19.03.2026

Ավելորդը,, պատմվածքի քննարկում ։ 

  • Ի՞նչ է նշանակում «ավելորդ» լինել։  Ո՞վ և ինչու կարող է դառնալ  «ավելորդ» 
    «Ավելորդ» լինել նշանակում է, երբ մարդը դուրս է մնում հասարակությունից, իրեն պետք չզգում և չի ընդունվում մյուսների կողմից:Ավելորդ կարող է դառնալ այն մարդը, ով տարբերվում է մյուսներից կամ չի համապատասխանում հասարակության պահանջներին, կամ էլ հայտնվում է անարդար իրավիճակում

  •  Ի՞նչ արժեքների բախում է ներկայացված պատմվածքում։
    Պատմվածքում բախվում են մարդկայնությունն ու անտարբերությունը, խիղճն ու շահը, ազնվությունն ու կեղծիքը

  • Ինչպիսի՞ ուղերձ է փոխանցում հեղինակը մարդու և նրա բարոյական ընտրության մասին։
    Հեղինակը ցույց է տալիս, որ մարդը պատասխանատու է իր ընտրության համար և պետք է միշտ պահպանի իր խիղճը
  • Արդյո՞ք ուշացած զղջումը արժեք ունի։
    Ուշացած զղջումը ունի որոշ արժեք, բայց այն չի կարող փոխել արդեն կատարվածը
  • Արդարացրե՛ք Հաճի աղային։ 
  • Հաճի աղային կարելի է մասամբ արդարացնել, քանի որ նա ազդվել էր շրջապատից, բայց դա ամբողջությամբ չի արդարացնում նրա արարքը
  • Ինչպե՞ս կարելի է կանխել նման երևույթները հասարակության մեջ։

Դա կարելի է կանխել մարդկանց մեջ զարգացնելով բարություն, կարեկցանք և ճիշտ արժեքներ, ինչպես նաև չլինելով անտարբեր ուրիշների նկատմամբ

Բորենիների ժամը վերլուծություն

Աշխարհի երեսին ապրում են տարատեսակ մարդիկ, որոնք ունեն տարբեր կարծիքներ, նպատակներ, հույսեր, կրոն և այլն։ Սակայն հաճախ մարդիկ ընտրում են լինել «ինչպես բոլորը»․ լինել հասարակության անդամ նշանակում է մտածել և գործել ընդհանուր ընդունված ձևով։ Իսկ եթե մարդը մտածում և գործում է այնպես, ինչպես ընդունված է, նա համարվում է վստահելի։

Երբ հասարակության մեջ կորում են արժեքները, իշխանության են գալիս «բորենիները»՝ շահամոլ մարդիկ, որոնք ապրում են ուրիշների հաշվին։ Նրանք խորացնում են հասարակության մեջ արդեն գոյություն ունեցող բռնությունը, անարդարությունը և բարոյական անկումը։

Սկզբում հասարակությունը կարող է նույնիսկ ընդունել այդ դաժանությունը, բայց հետագայում, չհասկանալով, ինքն էլ է դառնում դրա զոհը։ Պետք է հասկանալ, որ չարը վերջում վնասում է բոլորին, և դաժանությունը չի կարող լինել նորմալ երևույթ։Տիգրան Հայրապետյանը նշում է, որ բորենիները ինքնուրույն որս չեն անում, այլ օգտվում են արդեն գոյացած զոհերից։ Սա նշանակում է, որ «բորենիները» այստեղ իրական կենդանիներ չեն, այլ խորհրդանշում են դաժան, անսկզբունք մարդկանց, որոնք ձգտում են իշխանության և ապրում են ուրիշների հաշվին։

Սակայն խնդիրը միայն «բորենիների» մեջ չէ։ Հասարակությունն ինքն էլ երբեմն նպաստում է նրանց առաջացմանը։ Երբ մարդիկ լռում են և չեն պայքարում անարդարության դեմ, նրանք անուղղակիորեն թույլ են տալիս, որ չարը տարածվի։ Սկզբում կարող է թվալ, թե բռնությունը արդարացված է, օրինակ՝ վրեժի կամ պատժի անվան տակ, բայց ժամանակի ընթացքում այն վերածվում է անսահման չարի, որը վնասում է բոլորին՝ առանց բացառության։

Մարդիկ պետք լինել բարի և կամեցող առանց դրա հասարակությունը դառնում է վայրի, որտեղ գործում է միայն ուժի օրենքը։

Իմ կարծիքով, յուրաքանչյուր մարդ պատասխանատու է, որպեսզի «բորենիների ժամը» երբեք չգա։ Դա սկսվում է փոքր քայլերից՝ արդար լինելուց, ուրիշներին օգնելուց և ճշմարտությունը պաշտպանելուց։ Եթե մենք պահպանենք մեր մարդկային արժեքները, ապա նույնիսկ ամենադժվար ժամանակներում չենք կորցնի մեր մարդ լինելը։

Unit 23

  1. Does Debbie like Greek food?

2. Did Anne and Carlo go to Spain last year?

3.Were Dawn and Jennifer with you?

4.Does Claudia have a haircut every Thursday?

5. Have you bought the new Arctic Monkeys CD yet?

6.Is Tim going to be in the school play?

7.Would it be the best thing to do?

8.Were you playing basketball when it started snowing?

How

Did

What

Who

did

Was

Were

what

Did

You live in a village, — C (don’t you?)

You’re not fifteen years old, — E (are you?)

Carol has a maths test tomorrow, — G (will she?)

They were having lunch at the time, — A (weren’t they?)

You’ve been to France, — F (haven’t you?)

I’m not the only one, — J (am I?)

They all passed the test, — D (didn’t they?)

You haven’t seen Linda anywhere, — B (have you?)

She won’t tell anyone else, — H (will she?)

This is the right DVD, — I (isn’t it?)

D.

Mark doesn’t eat meat, does he?

We should phone Grandma, shouldn’t we?

I didn’t get you into trouble, did I?

You weren’t waiting for me, were you?

Jill has finished her homework, hasn’t she?

You’ll call me later, won’t you?

Let’s go out tonight, shall we?

I’m going to pass the exam, aren’t I?

E.

B – these jeans are

B – the train arrives

A – the show starts

B – the difference is

A – I should

Պարապմունք 11

150. ա) Գործակիցը = 0,1 , աստիճան = 3
բ) Գործակիցը = -2 , աստիճան = 4
գ) Գործակիցը = 4 , աստիճան = 0
դ) Գործակիցը = 0 , աստիճան = անհայտ է

151. ա) 2x6 ; Գործակիցը = 2 , աստիճան = 6
բ) 2x4 ; Գործակիցը = 2 , աստիճան = 4
գ) 15x9 ; Գործակիցը = 15 , աստիճան = 9
դ) 120x10 ; Գործակիցը = 120 , աստիճան = 10

152. ա) 20z3
բ) բ) x(−11x²) = −11x³
գ) −0,25x²(−2x³)³ = −0,25x²·(−8x⁹) = 2x¹¹
դ) 0,5y·25y²·y⁶ = 12,5y⁹

153․

ա) 2xxx²x² = 2x⁶
0,4x⁵x² = 0,4x

բ)4x²x²x²x = 4x⁷
8x⁵x²x = 8x⁸

154.

ա) 2x³·4x²·5x·3x² = 120x⁸
բ) x²·2x·3x⁴·2x⁵ − 4x⁶·5xxx²
= 12x¹² − 20x⁹

155.

ա) xxx + 2xxxx − 3xxx + 4x − xxxx²
= x³ + 2x⁴ − 3x³ + 4x − x⁶
= 2x⁴ − 2x³ + 4x − x⁶

բ) 2 − x + xxx − x² + xxx
= 2 − x − x² + 2x³

գ) x − 2x³ + x

դ) −10 + 4x − 2x⁶ − 3x³ + 11 − x + 4x⁶ + 8x³ + 6x
= (−10+11) + (4x−x+6x) + (−3x³+8x³) + (−2x⁶+4x⁶)
= 1 + 9x + 5x³ + 2x⁶

ե) 3x² + 2 − x² − 2x³ + x² + 7x − 2
= (3x²−x²+x²) + 7x − 2x³ + (2−2)
= 3x² + 7x − 2x³

156.

ա) (2x+1)(1−3)+1 = (2x+1)(−2)+1 = −4x−2+1 = −4x−1

բ) (2+3x)(4−5x)−8
= 8 −10x +12x −15x² −8
= 2x −15x²

գ) x(6x−2x) + x²(1+x)
= 4x² + x² + x³ = 5x² + x³

դ) y(y+1)(y+2) − y(y−1)(y−2)
= y[(y+1)(y+2) − (y−1)(y−2)]
= y[(y²+3y+2) − (y²−3y+2)]
= y·6y = 6y²

157.

12․03․2026

. Բացատրի՛ր բառերը

  • Ունկ – ականջ։
  • Կսկծալ – ցավից կամ տխրությունից խոր ցավ զգալ։
  • Մախաղ – ճանապարհորդության կամ գաղթի ժամանակ օգտագործվող մեծ պարկ։
  • Ուխտ – երդում, հաստատ որոշում կամ նպատակ։
  • Անմեկին – միայնակ, առանց ընկերների կամ հարազատների։
  • Խև – անհանգիստ, շատ ուժեղ ու անկառավարելի։
  • Խռովք – ներքին անհանգստություն, հոգեկան հուզում։

2. Բարբառային բառերի բացատրություն

  • Իմալ – երբ, երբևէ։
  • Քելե – արի։

3. Ի՞նչ նկատի ունի «մեր երկիր» ասելով

«Մեր երկիր» ասելով նկատի ունի հայրենիքը՝ Հայաստանը, այն հողը, որտեղ ապրել են նախնիները և որտեղ ուզում են վերադառնալ։

4. Ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը

Բանաստեղծությունը պատմում է հայրենիքից հեռացած հայերի կարոտի մասին։ Այն ցույց է տալիս, թե ինչպես են մարդիկ երազում վերադառնալ իրենց հայրենի հողը՝ նույնիսկ տարիներ անց։ Բանաստեղծությունը լի է կարոտով, ցավով և հայրենիքի նկատմամբ մեծ սիրով։

5. Նկարագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով

Լեռներ, արև, պատմություն, մշակույթ, հայրենիք։

Բնութագրի՛ր քո երկիրը 5 բառով

Հին, գեղեցիկ, ուժեղ, հպարտ, հարազատ։

6. Ինչպե՞ս կներկայացնես քո երկիրը օտարերկրացիներին

Ես կասեմ, որ Հայաստանը փոքր, բայց շատ հին ու հարուստ պատմություն ունեցող երկիր է։ Այն ունի գեղեցիկ լեռներ, հին եկեղեցիներ և հյուրընկալ մարդիկ։ Հայաստանը հայտնի է իր մշակույթով, երաժշտությամբ և համեղ ուտեստներով։ Սա մի երկիր է, որտեղ մարդիկ շատ են սիրում իրենց հայրենիքը։

16.03.2026

Նաիրի Զարյան ․ Հայրենի տուն 

Այս գիշեր տեսա մի անուշ երազ.  
Ես իմ հայրենի տունն էի նորոգում, 
 Մանկության երկինքն էր բացվել վրաս,
  Եվ արշալույսներ կային իմ հոգում։ 
 Այնտեղ էր մայրս, հայացքը պայծառ,
  Մայրենի լեզվով խոսում էր առուն,
  Խշշում էր բակում հինավուրց մի ծառ…
  Այնպես ծանո՜թ էր և այնպես գարո՜ւն… 
 Երդիկից կաթած շողն արեգական 
Թվում էր հոգուս ոսկյա բանալի,
  Արևն էր նայում աչքով մայրական, 
 Եվ քաղցր էր աշխարհն ու հասկանալի… 

Ինչո՞ւ է հայրենի տունը կապվում մանկության հիշողության հետ։ Հայրենի տունը կապվում է մանկության հիշողության հետ, որովհետև այնտեղ են անցել մարդու կյանքի ամենաանկեղծ և անհոգ տարիները։ Տանը հիշվում են մայրիկը, բակը, ծառերը և մանկության ուրախ պահերը։ Այդ պատճառով հայրենի տունը մարդու համար դառնում է ջերմ հիշողությունների ու կարոտի խորհրդանիշ։
2. Ի՞նչ հիմնական գաղափար կամ ուղերձ է փոխանցում բանաստեղծությունը։ Բանաստեղծության հիմնական գաղափարն այն է, որ հայրենի տունը մարդու հոգևոր արմատն է։ Այն հիշեցնում է մանկությունը, ընտանիքը և հայրենիքի ջերմությունը։ Հեղինակը ցույց է տալիս, որ հայրենի տունը մարդու համար միշտ մնում է սիրելի և անփոխարինելի։

Հայերեն

Ինչու՞ չես խոսում հայերեն.
Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար,
Հոնքերդ հպարտ ու կամար՝
Իջնում ես հայոց լեռներեն:
Ինչու՞ չես խոսում հայերեն:

Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար,
Դու չես հասկանում իմ լեզուն:
Ես խորթ եմ, օտար քո հոգուն,
Բայց քո տեսիլքով խանդավառ,
Ես երգ եմ հյուսում քեզ համար:

Հոնքերդ հպարտ ու կամար
Հանց վեհ տաճարները հայոց
Հայացքդ մաղում է ամառ.
Հայքից են աչքերը քո բոց,
Հոնքերդ հպարտ ու կամար…

Իջնում ես հայոց լեռներեն
Ինչպես թեթևոտ մեր պախրան,
Նայվացքդ այնպես նաիրյան
Հմայքդ այնպես հայերեն՝
Իջնում ես հայոց լեռներեն:

Ինչու՞ չես խոսում հայերեն:
Նորքից ես թռել դու իմ լոր,
Զանգուն է երգել քեզ օրոր,
Մասիսն է հսկել վեհորեն:
Ինչու՞ չես խոսում հայերեն:

1. Քո կարծիքով ո՞ւմ է դիմում բանաստեղծը։ Բանաստեղծը դիմում է հայ երիտասարդին կամ հայ մարդուն, որը չի խոսում իր մայրենի լեզվով։ Նա ցավով ու սիրով հիշեցնում է, որ մարդը պետք է խոսի իր լեզվով և չմոռանա իր արմատները։
2. Ո՞ր հարցն է կրկնվում, ի՞նչ նպատակով։ Կրկնվում է հարցը՝ «Ինչո՞ւ չես խոսում հայերեն»։ Այն օգտագործվում է, որպեսզի ընդգծվի հեղինակի ցավը և ուշադրություն հրավիրվի մայրենի լեզվի կարևորության վրա։
3. Առանձնացրո՛ւ արտաքինի նկարագրությունները։ Ի՞նչ զուգորդումներ է անում հեղինակը։ Արտաքինի նկարագրություններն են՝ «Հոնքերդ հպարտ ու կամար» «Հայացքդ մաղում է ամառ» «Հայքից են աչքերը քո բոց» Հեղինակը համեմատում է այդ հատկանիշները հայկական բնության և մշակույթի հետ, օրինակ՝ հայոց լեռների, տաճարների և ամառվա հետ։
4. Ինչո՞ւ է կարևոր խոսել և սովորել մայրենի լեզուն։ Ի՞նչ դեր ունի մայրենի լեզուն ազգային ինքնության պահպանման գործընթացում։ Մայրենի լեզուն ժողովրդի պատմության, մշակույթի և ինքնության կարևոր մասն է։ Այն օգնում է պահպանել ազգային արժեքները և կապը նախնիների հետ։ Եթե մարդիկ խոսում և սովորում են իրենց լեզուն, ապա պահպանում են նաև իրենց մշակույթն ու ինքնությունը։
5. Ժամանակակից աշխարհում պահպանված և ապահովվա՞ծ է քո մայրենի լեզուն, թե ի՞նչ վտանգների առջև է կանգնած։ Այսօր հայերենը պահպանված է, բայց որոշ վտանգներ նույնպես կան։ Շատ երիտասարդներ հաճախ օգտագործում են օտար լեզուներ կամ գրում են հայերենը լատինատառ։ Դա կարող է ժամանակի ընթացքում թուլացնել լեզվի ճիշտ օգտագործումը։ Սակայն եթե մարդիկ շարունակեն խոսել, գրել և սիրել իրենց մայրենի լեզուն, այն միշտ կապրի ու կպահպանվի։

Գուշակիր ազնիվ գազերը

Ամենաթեթև գազն է օգտագործվում է օդապարիկներ լցնելու համար

Հելիում

իր անունից են կոչվում գովազդային լույսերը լամպերում տալիս եմ կարմրավուն լույս

Նեոն

Օդի մեջ ամենածատ հանդիպող ազնիվ գազն է օգտագործվում է էլեկտրական լամպերում

Արգոն

Շատ հազվադեպ ազնիվ գազ է օգտագործվում է լուսարձակներում

Քսենոնը

Ռադիո ակտիվ ազնիվ գազ է առաջանում է ռադիո ակտիվ տարրերի քայքայումից

Ռադոնն