Գտնվում է երկարավուն ուղեղի թիկնային մասում, ունի 150 գ զանգված, կազմվածէ երկու կիսագնդերից և կիսագնդերը միացնող որդանման սպիտակ նյութից։ Գորշ նյութը կազմում է ուղեղիկի գալարապատ մակերեսը, իսկ սպիտակ նյութի ներսում գորշ նյութն առաջացնում է ծառանման պատկեր, որը հայտնի է <<կենաց ծառ>> անունով։ Ուղեղիկի ռեֆլեքսային գործառույթը համաձայնեցված շարժումների իրագործումն է ։ Ուղեղիկի վնասվածքի դեպքում գիտվում են անհավասարկշռված, երբեմն անկանոն շարժումներ։ Ուղեղիկի վնասվելուց հետո նրա գործառույթները մասնակիորեն կատարում է մեծ կիսագունդը
Ուղեղիկը մարմնի հավասարակշռությունը և շարժումները համակարգող կենտրոնական օրգան է: Այն ուղեղաբնի հետ կապված է էֆերենտ (կենտրոնախույս) և աֆերենտ հաղորդչական ուղիներով, որոնք առաջացնում են ուղեղիկի 3 զույգ ոտիկները: Ուղեղիկի արտաքին մասը պատված է մեծ թվով գալարներով և ակոսներով, որոնք զգալիորեն մեծացնում են նրա մակերեսը (մեծահասակների մոտ 975 – 1500 սմ2): Ուղեղիկի կտրվածքը թողնում է «կենաց ծառի» տպավորություն: Ուղեղիկի գորշ նյութի հիմնական մասը տեղադրված է նրա մակերեսին, որն էլ առաջացնում է ուղեղիկի կեղևը: Գորշ նյութի փոքր մասը գտնվում է սպիտակ նյութի խորքում՝ կենտրոնական կորիզների ձևով: Յուրաքանչյուր գալարի կենտրոնում կա սպիտակ նյութի բարակ շերտ, որը պատված է գորշ նյութով՝ կեղևով:
Ուղեղիկի կեղևում տարբերում են 3 շերտ՝ արտաքին՝ մոլեկուլյար (stratum molekulare), միջին՝ գանգլիոնար (հանգուցային) կամ տանձաձև նեյրոնների (stratum neurum piriformium) և ներքին՝ հատիկավոր (stratum granulosum): Տանձաձև նեյրոնների նեյրիտները, դուրս գալով ուղեղկի կեղևից, առաջացնում են նրա էֆերենտ արգելակող ուղիների սկզբնահատվածը: Գանգլիոնար շերտի բջիջները դասավորված են մեկ շարքով: Նրանցից դեպի մոլեկուլյար շերտ են ուղղվում 2–3 դենդրիտ, որոնք ճյուղավորվելով թափանցում են նրա հաստության մեջ: Դենդրիտների բոլոր ճյուղերը տեղավորված են մեկ հարթության մեջ, որն ուղղահայաց է գալարներին, և այդ պատճառով լայնակի ու երկայնակի կտրվածքներում տանձաձև բջիջների դենդրիտները տարբեր տեսք ունեն: Այդ բջիջների մարմնից սկիզբ են առնում նեյրիտներ, որոնք ուղեղիկի կեղևի հատիկավոր շերտով անցնելով սպիտակ նյութի մեջ՝ վերջանում են նրա կորիզներում: Հատիկավոր շերտից սկիզբ են առնում կողմնային ճյուղեր, որոնք վերադառնում են գանգլիոնար շերտ և սինապտիկ կապի մեջ մտնում հարևան տանձաձև բջիջների հետ:













