Պարապմունք 21

1. ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k = 4: Գտնել ABC եռանկյան պարագիծը, եթե A1B1C1 եռանկյան պարագիծը 34 դմ է:

k=4

34⋅4=136 դմ

136 դմ

2․ Նման եռանկյուններից մեկի պարագիծը 35 սմ է, մյուսինը՝ 7 սմ: Գտնել այդ եռանկյունների նմանության գործակիցը:

P1=35

P2=7

35:7=5

3․ Նման եռանկյուններից մեկի կողմը 24 սմ է, մյուս եռանկյան դրան նմանակ կողմը 8 սմ է: Գտնել երկրորդ եռանկյան պարագիծը, եթե առաջինի պարագիծը 150 սմ է։


k=8/24=1/3

P2=k⋅P1=1/3⋅150=50

50 սմ
4․ Նման եռանկյուններից մեկի կողմերը 6 անգամ փոքր են մյուսի կողմերից: Գտնել դրանց պարագծերի հարաբերությունը:

1/6

5․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BM-ը և B1M1-ը այդ եռանկյունների միջնագծերն են: Գտնել B1M1-ը, եթե AB = 12 սմ, A1B1 = 4 սմ, BM = 9 սմ։

AB=12

A1 B1=4

BM=9

4/12=1/3

3=9/3=3

B1 M1=3սմ

6․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: AK-ն և A1K1-ը այդ եռանկյունների կիսորդներն են: Գտնել BC-ն, եթե AK = 8 սմ, A1K1 = 2 սմ, B1C1 = 10 սմ:

AK=8

A1 K1=2

B1C1=10

K=A1 K1/AK=2/8=1/4

B1 C1/BC=1/4

BC=B1 C1/1/4=10⋅4=40

40սմ

7․ ABC և A1B1C1 եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ ∠A = ∠A1, ∠B = ∠B1: BH-ը և B1H1-ը այդ եռանկյունների բարձրություններն են: Գտնել AC-ն, եթե BH =15 սմ, B1H1 = 6 սմ, A1C1 = 8 սմ։

BH=15

B1H1=6

A1C1=8

k=B1 H1/BH=6/15=2/5

A1 C1/AC=2/5

AC=A1C1/2/5=8⋅2/5=20

20 սմ

Հայաստանի կարմիր գրքում գտնվող ՝ կենդանիներ, բույսեր և թռչուներ

Կովկասյան ընձառյուծ

Կովկասյան ընձառյուծը Հայաստանի Կարմիր գրքի ամենահազվագյուտ և խորհրդանշական կենդանիներից է։ Այն հայտնվել է Կարմիր գրքում, որովհետև թվաքանակը կտրուկ նվազել էր որսագողության, բնակավայրերի կորստի և ընդերքօգտագործման հետևանքով։ Երևում էր, որ առանց պետական ու հասարակական աջակցության տեսակն ամբողջությամբ կարող էր անհետանալ Հայաստանի տարածքից։

Ինչպես կարող ենք պահպանել․

Պետությունն ստեղծել է հատուկ արգելավայրեր՝ Զանգեզուրի որսորդա-արգելավայր, Արփի լիճ, Կորյունիկայի տարածքներ։

Անհրաժեշտ է շարունակել խիստ վերահսկել որսագողությունը։

Պաշտպանել նրանց բնական միջավայրը՝ անտառները, լեռները և կենդանական անցումները։

Տեղացիներին կրթել, որ ընձառյուծը վտանգավոր չէ, եթե նրան չեն անհանգստացնում։

Բույս՝ Դեղձանախոտ (Պիոն / Խաշամբ)

Հայաստանում աճող վայրի դեղձանախոտը նույնպես ներառված է Կարմիր գիրք։ Այն հազվացել է հիմնականում երկու պատճառով՝

անխնա հավաքում ու վաճառք,

բնական տարածքների խտացող կառուցապատում և հողերի ոչնչացում։

    Դեղձանախոտը Կարմիր գրքում է հայտնվել, որովհետև նրա բնական տարածքները քիչ են մնացել, իսկ բույսը չի հասցնում վերականգնվել։ Եթե շարունակվեր նույն տեմպով հավաքումը, բույսը կարող էր ընդհանրապես վերանալ։

    Ինչպես պահպանել․

    չպետք է վայրի դաշտերից քաղել դեղձանախոտը։

    Պետք է ստեղծել արգելավայրեր, որտեղ այն կաճի անխոչընդոտ։

    Կարելի է տնկել այն այգիներում ու բուսաբանական այգիներում՝ պահպանելու համար։

    Տարածել իր մասին տեղեկություն, որ մարդիկ հասկանան՝ բույսը վտանգված է և չի կարելի վնասել։

    Սպիտակագլուխ արևելյան անգղ (Gyps fulvus)

    Ինչու է հայտնվել Կարմիր գրքում․
    Սպիտակագլուխ անգղը Հայաստանում համարվում է վտանգված տեսակ։ Նրա թվաքանակը նվազել է մի քանի կարևոր պատճառներով․

    Բնական միջավայրի վերացում՝ ժայռապատ տարածքների խախտում, շինարարություններ։

    Սննդի պակաս՝ անասունների ոչխարաբուծության նվազում, ինչը թռչունին զրկել է բնական աղբյուրներից։

    Թունավորում՝ գյուղատնտեսական թունաքիմիկատների ու թունավոր խայծերի պատճառով շատ անգղներ մահացել են։

    Անօրինական որս կամ ձվերի հավաքում։

    Ինչու է անհետացման վտանգի տակ․
    Անգղները բազմանում են շատ դանդաղ․ տարին ընդամենը մեկ ձու են դնում։ Երբ բնակատեղին խանգարվում է, կամ սնունդը պակասում է, տեսակն արագ նվազում է։

    Ինչպես պահպանել այս թռչունը․

    Պաշտպանել նրա բնակավայրը, հատկապես գեղարքունիքի, վայոց ձորի ու սյունի ժայռապատ շրջանները։

    Բացատել գյուղացիներին թունաքիմիկատների վնասի մասին, արգելել թունավոր խայծերի օգտագործումը։

    Սննդային հարթակներ ստեղծել, որտեղ անգղները կարող են անվտանգ սնվել (Հայաստանում արդեն կան նման ծրագրեր)։

    Խստացնել վերահսկողությունը որսագողության դեմ։

    Դաստիարակել և իրազեկել մարդկանց, որ անգղը բնությանը օգտակար է, քանի որ մաքրում է վնասակար մնացորդները։

    Մի հին չինական զրույց

    1. Մեկնաբանի՛ր կայսեր զգացմունքները գլխարկների պատմությունից առաջ և հետո։ 

    Գլխարկներից առաջ՝ կայսերը հպարտ էր, վստահ, որ իր որոշումը ճիշտ է և օրենքի սահմաններում։

    Գլխարկներից հետո՝ հիասթափված, զայրացած ու մեղքի զգացում զգաց, երբ հասկացավ, որ որոշումը վնասել է մարդկանց։

    2. Ստեղծված իրավիճակը շտկելու առաջարկներ գրի՛ր։ 

    Ներողություն խնդրել մարդկանցից և լսել նրանց կարծիքները։

    Փոփոխություն մտցնել օրենքում կամ որոշման մեջ, որպեսզի անարդարությունը շտկվի։

    Հետևել, որ նման սխալները կրկնվե՞ն։

    3. Գրի՛ր քո կարծիքը կայսեր որոշման վերաբերյալ։ 

    Կայսերի որոշումը սկզբում անարդար էր, քանի որ նա չէր հաշվի առել ժողովրդի կարծիքը, բայց նա հետևել է օրենքին։ Սա ցույց է տալիս, որ իշխանությունը միշտ չի համընկնում արդարության հետ։

    4. Ինչպե՞ս անել, որ լավ գործը վատի չվերածվի։ 

    Միշտ մտածել հնարավոր հետևանքների մասին։

    Աշխատել օրենքի և մարդասիրության սկզբունքներով։

    Լսել ուրիշների կարծիքները և խորհրդակցել նրանց հետ։

    5. Գրե՛ք էսսե՝ հիմք ունենալով այս ստեղծագործությունը։ 

    Վերնագրեր՝

    • Երբ օրենքը կորցնում է իր մարդասիրական իմաստը, 
    • Մարդասիրությունը կարող է վերածվել բռնության, 
    • Իշխանական ցանկությունը և դրա ազդեցությունը ժողովրդի կյանքում, 
    • Իշխանությունը և մարդը

    Էսսեի կառուցվածքը՝

    Նախաբան՝ 3-5 նախադասություն։

    Հիմնական մաս՝ 10 և ավել նախադասություն (Անհրաժեշտ է թեմայի վերաբերյալ արտահայտել կոնկրետ միտք/կարծիք/ պնդում և հիմնավորել)։

    Եզրակացություն ՝ 3-5 նախադասություն։ 

    Վերնագիր՝ «Իշխանությունը և մարդը»

    Նախաբան
    Կայսերի որոշումները ցույց են տալիս, թե ինչպես օրենքը և իշխանությունը կարող են ազդել մարդկանց կյանքի վրա։ Գլխարկների պատմությունը ցույց է տալիս, որ երբ իշխանությունը գործում է առանց մտածված քայլերի, մարդիկ կարող են տուժել։ Այս էսսեում կքննարկեմ, թե ինչ պետք է անել, որպեսզի լավ գործերը չվերածվեն անարդարության և վնասի։

    Հիմնական մաս
    Կայսերը սկզբում վստահ էր, որ իր որոշումը ճիշտ է, որովհետև նա հետևում էր օրենքին։ Բայց հետո պարզվեց, որ որոշումը մարդկանց ցավ պատճառեց, և նա զգաց հիասթափություն ու մեղքի զգացում։ Սա ցույց է տալիս, որ օրենքը երբեմն կարող է կորցնել իր մարդասիրական իմաստը։ Մարդկանց նկատմամբ անարդար վերաբերմունքը կարող է վերածվել բռնության կամ դժգոհության։
    Լավ գործ անելու համար հարկավոր է լսել մարդկանց կարծիքները, հասկանալ հետևանքները և խորհրդակցել փորձառու մարդկանց հետ։ Երբ իշխանությունն ու ժողովուրդը աշխատում են միասին, սխալները կարելի է շտկել և ապահովել, որ լավ նպատակները չվերածվեն վատի։
    Կայսրի պատմությունը նաև ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է, որ իշխանությունը լինի հարմարավետ ու մարդասեր, այլ ոչ թե միայն օրենքի խիստ կատարող։ Մարդկանց կարեկցանք և մտածված գործելաոճ են անհրաժեշտ, որպեսզի իշխանությունը ծառայի մարդկանց, ոչ թե հակառակը։

    Եզրակացություն
    Իշխանությունը ուժ է, բայց առանց մարդու կարեկցանքի այն կարող է լինել վտանգավոր։ Օրենքը և իշխանությունը պետք է ծառային մարդկանց բարօրությանը։ Լավ գործ անելու համար կարևոր է լսել, հասկանալ և մտածված քայլեր անել։ Մարդասիրությունը և իմաստությունը թույլ են տալիս, որ իշխանությունը չվերածվի բռնության կամ անարդարության։

    Էսսե «Խենթը», Արամ Մանուկյան

    Նախաբան
    Խենթությունը հաճախ մարդկանց աչքում տարօրինակ է թվում, սակայն իրականում այն կարող է արտացոլել խիզախություն, գաղափարների հանդեպ հավատ և հոգևոր ուժ: Րաֆֆու «Խենթը» վիպակում ներկայացված հերոսը և Արամ Մանուկյանը երկուսն էլ մարմնավորում են այն բացառիկ հատկությունը, երբ մարդը պատրաստ է կանգնել ճշմարտության և հայրենիքի պաշտպանության համար՝ չվախենալով դժվարություններից:

    Ընթացք
    Րաֆֆու վիպակի հերոսը «խենթ» է թվում շրջապատին՝ հավատալով այն արժեքներին, որոնք այլ մարդիկ հաճախ չեն հասկանում: Նրա խենթությունը արտացոլում է ներքին ուժը, հավատարմությունը սեփական սկզբունքներին և պատրաստակամությունը դիմակայելու դժվարություններին: Նմանապես, Արամ Մանուկյանը հայ ազգային-ազատագրական պայքարի կարևոր գործիչ էր, ով ղեկավարեց ՀՅԴ Վանի կազմակերպությունը և գլխավորեց Վանի ինքնապաշտպանությունը 1915 թվականին՝ ապահովելով հազարավոր հայերի փրկությունը: Նա նշանակվեց Վանի նահանգապետ, կազմակերպեց քաղաքի կառավարման աշխատանքները, մասնակցեց հայկական կանոնավոր բանակի ստեղծմանը, և վճռական դեր ունեցավ Սարդարապատի, Բաշ-Ապարանի և Ղարաքիլիսայի ճակատամարտերում, որոնք ապահովեցին Հայաստանի անկախությունը:

    Ընդհանուր առմամբ, և վիպակի հերոսը, և Արամ Մանուկյանը ցույց են տալիս, որ «խենթությունը» իրականում ուժ, հավատարմություն և հայրենասիրություն է, որը դրդում է մարդուն անձնուրաց պայքարել գաղափարների և ճշմարտության համար:

    Եզրակացություն
    Րաֆֆու «Խենթը» վիպակի հերոսը և Արամ Մանուկյանը մեզ սովորեցնում են, որ իրական խենթությունը ոչ միայն անհատականության արտահայտություն է, այլև զոհողության, խիզախության և հայրենասիրության խորհրդանիշ: Նրանք ցույց են տալիս, որ երբ մարդը հետևում է սեփական սկզբունքներին և պաշտպանում իր ժողովրդին, նույնիսկ այն, ինչը սկզբում թվում էր անհասկանալի կամ տարօրինակ, դառնում է ոգեշնչող օրինակ՝ նոր սերունդների համար:

    Ավետիք Իսահակյան Անհաղթ Խալիֆան

    1. Ինչպե՞ս էր Խալիֆան  վերաբերվում իշխանությանը։

    Խալիֆան իշխանությանը վերաբերվում էր որպես սեփական ուժը և անվախությունը հաստատող արժեքի։ Նա վստահ էր իր հաղթանակների վրա, իրեն զգում էր անպարտելի և իշխանությունը համարում էր իր բնական իրավունքը։ Նրա ինքնավստահությունն այնքան մեծ էր, որ երբեմն կորցնում էր իրականության զգացումը։

    2.  Քո կարծիքով՝ ինչո՞ւ էր խալիֆան համոզված, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը։

    Խալիֆան համոզված էր, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը, որովհետև նա հավատում էր, որ գեղեցիկ երգերն ու մեղեդիները մարդիկ դարձնում են ավելի խաղաղ ու բարի։ Երբ երաժշտություն է հնչում, ժողովուրդը մաղթում է խաղաղություն, իսկ թշնամին էլ կարող է մոռանալ իր չարությունը։ Խալիֆան կարծում էր, որ արվեստը կարող է ուժեղացնել պետությունը, քանի որ երաժշտությունը միավորում է մարդկանց և հանգստացնում է բոլորին։

    3. Ինչպե՞ս է արտացոլվում իրատեսությունն ու երազախաբությունը ստեղծագործության մեջ։

    Իրատեսություն է այն, որ իրականում պատերազմ է, բանակները շարժվել են, և բոլորը հասկանում են, որ պետությունը վտանգի մեջ է։ Սա կյանքի կոշտ իրականությունն է, որը չի փոխվում գեղեցիկ խոսքերով։

    Երազախաբություն է խալիֆայի հավատը, թե երաժշտությունը կարող է կանգնեցնել պատերազմը և պաշտպանել իր պետությունը։ Նա մտածում է, թե մեղեդիները կարող են իրական ուժ լինել զենքերի դեմ, ինչը միամիտ և իրականությունից կտրված մտածելակերպ է։

    4.Կարելի՞ է խալիֆային համարել դրական կերպար, թե ոչ։ Ինչո՞ւ։ 

    Խալիֆան ամբողջությամբ չար կամ վատ կերպար չէ․ նա ավելի շատ լավ սրտով, բայց մի քիչ երազախաբ ու անիրատես մարդ է։
    Նրա ցանկությունները բարի են, բայց նրա հավատը երաժշտության «հրաշքներին» ցույց է տալիս, որ նա երբեմն չի հասկանում իրական վտանգը։

    5. Կարծիք հայտնիր խալիֆայի այս հրամանի վերաբերյալ՝ -Թո՛ղ ապրի ամեն մարդ, ինչպես ուզում է, միայն թե թողնի, որ ուրիշն էլ ապրի։ Արդյո՞ք հնարավոր է խաղաղ համակեցություն։ 

    Այս խոսքը ցույց է տալիս, որ խաղաղությունը սկսվում է փոխադարձ հարգանքից։
    Եթե մարդիկ ընդունեն, որ բոլորը տարբեր են, և փորձեն ոչ թե խանգարել, այլ հարգել միմյանց, ապա խաղաղ համակեցությունը հնարավոր է։

    Իհարկե, երբեմն դժվար է, որովհետև մարդիկ ունեն տարբեր գաղափարներ և հետաքրքրություններ, բայց եթե յուրաքանչյուր անձ փորձի մի փոքր ավելի հանդուրժող լինել, ապա հասարակության մեջ կարող է տիրել խաղաղություն ու համաձայնություն։

    Այո, խաղաղ համակեցությունը հնարավոր է, եթե մարդիկ ապրեն այնպես, ինչպես ուզում են, բայց չվնասեն և չխանգարեն մյուսներին։

    6. Ըստ ձեզ՝ ո՞րն է հեղինակի ասելիքը։ 

    Հեղինակի ասելիքն այն է, որ միայն գեղեցիկ երազներով, արվեստով կամ լավ ցանկություններով պետությունը չի կարող պաշտպանվել՝ կամ նույնիսկ դու ինքդ քեզ չես կարող պաշպանել
    Կյանքում պետք է կարողանալ տարբերել իրականությունը և երազները։

    Պետք է լինես խելամիտ, ուժեղ և իրատես, որպեսզի կարողանա պաշտպանել քեզ կամ տվյալ դեպքում ՝ ժողովրդին ու պետությունը։

    7. Մեկնաբանե՛ք այս տողը՝ -Նվագեցե՛ք, մի՛ դադարեք. երբ դուք դադարեք, այն ժամանակ է, որ կնվաճվի իմ պետությունը… 

    Այս տողի իմաստն այն է, որ խալիֆան ամբողջովին հավատում է երաժշտության ուժին և կարծում է, թե հենց այնքան ժամանակ, որքան երգիչները նվագում են, նրա պետությունը պաշտպանված է։ Երբ երաժշտությունը դադարի, խալիֆան մտածում է, որ կդադարի նաև խաղաղությունն ու հույսը, և պետությունը էլ չի կարողանա դիմանալ վտանգին։ Այս մտքում երևում է խալիֆայի միամտությունը, որովհետև նա կարծում է, թե միայն երգով կարելի է պահել պետությունը, բայց միաժամանակ նաև նրա խաղաղասեր բնավորությունը, քանի որ նա պատերազմից ավելի շատ վստահում է արվեստին։

    8. Ըստ ստեղծագործության գրի՛ր էսսե վերնագրերից մեկով՝

    • Երբ արվեստը դառնում է փախուստ, 
    • Հաղթանակի և պարտության սահմանները, 
    • Արվեստն ընդդեմ պատերազմի,
    • Գեղեցկության պաշտպանմունքը՝ պետության կործանման պատճառ։ 

    Արվեստն ընդդեմ պատերազմի

    Նախաբան․

    Արվեստը միշտ եղել է մարդկության ամենազոր ուժերից մեկը։ Այն ունի մի յուրահատուկ զորություն, որը ոչ մի զենք չի կարող տալ՝ արվեստը կարող է հուզել, խաղաղեցնել, համախմբել և հիշեցնել, որ մարդը ստեղծված է ոչ թե կործանելու, այլ ստեղծելու համար։ Երբ աշխարհում բռնկվում է պատերազմ, արվեստը դառնում է այն լույսը, որը օգնում է չկորցնել հավատը ու մարդկային կերպարը։

    Ընթացք․

    Ավետիք Իսահակյանի «Անհաղթ Խալիֆա»-ում երևում է, թե ինչպես արվեստը կարող է դառնալ ուժ՝ նույնիսկ պատերազմի ու վտանգի դիմաց։ Խալիֆան համոզված է, որ երաժշտությունը պաշտպանում է իր պետությունը. նա վստահում է, որ երգիչների մեղեդիները կարող են միավորել ժողովրդին, խաղաղեցնել մարդկանց սրտերը և կանգնեցնել թշնամուն։ Այս հավատը, թեև մի քիչ երազախաբ ու իրականությունից կտրված է, ցույց է տալիս, թե որքան կարևոր է արվեստը մարդու կյանքում և հատկապես այն հասարակությունում, որը կանգնած է պատերազմական սպառնալիքի առջև։Խալիֆայի հավատը ցույց է տալիս, որ երբ մարդիկ ներսից խաղաղ են, երբ նրանց սրտերում ապրում է գեղեցիկն ու բարին, ապա նույնիսկ արտաքին վտանգը կարծես ավելի քիչ սպառնալիք է։ Արվեստը պատերազմի դեմ խորը իմաստ ունի. այն հիշեցնում է, թե ինչի համար է արժե պայքարել՝ կյանքի, խաղաղության և մարդկային բարության համար։

    Եզրակացություն․

    Իհարկե, միայն արվեստով պատերազմը կանգնեցնելը դժվար է։ Պետք են նաև խելամիտ որոշումներ, պաշտպանություն և պատասխանատվություն։ Բայց առանց արվեստի աշխարհը կմնա դաժան ու դատարկ։ Արվեստը այն ուժն է, որ պատերազմող մարդկանց հիշեցնում է, թե ինչի համար է արժե պայքարել՝ խաղաղ կյանքի, սերմանվող լույսի և մարդասիրության համար։

    November 17- 21

    Passive Voice – Exercise

    Write down the passive form of the verbs. Use the tense in brackets.
    1. Paul will be sent (send) to prison. (Future tense)
    2. My brother  has just been beaten (just beat) in the race. (Present perfect)
    3. He was told (tell) to wait outside. (Past tense)
    4. I not paid (not pay) for the work. (Past tense)
    5. Policemen are often asked (often ask) the way. (Present tense)
    6. Their lawn is cut (cut) once a week. (Present tense)
    7. We will be asked (ask) by the police. (Future tense)
    8. The towels  were not used (not use). (Past tense)
    9. The jewels have’nt been sold (not sell) so far. (Present perfect)
    10. They are taught (teach) French. (Present tense)
    11. The fire brigade was phoned  (phone) soon after the fire had broken out. (Past tense)
    12. You will be laughed (laugh) at if you talk such nonsense. (Future tense)
    13. All the fruits were easten up  (eat up) by the guests. (Past tense)
    14. The email will be answered (answer) tomorrow. (Future tense)
    15. The best cookies are sold here (sell) here. (Present tense)

    People eat 40 million hamburgers every day.
    40 million hamburgers are eaten every day.

    People speak English all over the world.
    English is spoken all over the world.

    Where did they invent gun powder?
    Where was gun powder invented?

    The police didn’t find the missing girl last weekend.
    The missing girl wasn’t found last weekend.

    Tourists don’t visit this museum very often.
    This museum isn’t visited very often.

    Workers are building a new fun park in town.
    A new fun park is being built in town.

    When did they translate this book into English?
    When was this book translated into English?

    Women send thousands of emails to the star every month.
    Thousands of emails are sent to the star every month.

    Sally brought me some fresh grapes.
    I was brought some fresh grapes by Sally.

    Some dangerous looking men were following me the whole evening.
    I was being followed the whole evening by some dangerous-looking men.

    The Passive: Mixed Tenses
    Change these sentences from active to passive.

    People speak Portuguese in Brazil.
    Portuguese is spoken in Brazil.

    The Government is planning a new road near my house.
    A new road is being planned near my house.

    My grandfather built this house in 1943.
    This house was built in 1943.

    Picasso was painting Guernica at that time.
    Guernica was being painted at that time.

    The cleaner has cleaned the office.
    The office has been cleaned.

    He had written three books before 1867.
    Three books had been written before 1867.

    John will tell you later.
    You will be told later.

    By this time tomorrow we will have signed the deal.
    The deal will have been signed by this time tomorrow.

    Somebody should do the work.
    The work should be done.

    The traffic might have delayed Jimmy.
    Jimmy might have been delayed.

    Everybody loves Mr Brown.
    Mr Brown is loved by everybody.

    They are building a new stadium near the station.
    A new stadium is being built near the station.

    The wolf ate the princess.
    The princess was eaten by the wolf.

    At six o’clock someone was telling a story.
    A story was being told at six o’clock.

    Հայոց լեզու․ հնչյունափոխություն

    1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

    Կիսամյակ-կես(ի), վիրաբույժ-վեր(ի), իշայծյամ-էշ, իջվածք-էջ, դիմադրություն-դեմ, զինագործ-զեն, ապավինել-ապավեն, վիճաբանություն-վեճ, գիտակ-գետ, հանդիսական-հանդես, գիսակ-գես, վիպասան-վեպ, դիտարժան-դետ, վիմագիր-վեմ, գիրուկ-գեր, քինոտ-քեն, սիգաճեմ-սեգ։

    2. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

    Ննջել-նինջ, սրտակից-սիրտ, վշտակցել-վիշտ, մարմնական-մարմին, փղիկ-փիղ, լճափ-լիճ, մրգասեր-միրգ, նարնջագույն-նարինջ, ալյակ-ալի, մտավոր-միտ, գժություն-գիժ, տարեվերջ-տարի, պատանյակ-պատանի։

    3. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

    Ծաղկաբույծ-ի-ն սղվում է, հոգեբանություն-ի-ն դառնում է ե, կենդանակերպ-ի-ն սղվում է, ոսկեվաճառ-ի-ն դառնում է ե, սնահավատ-ի-ն սղվում է, խնդրագիրք-ի-ն սղվում է, ուղեվճար-ի-ն դառնում է ե, ապակեգործ-ի-ն դառնում է ե, հայրենասեր-ի-ն սղվում է, թվական-ի-ն սղվում է։

    4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

    Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։

    Բրդյա, ըմպել, հրե, շրջել, լեզվական, պտղաբեր, ընչանցք, ընդեղեն, կկվիկ։

    5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

    Ընչացք-ու-ն դառնում է ը, անասնապահ-ու-ն սղվում է, ամրանալ-ու-ն սղվում է, թթվահամ-ու-ն սղվում է, ձկնկուլ-ու-ն սղվում է, ստահոդ-ու-ն սղվում է, կատվախաղ-ու-ն սղվում է, մածնանման-ու-ն սղվում է, նռնածաղիկ-ու-ն սղվում է։

    6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

    Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։

    Լուսավոր, փութկոտ, սուզվել, թունավոր, կապտավուն, ձուլարան

    7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

    Սառցարան-սառույց, մատուցող-մատույց, ընկուզենի-ընկույզ, դաշունիկ-դաշույն, արնանման-արյուն, ձնաբուք-ձյուն։

    8.  Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

    Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։

    Բազմաբույր, անգույն, անհույս, անշեն, ծնողազուրկ, մանրազնին, արևամուտ։

    9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

    Թրատել-թուր, հոգյակ-հոգի, ճչակ-ճիչ, կլանել-կուլ, ձնհալ-ձյուն, գժվել-գիժ, քրքջալ-քրքիջ, հոգեբույժ-հոգի։

    10.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը մի դեպքում չենթարկվեն, մյուս դեպքում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

    Բույս-բուսառատ, խոտաբույս, ձյուն-ձնեմարդ, անձյուն, բույր-բուրավետ, քնքշաբույր, գունդ-գնդաձև, ձնագունդ, ձիգ-ձգել, հրաձիգ, նուրբ-նբագեղ,, աստղ-աստղազարդ, գիսաստղ, փշուր-փշրանք, , լույս-լուսավոր, անլույս, մատյան-Մատենադարան,, վայրկյան, հոգի-հոգյակ, անհոգի։ 
    Օրինակ՝ բույն- բնավեր, մրջնաբույն: