1․Վերհիշել բայի դիմավոր և անդեմ ձևերը, թվարկել դերբայները՝ իրենց վերջավորություններով։

Դիմավոր դերբայ

• Անորոշ — ել, ալ
• Ենթակայական — ող, ացող
• Համակատար — ելիս, ալիս
• Հարակատար — ած, ացած

Ձևաբայերը չորսն են՝

Անկատար — ում

Վաղակատար — ել, ացել

Ապակատար — ելու, ալու

Ժխտական — ի, ա
2․ Կազմել նախադասություններ անորոշ դերբայի տարբեր հոլովաձևերով։

1․ Աղջիկը երկար ժամանակ երգել է այդ բեմում

2․ Տղան խաղալու ժամանակ ընկավ քարին

3․ Ես և ընկերուհիս խոսելով հասանք դպրոց
3․Կազմել նախադասություններ ենթակայական և հարակատար դերբայներով։

1․ Այգում ծաղկող ծաղիկները շատ գեղեցիկ էին։
2․ Նա լսում էր երգող թռչունների ձայնը։
3․ Գետում լողացող տղաները շատ ուրախ էին։

4․ Սենյակի անկյունում կանգնած էր մեզ դիտեցող մարդը։
4․ Բայի եղանակները․սահմանական եղանակի ժամանակաձևերով խոնարհել պարզ և ածանցավոր բայեր /յուրաքանչյուրից մեկական/։

Անկատար ներկա

Ես գրում եմ

Դու գրում ես

Նա գրում է

Մենք գրում ենք

Դուք գրում եք

Նրանք գրում են

Անկատար անցյալը

Ես գրում էի

Դու գրում էիր

Նա գրում էր

Մենք գրում էինք

Դուք գրում էիք

Նրանք գրում էին

Վաղակատար ներկան

Ես գրել եմ

Դու գրել ես

Նա գրել է

Մենք գրել ենք

Դուք գրել եք

Նրանք գրել են

Վաղակատար անցյալը

Ես գրել էի

Դու գրել էիր

Նա գրել էր

Մենք գրել էինք

Դուք գրել էիք

Նրանք գրել էին

Ապակատար ներկա

Ես գրելու եմ

Դու գրելու ես

Նա գրելու է

Մենք գրելու ենք

Դուք գրելու եք

Նրանք գրելու են

Ապակատար անցյալ

Ես գրելու էի

Դու գրելու էիր

Նա գրելու էր

Մենք գրելու էինք

Դուք գրելու էիք

Նրանք գրելու էին

5․ Նախադասությունների մեջ գործածել դրանք։

Անկատար Ներկա

• Ես գրում եմ շարադրությունը։
• Դու ամեն օր գրում ես օրագրում։
• Նա գրում է նամակ ընկերոջը։

6․ Բայի սեռը, տեսակները, իմաստները։ Բերել օրինակներ։

Բայի սեռը

Հայերենում բայերը գործառական սեռով են լինում երկու տեսակ․

• Գործունակ բայեր – ցույց են տալիս, որ գործողությունն ուղղված է որոշակի օբյեկտի վրա։
  • Օրինակներ․ գրել, կարդալ, ներկել, վերցնել
  • Ես գրում եմ նամակ։ (Գործողությունը վերաբերող է «նամակ»-ին)
• Գործունա-կրավոր բայեր – ցույց են տալիս, որ գործողությունն իրականացվում է առանց գործող անձի ուղղակի ներգրավման։
  • Օրինակներ․ կարդացվել, գրվել, ներկվել, վերցվել

Բայի տեսակները

Բայերը բաժանվում են մի քանի հիմնական տեսակների՝

• Գործողության բայեր – ցույց են տալիս գործողություն, որը կատարվում է որևէ օբյեկտի նկատմամբ։
  • Օրինակներ․ նկարել, պարել, քանդել
  • Նա նկարում է գեղեցիկ պատկեր։
• Վիճակի բայեր – ցույց են տալիս օբյեկտի վիճակը։
  • Օրինակներ․ քնել, նստել, վախենալ
  • Երեխան քնել է իր անկողնում։
• Կապակցության բայեր – կապակցում են ենթական և վերնագիրը։
  • Օրինակներ․ լինել, դառնալ, մնալ
  • Նա դարձավ բժիշկ։
• Օժանդակ բայեր – օգնում են կազմել ժամանակաձևեր և ձևեր։
  • Օրինակներ․ ունենալ, լինել
  • Ես գրել եմ շարադրությունը։

Բայի իմաստները

Բայերը նաև կարող են խմբավորվել ըստ իմաստի՝

• Գործողություն արտահայտող բայեր – ցույց են տալիս իրական գործողություն։
  • Նա գիրք է կարդում։
  • Նրանք աշխատում են դաշտում։
• Վիճակ արտահայտող բայեր – ցույց են տալիս որևէ անձի կամ առարկայի վիճակը։
  • Երեխան քնած է։
  • Նա վախենում է մթությունից։
• Գործողության ելք արտահայտող բայեր – ցույց են տալիս, որ գործողությունն ավարտված է կամ արդյունք ունի։
  • Նա ավարտեց նախագիծը։
  • Գիրքը արդեն գրված է։