1. էսսեների քննարկում ։

2. ,,Ջրհորի մոտ,, պատմվածքի քննարկում։

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

1.Կարդացե՛ք Սահյանի բանաստեղծությունները, վերլուծե՛ք ։

• Անտառում, 
• Մասրենի,
• Անունդ տալիս

2. Ընթերցե՛ք Սահայանի բանաստեղծությունները համացանցից, ընտրե՛ք ձեզ դուր եկածները։

Ինձ դուր եկան Սահյանի մի քանի բանաստեղծություններ, որովհետև դրանք շատ պարզ, բայց միաժամանակ խորիմաստ են։ Հատկապես ինձ դուր եկավ «Մասրենի» բանաստեղծությունը, քանի որ այն շատ գեղեցիկ կերպով ներկայացնում է բնությունը։ 

3. Բնությունը Սահյանի պոեզիայում։ Ներկայացրե՛ք ձեր մտորումները։ 

Սահյանի պոեզիայում բնությունը շատ կարևոր տեղ ունի։ Նա բնությունը ներկայացնում է ոչ միայն որպես տեսարան, այլ որպես կենդանի աշխարհ, որը զգում է, շնչում և ապրում մարդու հետ միասին։

Սահյանի ստեղծագործություններում ծառերը, լեռները, գետերը կարծես ունեն հոգի։ Նա կարողանում է պարզ բառերով փոխանցել խոր զգացմունքներ։

Իմ կարծիքով, Սահյանի պոեզիան մեզ սովորեցնում է սիրել և գնահատել բնությունը, տեսնել նրա գեղեցկությունը և զգալ նրա հետ կապը։

1.Տրված են վեկտորների կոորդինատները՝
a {3; 4}, b {2; 5}. Գտնել a + b վեկտորի կոորդինատները

ab {5; 9}

2. a {10; -2}, b {-3; 6}. Գտնել a + b վեկտորի կոորդինատները

ab {7; 4}

3. a {0; 5}, b {4; -7}. Գտնել a + b  վեկտորի կոորդինատները

ab {4; -2}

4. a {8; 1}, b {-8; -1}. Գտնել a + b վեկտորի կոորդինատները

ab {0; 0}

5. a {-5; -3}, b {-2; -4}. Գտնել a + b վեկտորի կոորդինատները

ab {-7; -7}

6. a {7; 2}, b {3; 4}. Գտնել a — b  վեկտորի կոորդինատները

ab {4; -2}

7. a {12; 8}, b {5; 3}. Գտնել a — b  վեկտորի կոորդինատները

ab = {7; 5}

8. a {1; -6}, b {4; 2}. Գտնել a — b  վեկտորի կոորդինատները

ab {-3; -8}

9. a {0; 0}, b {-3; 5}. Գտնել a — b  վեկտորի կոորդինատները

ab {3; -5}

10. a {-4; 10}, b {-4; 2}. Գտնել a — b վեկտորի կոորդինատները

ab {0; 8}

11. a {3; 4}. Գտնել |a| վեկտորի երկարությունը

|a| = 5

12. a {6; 8}. Գտնել |a| վեկտորի երկարությունը

|a| = 10

13. a {-5; 12}. Գտնել |a| վեկտորի երկարությունը

|a| = 13

14. a {8; -15}. Գտնել |a| վեկտորի երկարությունը

|a| = 17

15. a {0; -7}. Գտնել |a| վեկտորի երկարությունը

|a| = 7

16. a {2; 3}, b {4; 1}. Գտնել a * b սկալյար արտադրյալը

11

17. a {5; -2}, b {3; 4}. Գտնել a * b սկալյար արտադրյալը

7

18. a {-6; 1}, b {2; 8}. Գտնել a * b սկալյար արտադրյալը

-4

19. a {7; 0}, b {0; 5}. Գտնել a * b սկալյար արտադրյալը

0

20. a {-3; -4}, b {-1; -2}. Գտնել a * b սկալյար արտադրյալը

11

21. A (2; 3), B (5; 7). Գտնել AB-ի կոորդինատները և երկարությունը

AB {7; 10}

Երկարություն՝ √149

22. a {3; -4}. Գտնել 3 * a վեկտորի երկարությունը

23. a {2; 4}, b {-1; 3}. Գտնել 2 * a + 3 * b

24. a {10; 5}, b {2; -1}. Գտնել (a — 2 * b) կոորդինատները

25. A(-1; 2), B(3; 5), C(1; 0). Գտնել AB + BC

26. a {x; 6} և b {4; 2} վեկտորները ուղղահայաց են: Գտնել x-ը

27. a {3; 4} և b {m; 8} վեկտորները համագիծ են: Գտնել m-ը

28. Գտնել a {1; 2} և b {-2; 1} վեկտորների կազմած անկյունը

29. a {2; -1}. Գտնել a * a սկալյար քառակուսին

30. A(0; 0), B(3; 4), C(6; 0). Գտնել AB և BC վեկտորների սկալյար արտադրյալը

Հայաստանի նորաձևության տնտեսությունը վերջին տարիներին աստիճանաբար զարգանում է՝ դառնալով ոչ միայն մշակութային, այլև տնտեսական կարևոր ոլորտ։ Այն միավորում է դիզայնը, արտադրությունը, վաճառքը և միջազգային համագործակցությունը։

Ընդհանուր պատկեր Հայաստանում նորաձևության ոլորտը դեռևս զարգացող է, բայց ունի մեծ ներուժ։ Հիմնական կենտրոնը Երևան-ն է, որտեղ գործում են դիզայներական ստուդիաներ, արտադրամասեր և նորաձևության տներ։

Արտադրություն և բիզնես Հայաստանում կան տեքստիլ և կարի արտադրամասեր, որոնք աշխատում են ինչպես տեղական, այնպես էլ արտասահմանյան պատվերների համար։ Շատ բրենդներ ստեղծում են՝ հագուստ (կոշտ և առօրյա), աքսեսուարներ, ձեռագործ արտադրանք։ Տեղական արտադրությունը կարևոր է, քանի որ ստեղծում է աշխատատեղեր և խթանում տնտեսությունը։

Հայ դիզայներներ և բրենդներ Հայկական նորաձևությունը ճանաչում է ձեռք բերում շնորհիվ տաղանդավոր դիզայներների, օրինակ՝ Արամ Նիկոլյան Արմեն Երիցյան Նրանց աշխատանքները հաճախ ներկայացվում են միջազգային հարթակներում, ինչը նպաստում է Հայաստանի ճանաչմանը։

Արտահանում և միջազգային կապեր Հայկական նորաձևության ապրանքները արտահանվում են տարբեր երկրներ՝ Եվրոպա, Ռուսաստան և ԱՄՆ։ Որոշ բրենդներ համագործակցում են միջազգային խանութների և հարթակների հետ։

Նորաձևության միջոցառումներ Հայաստանում անցկացվում են նորաձևության ցուցադրություններ և միջոցառումներ, օրինակ՝ Yerevan Fashion Week, որոնք աջակցում են դիզայներներին, ներգրավում ներդրողներին, զարգացնում ոլորտը։

Խնդիրներ և մարտահրավերներ Չնայած առաջընթացին՝ ոլորտը ունի որոշ խնդիրներ՝ փոքր շուկա, սահմանափակ ներդրումներ, միջազգային մրցակցության դժվարություններ։

Զարգացման հնարավորություններ Հայաստանի նորաձևության տնտեսությունը կարող է աճել՝ օնլայն վաճառքի զարգացման միջոցով, հայկական ինքնության (մշակույթ, նախշեր) օգտագործմամբ, զբոսաշրջության հետ կապելով։

Եզրակացություն Հայաստանի նորաձևության տնտեսությունը զարգացող, բայց խոստումնալից ոլորտ է։ Այն կարող է դառնալ երկրի տնտեսության կարևոր ճյուղերից մեկը, եթե շարունակվի աջակցությունը դիզայներներին և արտադրությանը։

1. Մարդը ո՞ր մետաղն է առաջինը մշակել և օգտագործել։
   Մարդ առաջինը մշակել և օգտագործել է պղինձը,որովհետև այն բնության մեջ հանդիպում է նաև ազատ վիճակում և հեշտ է մշակվում։

2. Ինչո՞վ են պայմանավորված մետաղների ընդհանուր ֆիզիկական
հատկությունները։
Մետաղների ֆիզիկական հատկությունները պայմանավորված են նրանց բյուրեղավանդակով,և մետաղական կապով (ազատ էլեկտրոնների առկայությամբ)։

Ազատ էլեկտրոնները հեշտ շարժվում են, ինչի շնորհիվ մետաղները լավ են անցկացնում ջերմությունն ու էլեկտրականությունը։

3. Նկարագրի՛ր մետաղական բյուրեղավանդակն ու մետաղական կապը։
Մետաղական բյուրեղավանդակ – մետաղի ատոմները (կամ դրական իոնները) դասավորված են կանոնավոր ցանցում։

Մետաղական կապ – այդ դրական իոնների միջև կա «ազատ էլեկտրոնների ամպ», որը կապում է բոլոր իոններին միասին։

Այսինքն՝ էլեկտրոնները ազատ շարժվում են ամբողջ կառուցվածքով և պահում մետաղը միասին։

4. Թվարկի՛ր և ներկայացրո՛ւ մետաղների հիմնական ֆիզիկական
հատկությունները։
Մետաղների ատոմները ունեն մեծ շառավիղ և փոքր թվով վալենտային էլեկտրոներ։
Լավ էլեկտրահաղորդիչ են, լավ ջերմահաղորդիչ են, ունեն մետաղական փայլ, պլաստիկ են (ձգվող և ծռվող) ունեն տարբեր խտություն, ունեն որոշակի հալման ջերմաստիճան

5 .Օգտվելով դասանյութից՝ ներկայացրո՛ւ՝ մետաղներից ո՞րն ունի.
ա) ամենամեծ խտությունը. օսմիում (Osmium
բ) ամենաբարձր հալման ջերմաստիճանը. վոլֆրամ (Tungsten)
գ) ամենամեծ կարծրությունը. քրոմ (Chromium)
դ) ամենամեծ պլաստիկությունը։ ոսկի (Gold)
6.Մարդը սկսել է օգտագործել այդ համաձուլվածքը, քանի որ այն
ունի ցածր հալման ջերմաստիճան, հեշտ է ձուլել։ Մարդկության
պատմության մեջ այդ համաձուլվածքի դարաշրջանը
փոխարինել է այն մետաղի դարաշրջանին, որի հիմքի վրա ստեղծվել
է։ Ո՞րն է այդ համաձուլվածքը։ Ո՞ր մետաղի հիմքի վրա է ստեղծվել այն։

Խոսքը վերաբերում է բրոնզին։ Դա համաձուլվածք է, որը ունի ցածր հալման ջերմաստիճան և հեշտ է ձուլվում։ Այն ստեղծվել է պղնձի հիմքի վրա (պղինձ + անագ)։Պատմության մեջ Բրոնզի դարաշրջանը փոխարինել է Պղնձի դարաշրջանին։

198․ <BAC = 30^o

199․ R = 8,48 սմ

200․ x = 5√3

Կարդացե՛ք Հրանտ Մաթևոսյանի ,,Կանաչ դաշտը,, ստեղծագործությունը։

1. Համառոտ, հինգ-վեց նախադասությամբ ներկայացրե՛ք ստեղծագործություն սյուժեն։

Ստեղծագործությունը պատմում է կանաչ հովտում ապրող պառավ ձիու և նրա փոքրիկ քուռակի մասին։ Մի օր կայծակի ճայթյունից վախեցած քուռակը փախչում է, իսկ մայրը փորձում է պաշտպանել նրան։ Շուտով հովտում հայտնվում է գայլը, որը փորձում է հարձակվել քուռակի վրա։ Չնայած կապված լինելուն՝ մայրը կտրում է պարանը և նետվում գայլի դեմ՝ պաշտպանելով իր փոքրիկին։ Երկար և ծանր պայքարից հետո շները գալիս են օգնության, գայլը փախչում է, բայց մայրը, ուժասպառ լինելով, մահանում է։ Քուռակը մնում է որբ, սակայն մեծանում է նույն կանաչ հովտում։

2. Ի՞նչ է ցանկացել ցույց տալ հեղինակը, գրի՛ր քո մտորումները վերջաբանի վերաբերյալ։

Հեղինակը ցանկանում է ցույց տալ մայրական սիրո ուժն ու ինքնազոհությունը։ Պառավ ձին պատրաստ է իր կյանքը տալ՝ միայն թե փրկի իր քուռակին։ Վերջաբանը միաժամանակ տխուր և հույս ներշնչող է․ թեև մայրը մահանում է, կյանքը շարունակվում է, և քուռակը մեծանում է։ Կանաչ դաշտը խորհրդանշում է կյանքի շարունակականությունը և բնության հաղթանակը ցավի ու կորստի նկատմամբ։ Իմ կարծիքով՝ վերջաբանը ցույց է տալիս, որ նույնիսկ մեծ ցավից հետո կյանքը չի կանգնում, և սիրո թողած հետքը մնում է։

3. Ի՞նչ է նշանակում պայքար, մեկնաբանի՛ր, բառարանից դո՛ւրս գրիր բառի հոմանիշները։

Պայքար նշանակում է դիմադրել դժվարություններին, ջանք գործադրել ինչ-որ բանի հասնելու կամ ինչ-որ բանից պաշտպանվելու համար։

Հոմանիշներ՝
կռիվ, մաքառում, դիմակայություն, պայքարում, ճիգ, պայքար մղել, հակազդում

Քննարկելու ենք նաև ,,Ես և նա,, ստեղծագործությունը։ Հանձնարաված է եղել ապրիլի 2-ին։ 

Թեստ 

1. Ի՞նչ է ժառանգական հիվանդությունը։

A) Վարակիչ հիվանդություն
B) Գենետիկ փոփոխություններով պայմանավորված հիվանդություն
C) Վնասվածքից առաջացած հիվանդություն
D) Սննդակարգից կախված հիվանդություն

---

2. Ո՞րն է ժառանգական հիվանդության պատճառը։

A) Բակտերիաները
B) Վիրուսները
C) Գեների փոփոխությունները (մուտացիաները)
D) Ջերմաստիճանը

---

3. Ո՞ր հիվանդությունն է ժառանգական։

A) Գրիպ
B) Դաունի համախտանիշ
C) Անգինա
D) Թունավորում

---

4. Ի՞նչ է մուտացիան։

A) Օրգանիզմի աճ
B) Գենի կամ ԴՆԹ-ի փոփոխություն
C) Վիրուսի տարածում
D) Բջջի բաժանում

---

5. Ի՞նչ է չարորակ նորագոյացությունը։

A) Նորմալ բջիջների աճ
B) Բջիջների անկառավարելի բաժանում
C) Վարակիչ հիվանդություն
D) Վիտամինների պակաս

---

6. Ո՞րն է քաղցկեղի հիմնական առանձնահատկությունը։

A) Բջիջները չեն բաժանվում
B) Բջիջները շատ դանդաղ են աճում
C) Բջիջները անկառավարելի են բաժանվում
D) Բջիջները մահանում են անմիջապես

---

7. Ի՞նչ տարբերություն կա բարորակ և չարորակ ուռուցքների միջև։

A) Չկա տարբերություն
B) Բարորակը տարածվում է, չարորակը՝ ոչ
C) Չարորակը կարող է տարածվել ամբողջ մարմնով
D) Բարորակը վտանգավոր է միշտ

---

8. Ո՞ր գործոնը կարող է նպաստել քաղցկեղի առաջացմանը։

A) Առողջ սնունդ
B) Ֆիզիկական ակտիվություն
C) Ծխելը
D) Քունը

---

9. Կարո՞ղ են բոլոր քաղցկեղները ժառանգվել։

A) Այո, բոլորը
B) Ոչ, միայն որոշները
C) Ոչ մեկը
D) Չգիտեմ

---

10. Ի՞նչ կարելի է անել քաղցկեղի ռիսկը նվազեցնելու համար։

A) Չծխել
B) Անառողջ սնվել
C) Չշարժվել
D) Քիչ քնել