 կապույտ և 4 սև գրիչներից ընտրել մեկական կապույտ և սև գրիչ։

1. 12
2. 14
3. 16
4. 10

 13.  Հաշվիր արժեքը՝

1/4

14. Պարզեցրու․

3

15. Պարզեցրու

8

(16-18) Հավասարումներ և անհավասարումներ:

16)Գտնել 3 + 2x > x + 1 անհավասարման լուծումների բազմությունը:

1. (-∞; -2)
2. (-2; +∞)
3. (-∞; 2)
4. (2; +∞)

17)Գտնել √(3x -2) ≤ 4 անհավասարման լուծումների բազմությունը:

1. [2/3; +∞)
2. (-∞; 6]
3. [2/3; 6]
4. [2/3; 14/3]

18)Լուծել x^2 + 5x — 6 < 0 անհավասարումը:

1. (-1; 6)
2. (-∞;-1)U(6; +∞)
3. (-6; 1)
4. (-∞; -6)U(1; +∞)

(19-20) Պրոգրեսիա
19)Գտնել (an) թվաբանական պրոգրեսիայի S9 -ը, եթե a3 + a7 = 22 : 20) Գտնել (bn) երկրաչափական պրոգրեսիայի b10-ը, եթե (b6)^2 ∙ b18 = 125:
99

(21–22) Ավազանին միացված են երկու լցնող խողովակ: Առաջին խողովակով դատարկ ավազանը լցվում է 10 ժամում, իսկ երկրորդով՝ 15 ժամում։

5√5


21)Քանի՞ ժամում կլցվի դատարկ ավազանը, եթե երկու խողովակները բացեն միաժամանակ:

6 ժամ

22)Առաջին խողովակը բացեցին 8 ժամով, այնուհետև փակեցին: Քանի՞ ժամ պետք է բացել երկրորդ խողովակը, որպեսզի ավազանը լցվի:

3 ժամ

• Արդյո՞ք արվեստի համար կարելի է զոհել մարդկային երջանկությունը։
• Արդյո՞ք գեղեցկությունը հավերժացնելու ցանկությունը կարող է կործանարար լինել։
• Ո՞րն է ավելի կարևոր՝ ստեղծագործությո՞ւնը, թե՞ մարդը։

Մարդը միշտ ձգտել է ստեղծել գեղեցիկը, պահպանել այն և դարձնել հավերժ։ Արվեստը ծնվում է սիրուց, զգացմունքներից ու ներշնչանքից, սակայն երբեմն գեղեցկության հետևից ընկած մարդը կարող է մոռանալ ամենակարևորի՝ կյանքի և մարդկային երջանկության մասին։ Էդգար Ալան Պո-ի «Ձվաձև դիմանկարը» պատմվածքը հենց այս գաղափարն է բացահայտում՝ ցույց տալով, թե ինչպես կարող է արվեստի հանդեպ մոլեռանդ նվիրումը վերածվել կործանման։

Պատմվածքի սկզբում հեղինակը ներկայացնում է խորհրդավոր ու մռայլ դղյակը, որտեղ պատահմամբ հայտնվում է պատմողը։ Մթնոլորտն արդեն իսկ լարված է ու առեղծվածային։ Երբ նա նկատում է ձվաձև շրջանակով աղջկա դիմանկարը, անմիջապես ցնցվում է նրա անսովոր կենդանությունից։ Նկարը պարզապես գեղեցիկ չէր․ այն թվում էր կենդանի։ Հետաքրքրված լինելով՝ պատմողը սկսում է կարդալ դիմանկարի պատմությունը և իմանում, որ նկարում պատկերված աղջիկը նկարչի կինն էր։

Աղջիկը երիտասարդ, գեղեցիկ և կենսուրախ էր։ Նա սիրում էր կյանքը և սիրում էր իր ամուսնուն, սակայն ատում էր այն արվեստը, որը խլում էր նրան իրենից։ Նկարիչը ամբողջովին նվիրված էր իր գործին և աստիճանաբար այնքան էր տարվում դիմանկարը կատարելության հասցնելու գաղափարով, որ դադարում էր նկատել կնոջ տառապանքը։ Մութ աշտարակում նստած աղջիկը օրեցօր թուլանում էր, բայց շարունակում էր ժպտալ, որովհետև սիրում էր ամուսնուն և ցանկանում էր նրան երջանիկ տեսնել։ Նկարիչը meanwhile միայն կտավն էր տեսնում և չէր հասկանում, որ իր ստեղծած գեղեցկությունը խլում է իրական կյանքը։

Պատմության ամենաողբերգական պահը գալիս է ավարտին, երբ նկարիչը վերջին հարվածն է հասցնում դիմանկարին և հիացած բացականչում․ «Հիրավի սա ինքը կյանքն է»։ Սակայն հենց այդ պահին պարզվում է, որ իր կինը մահացել է։ Այս ավարտը շատ խոր իմաստ ունի։ Նկարիչը կարողացավ հավերժացնել կնոջ գեղեցկությունը, բայց դրա դիմաց կորցրեց հենց նրան։ Ստեղծագործությունը մնաց, իսկ կյանքը՝ ոչ։

Այս պատմվածքը ստիպում է մտածել, թե արդյոք արվեստի համար կարելի է զոհել մարդկային երջանկությունը։ Իմ կարծիքով՝ ոչ մի ստեղծագործություն չի կարող ավելի կարևոր լինել, քան մարդը։ Արվեստը պետք է ծառայի կյանքին, ոչ թե կործանի այն։ Երբ մարդը չափազանց է տարվում կատարելությամբ ու մոռանում սիրո, հոգատարության և մարդկային արժեքների մասին, նույնիսկ ամենագեղեցիկ արվեստը կարող է վերածվել ողբերգության։

Այսպիսով, «Ձվաձև դիմանկարը» ոչ միայն խորհրդավոր պատմվածք է, այլ նաև խորը փիլիսոփայական զգուշացում։ Այն ցույց է տալիս, որ գեղեցկությունը և արվեստը մեծ արժեք ունեն միայն այն դեպքում, երբ պահպանվում է մարդու կյանքն ու երջանկությունը։

• Մարդը ժամանակի հոսքի մեջ / էսսե
• Խենթը — Անգրագիտության վերացումը/ էսսե
• Կանաչ դաշտը- Մայիսյան հերոսամարտեր/ էսսե
• Զաբուղոն -Պետրոս Գետադարձ/ էսսե
• Էջմիածին- Գաղթականություն/ էսսե

Ժամանակը մարդու կյանքի ամենամեծ ուղեկիցն է։ Այն անտեսանելի է, բայց միշտ մեզ հետ է՝ մեր ծննդյան առաջին վայրկյանից մինչև կյանքի վերջին պահը։ Ժամանակը չի կանգնում, չի սպասում և չի վերադառնում։ Մարդը ապրում է ժամանակի հոսքի մեջ՝ փոխվելով, սովորելով, կորցնելով ու գտնելով։

Յուրաքանչյուր ժամանակաշրջան մարդու կյանքում իր առանձնահատկությունն ունի։ Մանկությունը լի է երազանքներով ու անհոգությամբ, երիտասարդությունը՝ նպատակներով և պայքարով, իսկ հասուն տարիքը՝ փորձով ու պատասխանատվությամբ։ Ժամանակը մարդուն սովորեցնում է գնահատել այն, ինչ նախկինում սովորական էր թվում։ Երբեմն միայն տարիներ անց ենք հասկանում ծնողների խոսքերի արժեքը, ընկերության ուժը կամ մանկության երջանիկ պահերի կարևորությունը։

Ժամանակի հոսքի մեջ փոխվում է ոչ միայն մարդը, այլև աշխարհը։ Տեխնոլոգիաները զարգանում են, քաղաքները փոխվում են, մարդկանց մտածելակերպը նոր ձևեր է ստանում։ Սակայն կան արժեքներ, որոնք ժամանակից անկախ են՝ սերը, բարությունը, ազնվությունը և հայրենասիրությունը։ Եթե մարդը պահպանում է այդ արժեքները, ապա կարողանում է չկորել կյանքի արագ հոսքի մեջ։

Շատ մարդիկ փորձում են պայքարել ժամանակի դեմ, վախենում են ծերանալուց կամ անցյալը թողնելուց։ Սակայն ժամանակը թշնամի չէ։ Այն հնարավորություն է տալիս աճել, փորձ ձեռք բերել և ավելի լավ հասկանալ կյանքը։ Յուրաքանչյուր անցնող օր նոր հնարավորություն է՝ ստեղծելու, սովորելու և սիրելու։

Մարդը ժամանակի հոսքի մեջ նման է գետի վրա ընթացող նավակի։ Երբեմն հոսանքը խաղաղ է, երբեմն՝ փոթորկալից, բայց կարևորն այն է, թե մարդն ինչպես է կառավարում իր ընթացքը։ Եթե նա ապրում է նպատակով, գնահատում է յուրաքանչյուր պահը և բարի հետք է թողնում մարդկանց սրտերում, ապա նրա կյանքը դառնում է արժեքավոր։

Այսպիսով, ժամանակը կյանքի անբաժան մասն է։ Այն սովորեցնում է, ձևավորում և առաջնորդում մարդուն։ Իսկ մարդու ամենակարևոր պարտականությունն է ժամանակը չվատնել և ապրել այնպես, որ տարիներ անց չզղջա կորցրած հնարավորությունների համար։

1)Ուղղանկյուն եռանկյան էջերն են՝ 5 և 12:
ա)Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը:

30
բ)Գտե՛ք ներքնաձիգի միջնակետի հեռավորությունը ուղիղ անկյան գագաթից։

6,5
գ)Գտե՛ք եռանկյանը ներգծած շրջանագծի շառավղի երկարութունը:

2

2) ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը, ընդ որում՝ AH = 18 BH = 32 :

ա)Գտե՛ք CH-ը:

CH= 24

բ)Գտե՛ք ABC եռանկյան մակերեսը։

600

գ)Գտե՛ք ABC եռանկյան պարագիծը։

81,26

3) Տրված են a{-1;5} և B {5; -3} վեկտորները: Գտե՛ք a + b վեկտորի երկարությունը:

2√5

4) Գտե՛ք x–ը, եթե a {x; 3} և {2; -3} վեկտորների սկալյար արտադրյալը 9 է:

x=9

5)Հավասարասրուն սեղանի անկյունագիծը 10 է և մեծ հիմքի հետ կազմում է 45°։
ա)Գտե՛ք սեղանի մակերեսը:

բ)Գտե՛ք սեղանի բարձրությունը:
գ)Գտե՛ք սեղանի միջին գիծը:

6)Եռանկյան կողմերը հարաբերում են ինչպես 3 : 6 : 7 : Գտե՛ք եռանկյան պարագիծը, եթե ամենամեծ կողմը 49 է։

7)ABCD ուղղանկյան A անկյան կիսորդը BC կողմը հատում է K միջնակետում, իսկ AB = 4: Գտե՛ք ուղղանկյան պարագիծը։