12․02․2026

Առաջադրանք. Գտի՛ր վերաբերականները.

Մի՞թե, արդյոք միշտ թե

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։

Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։

Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։

Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…

Ձայնարկություն՝ զգացմունք, կոչ, նմանաձայնություն արտահայտհող բառեր.

ա՜, ա՜խ, է՜հ, հե՜յ, տո՛, ուռա՜, վա՞յ, ջու-ջու, փըխկ, խըշշ, հո, դե…

Առաջադրանք. տեքստից գտիր վերաբերականներն ու ձայնարկությունները.

Վերաբերականներ-մի՞թե

Ձայնարկություններ-Պա՜

— Էդ հո էշն է,— խոսեց քեռի Անդրիասը։— Գելն էշի հետ խաղում է, խաղում ու ականջներն իրեն քաշում, առաջը փախսը հարում։ Էշն ընկնում է ետևիցը, իբրև թե հալածում է։ Էսպես հեռացնում է, հասցնում մի ապահով տեղ ու ետ դառնում ուտում․․․ Դրա համար էլ ասում են՝ «Իշի գերեզմանը գիլի փորն է»։
— Ոչխարն էլ է գիլի ետևիցն ընկնում,— նկատեց մի ուրիշը։
— Հենց գելն էլ էդ երկուսին՝ էշին ու ոչխարին, ամենից շատ է սիրում։
— Իսկ ամենից քիչ մոտենում է խոզին ու գոմշին։
— Բա իծի՞ն։
— Պա՜, իծի բանը ծիծաղ է։ Խամ գելն իծին բռնած ժամանակը՝ էծը էնպես է ճղղում, որ գելը թող է անում, փախչում։
— Բայց մի՞թե գելն էդքան անվախ ու համարձակ մոտենում է գյուղին,— հարց տվի ես։

2. Ընդգծված բառերը վերլուծիր ձևաբանորեն։

խոսեց առաջը  հեռացնում է ապահով  մի ուրիշը Խամ  բռնած  փախչում էդքան  համարձակ ես

Պարապմունք 5

1.Եռանկյան մեջ կողմերը հավասար են 13 սմ, 14 սմ և 15 սմ։ Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։

13+14+15=42

42:2=21

21(21-13)(21-14)(21-15)

21*8*7*6=7056

√7506=84

2.Եռանկյան մեջ կողմերը 12 սմ, 16 սմ և 20 սմ են։ Գտնել մակերեսը` ուշադրություն դարձնելով կողմերի երկարությանը։

12+16+20=48

48:2=24

24(24-12)(24-16)(24-20)

24*12*8*4=9216

√9216=96

3.Եռանկյան մեջ կողմերը 10 սմ, 10 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը և ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

S=48

p=3

4.Եռանկյան մեջ մակերեսը 30 սմ² է, իսկ կիսապարագիծը՝ 15 սմ։ Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

5.Եռանկյան մեջ կողմերը 6 սմ, 8 սմ և 10 սմ են։
ա) Ապացուցել, որ եռանկյունը ուղղանկյուն եռանկյուն  է։
բ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

6.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ էջերը 9 սմ և 12 սմ են։
ա) Գտնել ներքնաձիգը։
բ) Գտնել ներքնաձիգին տարված բարձրությունը։
գ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։


7. Եռանկյան կողմերն են 13 սմ, 13 սմ և 24 սմ :Հաշվել եռանկյան մակերեսը:
Գտնել եռանկյանը արտագծած շրջանագծի շառավիղը՝ oգտագործելով S = abc/4R բանաձևը:

8.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ ներգծված շրջանագծի շառավիղը 3 սմ է, իսկ ներքնաձիգը՝ 25 սմ։ Գտնել էջերի գումարը։

9.Եռանկյան մեջ կողմերը 8 սմ, 15 սմ և 17 սմ են։
ա) Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։
բ) Հաշվել մակերեսը՝ հաշվի առնելով կողմերը ինչ թվեր են։
Համեմատել ա) կետում ստացած  պատասխանի հետ։
բ) Գտնել արտագծված շրջանագծի շառավիղը։

10. Հաշվել հավասարակողմ եռանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը 10 է։
11․ Եռանկյան մեջ կողմերը 5 սմ, 7 սմ և 8 սմ են։ Գտնել ներգծված և արտագծված շրջանագծերի շառավիղների հարաբերությունը։