​Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր:
Արևների նման բազմապիսի,
Ե՛վ աստղերի նման, և՛ շողերի –
Ես սիրում եմ գրքերը, որ աշխարհի մասին
Բարբառում են անձուկ ու մտերիմ:
Տարփանքով, ինչպես պատանին,
Որ սիրում է իր լույս ընկերուհուն փարվել-
Ես սիրում եմ գրքերը թե՛ նոր, թե՛ հին,
Թե՛ արվեստով գրված, թե՛ անարվեստ:
Բայց և կամքով անշեղ, ինչպես ղեկավարը,
Ինչպես ա՛յրն է հասուն ձգտում սիրած գործին,-
Ես սիրում եմ գրքերի աշխարհը,
Իմ խոհերի վսեմ այրուձին:
Նրանք շա՜տ են ու բազմապիսի, տարբեր ու գունագեղ,
Ծնված զանազան դարերում ու երկրներում,
Յուրաքանչյուրը բերում է մի առանձի՛ն պարգև,
Յուրաքանչյու՛րն իր մեջ մի աշխարհ է կրում:-
Մեր կյանքի երկար ճանապարհին
Հանդիպում են նրանք հետզհետե,
Եվ դառնում են ընկեր ու մտերիմ,
Կամ մնում են անցած տարիների ետևը:
Ուղեկից են դառնում մինչև ի մահ
Մի քանիսը միայն` անդավաճան հավետ,-
Եվ այնպիսի՛ գրքեր կան, որ չարքերի նման
Հալածում են մեզ մինչև վե՛րջ:
Գրքեր կան, որ կյանքում մի ակընթա՛րթ միայն
Մեզ ժպտալով` անցնում են ու կորչում,
Բայց նրանցից մնում է մեր սրտերում մի բան,
Որ տարինե՜ր ենք մենք անրջում:
Գրքեր կան, որ խոժոռ են ու խստադեմ,
Ինչպես ուսուցիչը, կամ առաջնորդը,-
Եվ այնպիսի՛ գրքեր ես գիտեմ,
Որ համրերի նման անհաղո՛րդ են:
Աղջիկների նման սեթևեթ
Կան կարկաչուն գրքեր, որ հանդիպում են մեզ,
Հրապուրում, գերում — և մոռացվում հավետ…
Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր:
Նրանք շա՜տ են ու բազմապիսի,
Յուրաքանչյուրն իր մեջ մի աշխարհ է ուրույն,
Եվ պատմում են նրանք մեզ աշխարհի մասին
Խոսքերով անկրկնելի ու անագորույն:-
Կան անզգեստ գրքեր, կան պճնազարդ
Ֆոլիանտներ, որոնք սնամեջ են, ինչպես
Ասորական արքա Բալթասարը,
Որ պճնում էր իրեն պչրուհու պե՛ս:
Եվ անարվեստ գրքեր կան, որ բնության նման
Խառնիխուռն են թվում, խառնիճաղանջ,
Բայց գերում են, կապում մինչև ի մահ,
Եթե անխոնջ ոգով ու տքնությամբ ջանաս
Խորասուզվել, բանալ գաղտնիքները նոցա,
Նոցա ներքին դաշնությունն հասկանալ,-
Այդ գրքերը խոհի ամրոցներ են գոցած,
Եվ կբացվեն քո դեմ, եթե լինես անահ:
Գրքեր կան, որ դրսից նման են հոյաշեն
Դղյակների, սակայն ներս ես մտնում դու երբ-
Գաղջ` շնչում է դեմքիդ ամայության փոշին
Եվ սեղմում է կոկորդդ մի մեռյալ ձե՛ռք:
Անտառների նման գրքեր կան թանձր ու մութ,
Կան օվկիանի՜ նման անհուն գրքեր,
Կան զեփյուռի նման, նման քամու՜,
Կան, որ գգվում են մեզ, ինչպես ձեռքեր:-
Ե՛վ սրինգի ձայնով, և՛ շեփորի,
Ե՜վ որոտի ձայնով կան գրքեր,
Եվ կան անձա՜յն գրքեր, որ լռին
Սրսկում են մեր սիրտը եղերական կրքեր…
Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր:
Ես սիրում եմ նրանց բազմախորհուրդ
Այս ինքնությունը դաշն, անկրկնելի,
Նրանց միջև եղած տարբերությունն այս խոր,-
Եվ բոլո՛րն են նրանք ինձ սիրելի:
Արեգակի բոլո՛ր երանգների նման,
Տիեզերքի նման բազմալեզու-
Ես սիրում եմ նրանց երփներանգ
Այս հուրերը կիզուն
Եվ բնության բոլո՛ր ձայների,
Եվ մարդկային կյանքի բուրմունքների բոլոր
Այս ճառագու՛մն եմ ես սիրում վերին,
Այս բույրը մշտահոլով:
Եվ այս ամենը` մեծ մի դաշնություն կազմած,
Կազմած ուրույն մի կյանք, մի ինքնամփոփ աշխարհ-
Մեր տների փայտյա դարակներում բազմած`
Ապրում են լու՜ռ կյանքով և կենդանի են հար:
Ես սիրում եմ նրանց լաբիրինթոսն այս լուռ,
Երանգների՜, գույնի՜ շռայլությունն այս մեծ,
Ինձ սիրելի է միշտ բազմազեղումն այս խոր…
Օ՜, գրքերի աշխարհը – տիեզերք է անեզր: 

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․ Կարդա բանաստեղծությունը, անգիր սովորիր քո նախընտրած հատվածը։
2․ Դուրս գրիր անծանոթ բառերը և բառարանով բացատրիր։

Շռայլություն – առատություն, անսահման տրամադրություն ինչ-որ բանի։

Բազմազեղում – շատացման, բազմացման կամ տարբերության արտահայտություն։

Անեզր – անսահման, առանց եզրի։
3․ Ո՞րն է բանաստեղծության հիմնական ասելիքը։

Բանաստեղծությունը գովերգում է գրքերի անսահման աշխարհը, գույների և երանգների բազմազանությունը, որը ընթերցանությունը բերում է մարդու կյանք։ Այն ընդգծում է գրքի կարևորությունը որպես տիեզերական իմաստություն կրող արժեք։
4․ Ինչպիսի՞ գրքեր կան՝ ըստ բանաստեղծի։

Բանաստեղծի խոսքերից կարելի է ենթադրել, որ գրքերը տարբեր են՝ բազմազան, հարուստ բովանդակությամբ, ինչպես տիեզերքը։ Դրանք գունեղ են ոչ միայն իրենց ձևով, այլև իրենց մեջ պարունակվող իմաստով ու գիտելիքներով։
5․ Ի՞նչ է տալիս և տվել գիրքը մարդուն։

Գիրքը մարդուն տվել է գիտելիք, հոգևոր հարստություն, երևակայություն և ինքնաճանաչողություն։ Այն օգնում է զարգանալ, ճանաչել աշխարհը և բացահայտել նոր հորիզոններ։
6․ Իսկ ի՞նչ է գիրքը քեզ համար․պատմիր։

Հիմնականում ամենը ինչի մասին պատմում է, ես համակարծիք եմ

7․ Ո՞րն է վերջին կարդացած գիրքդ։

8․ Բանաստեղծությունը գրավոր վերլուծիր բլոգումդ։

Եղիշե Չարենցի «Տաղ՝ ձոնված գրքերին» բանաստեղծությունը օրհներգ է գրքերին՝ որպես իմացության, արվեստի և հոգևոր փրկության աղբյուր։ Այն կարելի է տեսնել որպես հեղինակի սերը գրքերի հանդեպ, բայց միևնույն ժամանակ՝ գրականության հզորության խորհրդանշական ընդգծում։

Չարենցի այս բանաստեղծությունը խոնարհում է գրքերին՝ ընդգծելով դրանց կարևորությունը ինչպես անհատի, այնպես էլ ազգի համար։ Այն արտահայտում է ոչ միայն գրքի նկատմամբ սերը, այլև գրականության ազդեցությունը մարդու հոգևոր և մտավոր զարգացման վրա։ Այս ստեղծագործությունը կոչ է անում գնահատել գրական ժառանգությունը և այն դիտարկել որպես մարդկային կյանքի անբաժան ուղեկից։

ՀԱՐՑԵՐ ԵՎ ԱՌԱՋԱԴՐԱՆՔՆԵՐ 

1. Որո՞նք են Հնդկաստանի աշխարհագրական դիրքի առանձնահատուկ գծերը:

• Գտնվում է Հարավային Ասիայում, զբաղեցնում է Հնդկական թերակղզու մեծ մասը։
• Սահմանակցում է Չինաստանին, Պակիստանին, Նեպալին, Բութանին, Բանգլադեշին և Մյանմային։
• Հյուսիսում ունի Հիմալայներ, որոնք ծառայում են որպես բնական սահման։
• Հարավում ողողվում է Հնդկական օվկիանոսի ջրերով։

 2. Բնական ի՞նչ ռեսուրսներով է հարուստ Հնդկաստանը: 

Հանքային ռեսուրսներ՝ երկաթ, ածուխ, բոքսիտ, մանգան, ոսկի, նավթ, գազ։ Ջրային ռեսուրսներ՝ Գանգես, Բրահմապուտրա, Ինդոս գետեր։ Արդյունաբերական և գյուղատնտեսական հումք՝ բամբակ, թեյ, կաուչուկ, շաքարեղեգ։

3. Ինչպե՞ս են ազդում կլիմայական պայմանները Հնդկաստանի գյուղատնտեսական արտադրության կազմակերպման վրա:

• Հնդկաստանում առկա են մուսսոնային և չորային շրջաններ, ինչը ազդում է բերքատվության վրա։
• Մուսսոնային անձրևները կարևոր են բրնձի և այլ մշակաբույսերի աճեցման համար։
• Չորային շրջաններում պահանջվում է արհեստական ոռոգում։
• Եղանակային փոփոխությունները, ինչպես Էլ-Նինյոն, կարող են լուրջ ազդեցություն ունենալ բերքատվության վրա։

 4 Որո՞նք են Հնդկաստանի բնակչության աճի, կազմի և տեղաբաշխման բնութագրական գծերը:

Հնդկաստանը բնակչությամբ երկրորդ խոշոր երկիրն է՝ մոտ 1.4 միլիարդ մարդ։ Բարձր ծնելիության մակարդակ, բայց աստիճանաբար դանդաղող աճ։ Բազմազան էթնիկ կազմ՝ հինդու, մուսուլման, քրիստոնյա, սիկհ։ Քաղաքային կենտրոնները (Մումբայ, Դելի, Կալկաթա) խիտ բնակեցված են, գյուղական շրջաններում բնակչության խտությունը ցածր է։

5. Ի՞նչ գիտես Գանգես գետի մասին:

Գանգեսը Հնդկաստանի ամենակարևոր գետերից է՝ մոտ 2525 կմ երկարությամբ։ Սկսվում է Հիմալայներում, հոսում Հնդկաստանի և Բանգլադեշի տարածքով։ Որպես սուրբ գետ համարվում է հինդուիզմի հետևորդների համար։ Օգտագործվում է ոռոգման, ջրամատակարարման, ձկնորսության համար, բայց ունի լուրջ աղտոտման խնդիր։

Ո՞վ էր Տիգրան Հայրապետյանը

Տիգրան Հայրապետյանը եղել է հրապարակախոս, գրականագետ, ազատ մտածող և կրթության հանդեպ խոր հավատ ունեցող մտավորական։ Նա ակտիվ մասնակցել է հասարակական և մշակութային կյանքին, հանդես է եկել ազատ, ստեղծագործական և քննադատական մտածողության օգտին։

Նրա գործունեությունը տարբերվում էր իր անկաշկանդ, առաջադեմ բնույթով. նա պայքարում էր կրթական համակարգի ձևականություններից դուրս գալու, երեխաների ու պատանիների ստեղծագործ ազատության դաստիարակման համար։ Տիգրան Հայրապետյանը իր կյանքով ու մտքերով սեր էր ներշնչում դեպի ընթերցանություն, ճշմարտության որոնում և անկախ մտածողություն։

Ինչու է կրթահամալիրի գրադարանը կրում նրա անունը

«Մխիթար Սեբաստացի» կրթահամալիրի գրադարանը անվանակոչվել է Տիգրան Հայրապետյանի անունով՝ ի նշան նրա հիշատակի, նրա թողած արժեքների ու գաղափարների շարունակության։ Նա կապված է եղել կրթահամալիրի հետ՝ ինչպես գաղափարական, այնպես էլ մարդկային առումով։ Նրա մտածողության ոճը՝ ազատ, քննադատական, խորաթափանց ու մարդասիրական, լիովին համընկնում էր կրթահամալիրի տեսլականին։

Տիգրան Հայրապետյանի անունով գրադարանի առկայությունը կրթահամալիրում խորհրդանշում է նրան՝ որպես գիտելիքի, ընթերցանության ու ինքնուրույն մտքի խորհրդանիշ։ Սա մի տարածք է, որտեղ պահպանվում ու տարածվում են այն արժեքները, որոնք նա քարոզում էր իր հոդվածներով, ելույթներով ու գրականությամբ։

1.Կարդա՛ պատմվածքը, քո բառերով փոխադրի՛ր:

1898 թվականին նոր էր բացվել Թիֆլիսից Կարս գնացող երկաթուղին։ Մի երեկո Լոռվա մի գյուղում Ուհանես բիձեն իր դռան մոտ նստած զրուցում էր գյուղացիների հետ և պատմում, թե ինչպես էին առաջին անգամ տեսել երկաթուղու շինարարության մարդիկ։ Նա ու իր ընկերը՝ Սիմոնը, տեսել էին, թե ինչպես են մի խումբ օտար մարդիկ չափագրումներ անում։ Սիմոնը սկզբում չէր հասկանում, բայց Ուհանեսը վստահ էր, որ դա ինչ-որ նշանակալից բան է։

Հետո հայտնվեց լուրը, որ երկաթուղին անցնելու է գյուղի մոտով, և գյուղացիների մեջ վեճ սկսվեց՝ արդյոք դա լավ էր, թե վատ։ Ոմանք ասում էին, որ երկաթուղու աղմուկից կենդանիները փախչելու են, մյուսները ցավ էին զգում, երբ տեսնում էին, թե ինչպես են քանդում բնությունը։ Սակայն գյուղացիների մի մասը վստահ էր, որ երկաթուղին լավ բան կբերի։

Զրույցի ժամանակ նրանց մոտեցավ երկաթուղու աշխատողներից մեկը, ով ալյուր էր ուզում գնել։ Գյուղացիները հետաքրքրվեցին, թե որտեղից է, և երբ լսեցին, որ նա Սվազից է, զարմացան, թե ինչպես էր նա այդքան հեռվից եկել։ Ուհանես բիձեն նրան անվճար ալյուր տվեց՝ ասելով, որ իրենց մոտ օտարից հացի գումար չեն վերցնում։ Սակայն գյուղացիներից ոմանք դժգոհեցին, որ այդպես շարունակվի, քանի որ շատ օտար մարդիկ էին գալու։

Վեճը շարունակվեց, և այդ ընթացքում լսվեց երկաթուղու սուլոցը, որը նոր էր ներթափանցել գյուղի կյանք։
2. Դո՛ւրս գրիր խոսակցական և բարբառային բառերը, բացատրի՛ր բառարանով:

ճիպոտ կտրել – թփերից ճյուղեր հավաքել

սիպտակ – սպիտակ

շլապկավոր – լայնեզր գլխարկով

պախրա – վայրի այծ

կխտար – լեռնային աքաղաղ

մղկտալ – ցավից, տխրությունից հառաչել

դագանակ – հովվի փայտե հենակ

ղարիբ – օտարական, հյուր

ադաթ – սովորույթ, ավանդույթ

մուֆտա ուտել – անվճար ստանալ

օջախդ շեն կենա – թող քո տունը շեն մնա

3. Քո կարծիքով, երկաթուղին ի՞նչ վնաս և օգուտ կբերի գյուղին:

Իմ կարծիքով՝

Վնասներ – Բնությունը կքանդվի, աղմուկը կխանգարի կենդանիներին, ավանդական գյուղական կյանքը կփոխվի։
4. Ըստ գյուղացիների՝ երկաթուղին ինչ վնաս և օգուտ կբերի գյուղին:

Ոմանք կարծում էին, որ երկաթուղին քանդում է բնությունը, վախեցնում կենդանիներին, խլացնում լռությունը։

Մյուսները համարում էին, որ դա լավ հնարավորություն է գյուղի համար՝ բիզնեսի ու առևտրի զարգացման տեսանկյունից։
5. Թումանյանը այս պատմվածքի միջոցով ինչ էր ուզում ասել իր ընթերցողին. ի՞նչ հասկացար:

Պատմվածքը ցույց է տալիս, թե ինչպես է գյուղը բախվում փոփոխություններին։ Թումանյանը փորձում էր ցույց տալ ավանդույթների ու նորարարության բախումը, և թե ինչպես մարդիկ տարբեր կերպ են ընդունում նորությունները։ Նա նաև ընդգծում էր հայ գյուղացու հյուրընկալությունն ու բարի սիրտը, բայց միաժամանակ տալիս էր հարց՝ արդյոք միշտ ճիշտ է անվճար տալը, երբ դա կարող է գյուղին վնասել։

Մի խոսքով, պատմվածքը հարց էր դնում՝ արդյոք փոփոխությունը լավ է, թե վատ, և տալիս էր մտածելու տեղ։

1898 թվին նոր էր բացվել Թիֆլիսից Կարս գնացող երկաթուղին։ Լոռու գյուղերից մեկում մի իրիկնադեմ Ուհանես բիձու դռան գերանների վրա նստոտած զրույց էինք անում։ Ուհանես բիձեն մեզ պատմում էր, թե ինչպես սկսվեց երկաթուղու շինությունը։

«Մի տարի ես ու մեր Սիմոնը ներքի ճալումը ճիպոտ էինք կտրում»։— Էսպես էր պատմում նա։

«Մին էլ տեսանք մի քանի սիպտակ շլապկավոր մարդիկ ներքևից դուրս եկան ու ջուրնիվեր, ջուրնիվեր գնացին։

— Ասի՝ հե՛ Սիմոն։

— Թե՝ ի՞նչ ա։

— Ասի՝ էստեղ մի բան կա։

— Թե՝ ի՞նչ պըտի ըլիլ, ճամփորդ մարդիկ են, կարելի ա ճամփեն կորցրել են, իրենց համար գնում են։

— Ասի՝ չէ, էստեղ մի բան կա, ետնա կիմանաս։

Եկանք տեսանք Տերսանց ջաղացի կտերը մի սիպտակ փետ ա տնկած։

— Ասի՝ հե՛ Սիմոն։

— Թե՝ ի՞նչ ա։

— Ասի՝ հիմի տեսնո՞ւմ ես։

— Թե՝ էս ի՞նչ ա որ։

— Ասի՝ հալա դեռ կաց, ետնա կիմանաս․․․

Սրանից մի քանի ժամանակ անցկացավ— մին էլ տեսնենք կազեթ եկավ, թե՝ բա՜ երկաթուղու ճամփեն դեսն են տանում․․․

— Ասի՝ հե՛ Սիմոն։ ​— Թե՝ ի՞նչ ա։

— Ասի՝ հիմի տեսա՞ր՝ խոսքս որտեղ դուրս եկավ…

— Ա՛յ լեզուդ պապանձվեր, հա՛,— ձայն տվեց էն կողմից որսկան Օսեփը։

— Ա՛յ աղա, ընչի՞ ես էդպես ասում, ի՞նչ մի վնաս բան ա երկաթուղին,— մեջ մտան մի քանի գյուղացի։

— Վնաս չի, բա ի՞նչ ա, եկավ ձորերումը ծղրտաց, էլ պախրա չմնաց, կխտար չմնաց, ձենիցը խրտնեցին, փախան կորան։

— Պախրեն ու կխտարը չէ, հավատա, ես էլ կկորչեմ,— խոսքն առավ մի հովիվ, որ դագանակին հենված կանգնած էր։— Գնում եմ քարի գլխին կանգնում եմ, ձորերին մտիկ եմ անում, որ էն քարափները քանդելիս տեսնում եմ, սրտիս ծերը մղկտում ա, ոնց որ թե մարդի երեխեն թշնամու ձեռին քրքրելիս ըլեն, ու մարդ կարենա ոչ թե օգնի…

— Չէ՜, շատ բան կփչանա,– սրա հետ էլ հառաչեցին մի քանիսը։

Ու սկսվեց վեճը երկաթուղու վրա, թե երկաթուղին օգուտ էր բերելու, թե վնաս։

Էդ վեճի ժամանակ երկաթուղու գծի վրա աշխատող օտարականներից մինը ձորիցը դուրս եկավ ու մոտեցավ մեզ։

— Բարի իրիկուն ձեզ։

— Աստծու բարին, ուստա։

— Ինձ մի չափ ալյուր է հարկավոր, ձեզանից ո՞վ ալյուր կծախի,— դիմեց օտարականը ամենքիս։

— Ո՞րտեղացի ես, ուստա,— հարցրեց Ուհանես բիձեն։

— Օսմանլվի հողիցն եմ։

— Ուհանես բիձա, հալա մի հարցրու տես ո՞ր քաղաքիցն ա,— խնդրեց մի գյուղացի։

— Քու քաղաքի անունն ի՞նչ ա, բարեկամ,— կրկին հարցրեց Ուհանես բիձեն։

— Սըվազ։

— Սըվա՜զ,— երկարացնելով ու խորհրդավոր կրկնեց Ուհանես բիձեն։

— Ի՞նչ ասավ, Ուհանես բիձա։ ​ — Սըվազ…

— Պա՛հ, քու տունը չքանդվի…— ծափ տվին ու ծիծաղեցին մի քանի գյուղացի։

— Էնտեղից էստեղ քանի՞ ամսվա ճանապարհ է,— շարունակում էր իր հարցուփորձը Ուհանես բիձեն։

— Երեք ամսվա։

— Պա հո՜…— միաբերան զարմացան ամենքը։

— Համեցեք, ղարիբ ախպեր, նստի, հաց բերեն, հաց անուշ արա։

— Չէ՛, շնորհակալ եմ, վռազ եմ. ձեզանից ո՞վ ալյուր կծախի, մի չափ ալյուր տա՝ գնամ։

— Ախչի, մի չափ ալյուր դուրս բերեք,— դռնից ձեն տվեց Ուհանես բիձեն,— գլուխ-գլուխ լցրեք։

Հարսներից մինը մի չափ ալյուր դուրս բերեց, ուզեց դատարկի մեջը, բայց նա թող չարավ։

— Ի՞նչ արժե…

— Ածա, դեռ ածա տոպրակիդ մեջը։

— Չէ, առաջ մի գինն իմանանք։

— Դեռ ածա, հետո կիմանաս, թե որ թանգ ըլի, դարտակելը հեշտ ա։

Ուստեն իր տոպրակը բաց արավ, հարսն ալյուրը մեջը դատարկեց ու գնաց։

— Դե հիմի ի՞նչ տամ,— հարցրեց ուստեն՝ ծոցից քսակը հանելով։

— Ոչինչ, ուստա, ոչինչ չի հարկավոր, քեզ փեշքեշ, մեր աշխարքումը ղարիբից հացի փող չեն առնիլ, էդ տեսակ ադաթ չկա…— ասավ Ուհանես բիձեն ու շարունակեց իր չիբուխը ծխել։

Ուստեն մի քիչ շփոթվեց, չեմ ու չում արավ ու գնաց։

Ուստի գնալուց հետո մի կարճատև լռություն տիրեց, ապա թե խոսեց մի գյուղացի.

— Էն օրը մինն եկել ա, թե՝ մածոն եմ ուզում։ Հարսները մածոն դրին առաջին, կերավ պրծավ, հիմի վեր ա կացել, թե՝ ի՞նչ արժե…

— Ասում եմ՝ ի՞նչը…

Թե՝ մածոնը… ​ — Ասի՝ ա՛յ մարդ, գլխիցս քաշվի, էդպես բաներ մի խոսիլ, թե չէ՝ ոչխարի էլած կաթն էլ կցամաքի…

— Ա՜յ տղա, բա ի՞նչպես անենք… էն լա՞վ ա, որ ով գա մուֆտա ուտի ու տանի՞… էս վրա քանիսն են գալի, գիտե՞ս, թե չէ… էն օրը մնին էլ ես եմ մի խան ալյուր չափել տվել… էդ ո՞ւր կերթա,— մեջ ընկավ Ուհանես բիձու փոքր ախպերը։

— Որ գա՝ մին էլ տուր…— գլուխը վեր քաշելով հանդարտ խոսեց Ուհանես բիձեն։

— Օջախդ շեն կենա,— վռչացին մի քանի ծերեր։

— Աչքս լուս էլի՜. Սըվազից սկսած ով գա՝ չափի տուր, կասես ես նրանց համար եմ աշխատել… Ով գալիս ա՝ բարով, հազար բարի, բան ա ուզում՝ փողը բերի՝ տանի…

Ու սկսեցին վիճել։ Ուհանես բիձեն էլ տաքացավ, աղմուկը մեծացավ։

— Ո՜ւ-ո՜ւ-ո՜ւ…— ձորերում սուլում էր երկաթուղին։

Նոր էր մտել նա մեր ձորերը: