Արաբական Խալիֆայության տիրապետությունը Հայաստանում. պայքար անկախության վերականգնման համար

  • Ինչ է նշանակում Խալիֆ

Խալիֆ (արաբ. բառացի՝ «փոխանորդ», «տեղապահ») խալիֆաթի (պետության)
ղեկավարն է, բացարձակ միապետ, իսլամական աշխարհի կրոնապետ, զինվորական
առաջնորդ։ Համարվել է Մուհամմեդ մարգարեի հաջորդը, իսկ Ումմայաններից սկսած՝ աստծու
տեղապահը։

  • Ինչ է նշանակում արաբ ոստիկան

Ոստիկան | Արաբական խալիֆայության գերագույն իշխանավորը։ Հիմական պարտականություններից էին երկրի ընդհանուր դրության հսկողությունը, հարկահավաքության
գործի կազմակերպումը, երկրի ներքին կայունության ապահովումը և նրա պաշտպանությունն արտաքին հարձակումերից:

  • Ով էր Թեոդորոս Ռշտունին

634 թ. Հայաստանի փաստական իշխանությունն անցավ սպարապետ Թեոդորոս Ռշտունուն։ Վերջինս 639 թ. Բյուզանդիայի կողմից ճանաչվեց նաև «հայոց իշխան»:

  • Ինչով էր պայմանավորված Բյուզանդիայի քաղաքականության մեղմացումը:

Օգտվելով դրությունից՝ նույն տարում Թեոդորոս Ռշտունին միավորեց Հայաստանի բյուզանդական և պարսկական մասերը։

  • Որքանով էր արդարացվախ 652թ. հայ-արաբական պայմանագիրը. մանրամասնիր՝ թվարկելով պայմանգրի կետերը:

Թեոդորոս
Ռշտունին կատարեց Բյուզանդիայի հետ հարաբերությունները խզելու վճռական քայլը: 652 թ., երբ պարզ դարձավ, որ արաբներին դիմադրելու միջոցներ չունի, Թեոդորոս Ռշտունին մեկնեց Դամասկոս և պայմանագիր կնքեց Ասորիքի արաբ փոխարքա Մուավիայի հետ։ Ըստ այդ պայմանագրի՝ (1) Հայաստանը ճանաչում էր խալիֆի գերիշխանությունը և (2) երեք տարի ազատվում էր հարկային պարտականություններից: (3) Թույլատրվում էր 15-հազարանոց հեծելազոր պահել՝ խալիֆայության հաշվին, և (4) Հայաստանում արաբական զորքեր չէին տեղակայվելու: (5) Խալիֆայությունը հանձն էր առնում ռազմական օգնություն ցուցաբերել Հայաստանին, եթե ենթարկվեր հարձակման։ Պայմանագիրն, ըստ էության, ուղղված էր Բյուզանդիայի դեմ և ծառայում էր երկու կողմերի շահերին։

  • Ինչ է գաղափարներ էին քարոզում պավլիկյանները: Արդյոք շարժումը միայն բացասական հետըանքներ ունեցավ:

Առաջին երկուսը Հայաստանում տարածում էին գտել IV-V դարերում։ Այս ուսմունքների մասին շատ բան չգիտենք, քանի որ դրանց տեքստերից մեզ ոչինչ չի հասել. օրենքով սահմանված
էր, որ այդպիսի գրքեր պահպանողը ենթակա է մահապատժի:

  • Որքանով էին արդարացված Մամիկոնյանների ու Բագրատունինների խմբավորումների մոտեցումները. հիմնավորիր և փաստարկիր:
  • Էջ 140-146: