Առաջադրանքներ
ա. Ներկայացրո՛ւ։ Ինչո՞վ էր պայմանավորված, որ XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման
ղեկավարումը ստանձնեց հայոց եկեղեցին։
XVI-XVII դարերում հայ ազատագրական շարժման ղեկավարումը ստանձնեց Հայոց եկեղեցին, քանի որ այն միակ կազմակերպված և համազգային կառույցն էր, որն ունակ էր համակարգելու պայքարը։ Այս ընթացքում Հայաստանը բաժանված էր օսմանյան և պարսկական տիրապետությունների միջև, և աշխարհիկ իշխանությունը պառակտված էր կամ բացակայում էր։ Հայոց եկեղեցին ուներ լայն ազդեցություն, դիվանագիտական կապեր և կարողանում էր համախմբել ժողովրդին, ինչպես նաև բանակցել արտաքին ուժերի հետ։
բ. Բացատրի՛ր։ Ինչո՞ւ էին XVI-XVII դդ. հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման գործը կապում արևմտաեվրոպական երկրների հետ։
XVI-XVII դարերի հայ ազատագրական շարժման առաջնորդները Հայաստանի ազատագրման հարցը կապում էին արևմտաեվրոպական երկրների հետ, քանի որ նրանք պայքարում էին Օսմանյան կայսրության դեմ։ Այս դարերում Եվրոպայում ձևավորվել էին հակաօսմանյան կոալիցիաներ, որոնց թվում էին Ավստրիան, Վենետիկը, Ֆրանսիան և Իսպանիան։ Հայ գործիչները հույս ունեին, որ Եվրոպայի հետ համագործակցելով՝ կկարողանան օսմանյան լծից ազատագրել Հայաստանը։
գ. Վերլուծի՛ր։ Որքանո՞վ էին իրատեսական Օրիի «Պֆալցյան» և «Մոսկովյան» ծրագրերը։ Որո՞նք էին եվրոպական երկրների և Ռուսաստանի շահերը Հայաստանի ազատագրության հարցում։
Օրիի «Պֆալցյան» ծրագիրը ենթադրում էր Հայաստանի ազատագրումը եվրոպական երկրների օգնությամբ, սակայն այն դժվար էր իրագործել, քանի որ Եվրոպայի պետությունները հիմնականում կենտրոնացած էին իրենց ներքին խնդիրների վրա։ Մյուս կողմից, «Մոսկովյան» ծրագիրը ռուսական օգնության վրա էր հիմնված, ինչը որոշ չափով ավելի իրատեսական էր, քանի որ Ռուսաստանը հետաքրքրված էր Կովկասով և ցանկանում էր ընդլայնել իր ազդեցությունը։ Սակայն այդ ծրագրերն ի վերջո չիրականացան՝ մեծ տերությունների իրարամերժ շահերի և Հայաստանի աշխարհաքաղաքական բարդ իրավիճակի պատճառով։
- Ճանաչի՛ր ազդեցությունը։ Ինչո՞վ էր կարևոր
ռազմական ամրությունների՝ սղնախների ստեղծումն Արցախում և Սյունիքում։ Ի՞նչ նպատակով ստեղծվեցին դրանք։
Արցախում և Սյունիքում ստեղծված ռազմական ամրությունները՝ սղնախները, կարևոր նշանակություն ունեին, քանի որ դրանք ապահովում էին տեղի բնակչության ինքնապաշտպանությունը թշնամու հարձակումներից։ Այս ամրություններն օգտագործվում էին ինչպես ռազմական գործողությունների ժամանակ, այնպես էլ ապաստարան ծառայելու համար։
- Ընդհանրացրո՛ւ։ Ինչո՞ւ Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժուերը չհասան
վերջնական հաջողության։
Արցախի և Սյունիքի ազատագրական շարժումները չհասան վերջնական հաջողության, քանի որ Հայաստանը չուներ միավորված պետություն, իսկ օտար տերությունները չունեին հստակ նպատակ՝ աջակցելու հայկական անկախությանը։ Բացի այդ, օսմանյան և պարսկական զորքերի գերակշիռ ռազմական ուժը դժվարեցնում էր հայերի դիմադրությունը։
- Գնահատի՛ր։ Ինչո՞վ էին պայմանավորված Պարսկաստանի շահ Թահմասպ IIի կողմից Դավիթ Բեկի իշխանության ճանաչումը և անգամ նրան դրամ հատելու իրավունք տալը:
Պարսկաստանի շահ Թահմասպ II-ը Դավիթ Բեկին իշխանություն տվեց և անգամ դրամ հատելու իրավունք շնորհեց, քանի որ նա ցանկանում էր հայերին օգտագործել որպես դաշնակից իր պայքարում օսմանյան տիրապետության դեմ։ Հայ զինվորականների հմուտ կազմակերպվածությունը և տարածաշրջանում նրանց ունեցած դիրքը նպաստեցին, որ շահը ճանաչի Դավիթ Բեկի իշխանությունը։
Մարիա Վաթյանի բլոգ 