Վերլուծություն Չարենց Ես մարդկայնություն եմ պահանջում, պարզ, հասարակ մարդկայնություն…

Չարենցը քիչ բան էր պահանջում բայց այնքան կարևոր ինչպես իր երեխային կասեր։ Նա չափից շատ անհանգստացած էր մի երեխայի համար։ Մի-քիչ կոպիտ բայց նա ասաց կոնկրետ թե ինչ է ուզում, իմ կարծիքով համ Չարենցն էլ ճիշտ համ այդ կինը, կինը իհարկե ունի իրավունք երեխային իր ուզած հագուստը գնել իսկ Չարենց ուղղակի ուզում էր որ երեխան տարբերվի ոչ թե հագուստով այլ հենց իրանով, իսկ այն ժամանակ այդպիսի շոր ունենալը շատ ծանր էր և այդ երեխային սկսեցին նեղացնել։

Բոլորս գիտենք որ ինչով դու տարբերվում ես կարա նեղացնելու պատճառ դառնա, բայց կոնկրետ ես բանաստեղծություներում ես չեմ կարա ասեմ ով էր լիովին ճիշտ։ Գուցե և եթե մայրը չասեր, որ այդ շորը թանգ էր այդ երեխան չմտածեր, մեծամտանալ դուցե և չի արել ստեղ կարող ա ստում է։

Մարդ մնալ կարևոր է ամեն շրջապատում ես կարծում եմ որ կնոջ պահվածքը որպես ծնող սխալ էր։

Ժամանակակից տեխնոլոգիաները բուսաբուծությունում

Ժամանակակից տեխնոլոգիաները զգալիորեն զարգացրել են բուսաբուծությունը։ Ամենինչ շատ ավելի հեշտ է դառնում երբ քո փոխարեն աշխատում են ռոբոտները։ Բուսաբուծությունում կհանդիպենք տեխնոլոգիաներ որոնք կարծում եմ շատ օգտակար կլինեն այդ ոլորտի համար։ Օրինակ՝ <<Խելացի ջերմոցներ>>։

Խելացի ջերմոցները հեղափոխում են գյուղատնտեսությունը՝ ինտեգրելով տեխնոլոգիաները՝ բույսերի համար օպտիմալ աճի պայմաններ ստեղծելու համար: Ահա մի քանի հիմնական առանձնահատկություններ և տեխնոլոգիաներ, որոնք սովորաբար հանդիպում են խելացի ջերմոցներում։ Կլիմայի վերահսկում. Խելացի ջերմոցներն օգտագործում են սենսորներ՝ վերահսկելու ջերմաստիճանը, խոնավությունը, լույսի մակարդակը և CO2 մակարդակը: Ավտոմատ համակարգերը կարգավորում են այս գործոնները՝ բույսերի աճի համար իդեալական միջավայր ստեղծելու համար: Կայուն էներգիայի օգտագործում. դրանք հաճախ ներառում են վերականգնվող էներգիայի աղբյուրներ, ինչպիսիք են արևային մարտկոցները և օգտագործում են էներգաարդյունավետ համակարգեր ջեռուցման, հովացման և լուսավորության համար: Ավտոմատ ոռոգում. սենսորները չափում են հողի խոնավության մակարդակը և անհրաժեշտության դեպքում օգտագործում են ոռոգման համակարգեր՝ նվազեցնելով ջրի թափոնները և ապահովելով, որ բույսերը ստանան ճիշտ քանակությամբ ջուր: Բուսաբուծության մոնիտորինգ. Խելացի ջերմոցները օգտագործում են տեսախցիկներ և այլ տվիչներ՝ բույսերի առողջությունը, աճի տեմպերը և հնարավոր խնդիրները, ինչպիսիք են վնասատուների ներխուժումը կամ հիվանդությունները վերահսկելու համար: Տվյալների վերլուծություն. շրջակա միջավայրի պայմանների և բույսերի աճի վերաբերյալ տվյալներ հավաքելով և վերլուծելով՝ խելացի ջերմոցները կարող են օպտիմալացնել աճի պայմանները և կանխատեսել ապագա բերքատվությունը:

Խելացի ջերմոցներն առաջարկում են բազմաթիվ առավելություններ, ներառյալ բերքատվության բարձրացումը, ռեսուրսների արդյունավետության բարելավումը և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության նվազեցումը` համեմատած ավանդական ջերմոցային տնտեսության հետ: Այս տեխնոլոգիան և այլոք կարծում եմ իսկապես հարկավոր են մեզ։ Դրանք դեռ շատ բանի կհասնեն։

Ժամանակակից տեխնոլոգիաները անասնապահությունում

Խելացի գոմեր

Խելացի գոմերը նախատեսված են արդյունավետությունը, կենդանիների բարեկեցությունը և ֆերմայի կառավարումը բարելավելու համար: Հիմա դիտարկենք որոշ առանձնահատկություններ, որոնք սովորաբար հանդիպում են խելացի գոմերում։ Կերակրման ավտոմատացված համակարգեր. այս համակարգերը կարող են կերակրել՝ հիմնվելով նախապես սահմանված ժամանակացույցի կամ հարմարեցված կերակրման պլանների վրա՝ ապահովելով կենդանիների ճիշտ քանակի սնունդը: Կլիմայի վերահսկում. Խելացի գոմերը հաճախ ունեն կլիմայի կառավարման ավտոմատացված համակարգեր՝ օպտիմալ ջերմաստիճանը և օդափոխությունը պահպանելու համար, ինչը կարևոր է կենդանիների առողջության և արտադրողականության համար: Ավտոմատացված լուսավորություն. Խելացի լուսավորության համակարգերը կարող են ընդօրինակել բնական ցերեկային լույսերը՝ նպաստելով կենդանիների բարեկեցությանը և արտադրողականությանը: Ջրի կառավարում. Ոռոգման ավտոմատացված համակարգերը կարող են ապահովել, որ կենդանիները միշտ մաքուր ջուր ունենան:

Խելացի գոմերը կարող են բարելավել գյուղատնտեսական պրակտիկաների արդյունավետությունն ու կայունությունը՝ միաժամանակ բարձրացնելով կենդանիների բարեկեցությունը և արտադրանքի որակը:

Ճշգրիտ անասնաբուծություն (PLF)։ PLF-ն օգտագործում է սենսորներ, տվյալների վերլուծություն և ավտոմատացում՝ վերահսկելու ու անասունների առողջությունը, վարքը և արտադրությունը կառավարելու համար: Այն օգնում է ֆերմերներին տեղեկացված որոշումներ կայացնել և բարելավել ընդհանուր արդյունավետությունը:

Ընդհանուր առմամբ, այս տեխնոլոգիաները փոխակերպում են անասնաբուծությունը՝ բարելավելով արդյունավետությունը, արտադրողականությունը և կայունությունը՝ միաժամանակ բարձրացնելով կենդանիների բարեկեցությունը: Տեխնոլոգիաները հիմա շատ արագ են զարգանում, և մի օր կհասնեն նրան, որ մարդը այլևս ոչինչ չի անի։ Դրանք դեռ շատ զարգանալու տեղ ունեն, և սա դեռ սկիզբն է։ Ես կարծում եմ, որ տեխնոլոգիաները շատ օգուտ են տալիս և դեռ ապագայում կտան անասնապահությանը։

Երկրաչափություն պարապմունք 43

1․Ուղղանկյուն եռանկյան փոքր անկյունը 30o  է: Ընտրել ճիշտ տարբերակները:

  • Ներքնաձիգի հետ 30o անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:
  • 60o  դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:
  • Եռանկյան մեծ սուր անկյունը 60o  է:
  • Ներքնաձիգի հետ 60o  անկյուն կազմող էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:
  • Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է փոքր էջից:
  • Ներքնաձիգի հետ 30o  անկյուն կազմում է էջերից փոքրը:
  • Ներքնաձիգը երկու անգամ մեծ է մեծ էջից:

2․Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 45օ է: Գտնել  ճիշտ պնդումները:

  • 45օ դիմացի էջը հավասար է ներքնաձիգի կեսին:
  • Եռանկյան մյուս սուր անկյունը ևս 45o  է:
  • Եռանկյան սուր անկյունները հավասար են:
  • Եռանկյան էջերը հավասար են:
  • Եռանկյունը չունի 45o-ից  մեծ անկյուն:
  • Էջերի գումարը հավասար է ներքնաձիգին:
  • Եռանկյունը չունի 45o-ից  մեծ սուր անկյուն:

3․Համաձայն ես արդյո՞ք ուղղանկյուն եռանկյան կողմերի վերաբերյալ բերված պնդումներին:

ա. Ներքնաձիգի կրկնապատիկը մեծ է էջերի գումարից:

  • ոչ
  • հնարավոր չէ պարզել
  • այո

բ. Էջերի գումարը փոքր է ներքնաձիգից:

  • հնարավոր չէ պարզել
  • այո
  • ոչ

4․ Տրված է DEF ուղղանկյուն եռանկյունը: Որոշել ∡F-ը, եթե ∡E=21°-ի:

90°-21°=69°

5․ Ուղղանկյուն եռանկյան մի անկյունը 600 է, ներքնաձիգը հավասար է 12 սմ: Գտնել փոքր էջի երկարությունը:

12սմ:2=6սմ(էջի երկարություն)

6․ Ուղղանկյուն եռանկյան մի անկյունը 600 է, ներքնաձիգի և փոքր էջի գումարը հավասար է 18սմ: Գտնել ներքնաձիգի և փոքր էջի երկարությունը:

18սմ:3=6սմ/էջը/

6սմx2=12սմ/ներքնաձիգը/

7․Տրված է DEK ուղղանկյուն եռանկյունը և նրա ∡K անկյան արտաքին անկյունը:

Որոշել եռանկյան սուր անկյունների մեծությունները, եթե ∡EKR=145°-ի

180°-145°=35°

90°-35°=55°

8․ A ուղիղ անկյունով ուղղանկյուն եռանկյան մեջ AB=4,2սմ, BC=8,4սմ: Գտնել ∡B-ն:

8,4:4,2=2

Ուրեմն BA-ն ընկած է 30°-ի դիմաց։ Հետաբար՝ ∡B=60°:

9․ Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյուններից մեկը 60° է, իսկ փոքր էջի և ներքնաձիգի գումարը հավասար է 9 սմ-ի: Որոշիր փոքր էջի երկարությունը:

9սմ:3=3սմ(էջը)

3սմx2=6սմ(ներքնաձիգ)

10․ABC հավասարասրուն եռանկյան մեջ AC հիմքին տարված է BD բարձրությունը: Բարձրության երկարությունը 12.5 սմ է, իսկ սրունքը՝ 25 սմ: Որոշել եռանկյան անկյունները:

Augstums_pret_pamatu.png

A=C=30°

B=180°-60°=120°

Արտաշեսյան Հայաստանի սոցիալ-տնտեսական և մշակութային կյանքը

  • Ինչ առանձնահատկություններ ուներ Արտաշեսյան հելլենիստական Հայաստանի մշակույթը: Ինչպիսի փոփոխությունների ենթարկվեցին արվեստի տարբեր ոլորտները:

Հայկական հելլենիզմը, ինչպես բոլոր մյուս հելլենիստական մշակույթները, ևս
ենթադրում էր որոշակի ինքնուրույնություն, այն է՝ պահպանվում էին տեղական
ավանդույթի ինքնատիպ հատկանիշները։ Դա հնարավորություն տվեց ինչպես
զարգացնելու ազգային ինքնատիպությունը, այդպես և մասնակցելու անդրազգային սոցիալական ու մշակութային հարաբերություններին:

  • Ինչով էր պայմանավորված Արտաշեսյան Հայաստանում քրմապետի հետևաբար քրմական դասի ազդեցության թուլացումը:

Երբ Հայաստանում լայն տարածում գտավ հելլենիզմը քրմական դասի ազդեցությունը սկսեց թուլանալ։

  • Ինչ նշանակություն ուներ քաղաքաշինությունը Արտաշեսյան Հայաստանում

Հելլենիստական դարաշրջանի Հայաստանում հիմնվեցին և զարգացան նոր քաղաքներ, որոնցից հատկապես նշանավոր էին Արտաշատն ու Տիգրանակերտը։ Դրանք մի կողմից ենթարկվում էին կենտրոնական իշխանությանը, մյուս կողմից ունեին ներքին ինքնավարություն։ Յուրաքանչյուր քաղաք ուներ արքայի կողմից նշանակված կառավարիչ։ Քաղաքներն ունեին նաև սեփա­կան զորամասերը։ Քաղաքներին տրված արտոնությունների միջոցով արքաները ձգտում էին զարկ տալ առևտրին ու արհեստներին, ինչպես նաև իրենց համար սոցիալական և տնտեսական հենարան ստեղծել։

  • Ինչպես էին Արտաշեսյան արքաներն Աշխարհաժողովի և Արտաշատի հրապարակի միջոցով հավասարակշռում իրենց իշխանությունը:

Արտաշեսյան գահակալները կրում էին երկակի թագ՝ խույր և գլխանոց: Համաձայն արդի հետազոտությունների՝ առաջինը խորհրդանշում էր նրանց կապն ավանդական Աշխարհաժողովի հետ:

  • Ինչով կբացատրես այն, որ Արտաշես առաջինի կառավարման տարիներին դեռևս գերակայող էր արամեերենը, մինչդեռ Տիգրան Մեծի ժամանակ՝ հունարենը:

Հելլենիստական Հայաստանում գրագրության լեզուները արամեերենն ու հունարենն էին։ Ուշագրավ է, որ Արտաշես I-ի կառավարման տարիներին դեռևս գերակայող էր արամեերենը. թերևս պետությունն այդպես հակադրվում էր հելլենիստական Սելևկյան տերությանը։

  • Ինչպես կարող էին քաղաքներին արքաների տված արտոնությունները խթանել առևտուրն ու արհեստները
  • էջ 95-100

Գործնական քերականություն դերբայներից

199. Տրված անորոշ դերբայների բացառական և գործիական հոլովներով (ուց, ով վերջավորությամբ ձևերով) նախադասություններ կազմի՛ր:

Լսել, բարձրանալ, հեռանալ:

Լսելով նրա ձայնը ես վազեցի հյուրասենյակ։

Բարձրանալուց առաջ ես մի պահ կանգ առա, բայց ետ չկանգնեցի իմ ճանապարհից։

Հեռանալով այնտեղից ես հասա իմ երազանքին։

200.Կետերի փոխարեն պահանջված ձևերով գրի՛ր փակագծում դրված բայերը:

Երգելիս ձայնը գլուխն էր գցում: (երգել- ե՞րբ)
Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալուց: (վախենալ-ինչի՞ց)
Թեյը տանելիս թափեց: (տանել-ե՞րբ)
Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ կամ տխուր կամ ծանր երևալուց : (երևալ-ինչի՞ց)
Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում: (գնալ-ինչի՞ց)

Մեղր լցնելիս մի կաթիլ գետին թափեց: (լցնել-ե՞րբ)

201.Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահանջված ձևով:

Այդ նամակը կարդալիս նա գունատվեց: (կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջ երեկո կարդալուց հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց) Այդ տունը կարդալիս սպասում էր որդու վերադարձին:  (կարդալ -ե՞րբ)
Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ կառուցելուց: (կառուցել -ինչի՞ց)
Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը լսելուց: (լսել -ինչի՞ց)
Իրիկնապահին տուն դառնալիս մի անգամ էլ հիշեց խոստումը: (դառնալ-ե՞րբ)
Վիրավորվել էր ընկերոջ՝ առանց պատճառի հետ դառնալուց: (դառնալ -ինչի՞ց)
Վրա-վրա հիվանդանալուց նիհարել էր:  (հիվանդանալ -ինչի՞ց)
Հիվանդանալիս միշտ էլ նիհարում է:  (հիվանդանալ -ե՞րբ)

202. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:

Գնալուց-գնալիս մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:
Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:
Այդ աղջկան փրկելուց-փրկելիս քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:
Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:
Շտապելուց ամեն ինչ  գցում էր ձեռքից:
Շտապելուց-շտապելիս ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:
Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:
Այդ ասելուց-ասելիս հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը:
Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:
Հեռանալիս-հեռանալուց հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:
Ուշադիր դիտելիս-դիտելուց վրան ճեղք կնկատես:
Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:
203. Տրված հարակատար դերբայները տեղադրի՛ր կետերի փոխարեն:
Քնած, բերած, կառուցած, տրված, տնկված, հեռացած, ասված:

Երբ արդեն ամեն ինչ բերված էր, բոլոր պատվերները՝ տրված մոտեցավ մեքենային:
Վարպետի կառուցած բոլոր կամուրջները մինչև այսօր կան:
Երբ արքայի հրամանով տնկված անտառը մի քիչ մեծացավ, այնտեղ վայրի կենդանիներ  էլ  բաց թողեցին:
Աշխարհում մի մարդ միայն կարող է օգնել քնած գեղեցկուհուն:
Այս կողմերից մի քանի տարի առաջ հեռացած մարդիկ մեր ավանը չեն ճանաչի:
Հեղեղի ասված տուփը ոչ մի կերպ չէր բացվում:


204. Տրված ենթակայական դերբայներով նախադասություններ կազմի՛ր այնպես, որ դրանք ո՞ր հարցին պատասխանեն:
Գրող, կառուցող, ներող, բարձրացող,հիացող:

Ո՞ր գրողն է այս բանաստեղծության հեղինակը։


205. Ընդգծված հարակատար դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. Դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`
Վաղուց հերքված վարկածը— վարկածը, որ վաղուց հերքվել էր:
Ցանքերի համար վտանգավոր դարձած անձրև-անձրև, որը ցանքերի համար վտանգավոր է դարձել, մառախուղով պատված լեռնագագաթներ-լեռնագագաթներ, որոնք պատված են մառախուղով, ճանապարհորդի նկարագրված ջրվեժը-ջրվեժ, որը ճանապարհորդի նկարագրվածն է, դժվարին կացության մեջ ընկած մարդ-մարդ, որը ընկած է դժվար կացության մեջ, գիշերները մեր այգին այցելած չորքոտանին-չորքոտանին, որը գիշերները մեր այգին է այցելում, անտառից սկիզբ առած վտակ-վտակ, որը սկիզբ է առել անտառից:

206. Ընդգծված  ենթակայական դերբայները դարձրո՛ւ դիմավոր բայեր. դիմավոր ձևերը ո՞ր դերբայով կազմվեցին:

Օրինակ`

Հերքվող վարկած— վարկած, որ հերքվում էր:

Գիշերները մեր այգին այցելող չորքոտանի-չորքոտանի որը գիշերը այցելում է մեր այգին, անտառից սկիզբ առնող վտակ-վտակ որը սկիզբ է առնում անտառից, դժվարին կացության մեջ գտնվող մարդ-մարդ, որը դժվար կացության մեջ է, ցանքերի համար վտանգավոր  դարձող անձրև-անձրև որը վտանգավոր է դառնում ցանքերի համար, մառախուղով պատվող լեռնագագաթներ-լեռնագագաթ որը պատվում է մառախուղով, ջրվեժը նկարագրող ճանապարհորդ-ճանապարհորդ որը նկարագրում է ջրվեժը:

207. Ընդգծված  անորոշ դերբայը դիմավոր բա՛յ դարձրու. ինչպիսի՞ դիմավոր ձևեր ստացվեցին:

Օրինակ`

Գնաց ծովում լողանալու- Գնաց , որ ծովում լողանա:

Կանգնեց անկյունում նրան` նորից տեսնելու նպատակով:-Կանգնեց անկյունում, որ նրան նորից տեսնի։ Խնդրեց նամակը հասցնելու մասին:-Խնդրեց, որ նամակը հասցնի։ Մի քանի վարկյան շահելու համար վազեց:-Վազեց, որ մի քանի վարկյան շահի։ Սպասեց հոսանքների բերելուն:-Սպասեց, որ հոսանքներ բերի։ Մի քանի քայլ հեռանալով`  հանդիպեց:-Մի քանի քայլ հեռացավ, որ հանդիպի։ Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազելով` տեսավ:-Հոսանքի ուղղությամբ ցած վազեց, որ տեսնի։ Ջրի պակասելու մասին խոսեցին:

Դիմավոր և անդեմ բայեր

193. Ընդգծված դերբայները դարձրո՛ւ բայեր:

Օրինակ`

Քայլող աղջիկ- աղջիկ, որը քայլում է:
Հեռացած ձմեռ- ձմեռը, որ հեռացել է:

Ա. Մեքենա որը սլանում է, մեքենա որը պտտվում է արևի շուրջը, գնացք որը դուրս է գալիս թունելից, երեխա որը պատրաստակամորեն մտնում է հորը, մարդիկ որոնք աշխատում են փոշու ու մրի մեջ:

Բ. Գրիչ որը ընկել է, երգ որը մոռացվել է, երեխա որը ընկել է թիթեռի հետևից,  վարագույր որը արձակված և կախված է, լուծված խնդիր խնդիր որը լուծվել է, գիշերվա անձրևից խոնավացած օդ օդ որը խոնավացել է գիշերվա անձրևից:

194. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայից կազմված դերբայներով (ապրելիս, ապրող, ապրած, ապրել):

Նրա ապրած երկար ու ձիգ տարիների մասին ընդամենը մի երկու նախադասություն կարելի է պատմել:

Գետափին՝ զով ծառերի ստվերում ապրելիս հիշում էր իր անապատը, խանձված ավազը:

Կարտոֆիլի արտում ապրող բզեզն արագ բազմանում է ու շարժվում առաջ՝  նոր տարածություններ գրավելու:

Ուզում էր քաղաքից դուրս ու մենակ՝ապրել հեռու մի դաշտում:

195. Կետերը փոխարինի՛ր ապրել բայի դիմավոր ձևերով:

Քանի՛ տարի ապրում ես մեր երկրում ու չգիտե՞ս մեր օրենքները:
Եթե մի երկու ամիս էլ ապրեք այս  խոնավ ու անարև երկրում, բոլորովին կմոռանա՞ք մեր գյուղը:
Մի քանի օր այստեղ կապրի ու կտեսնի, թե ի՞նչ դժվար է օրվա հոգսը հոգալը:

Այստեղ եմ ապրում, ուրիշ ելք չունեմ:
Դու երկար ես ապրել այս աշխարհում ու շատ բան ես տեսել, ինձ մի խորհուրդ տո՛ւր:

196. Տրված բայերը բաժանի՛ր երկու խմբի՝դիմավոր բայերի և դերբայների:

Փակել է, մտնել, փակած, մտար, փակում եմ, մտնում է, փակեցիր, մտած, փակի՛ր, մտնեիր, փակելիս, մտնելիս, կփակենք, մտի՛ր, պիտի փակեք, մտել էինք, փակել էիր, պիտի մտնի:

դիմավոր-փակել է, մտար, փակում եմ, մտնում է, փակեցիր, փակի՛ր, մտնեիր, կփակենք, մտի՛ր, պիտի փակենք, մտել էինք, փակել էիր, պիտի մտնի։

դերբայ-մտնել, փակած, մտած, փակելիս, մտնելիս։

197. Տրված նախադասություններն այնպես փոխի՛ր, որ դիմավոր բայը դառնա համակատար դերբայ (իս վերջավորությամբ):

Օրինակ`

Երբ կենդանիների պահպանության խնդիրն էին լուծում, բազում դժվարությունների հանդիպեցին: -Կենդանիների պահպանության խնդիրը լուծելիս բազում դժվարությունների հանդիպեցին:

Գետափին զբոսնում էր զբոսնելիս, հանկարծ շների հալածվող մի եղջերու տեսավ:
Երկրորդ խողովակաշարն էին կառուցում կառուցելիս, պարզեցին, որ դա էլ բավարար չի լինելու:

Գետակն անցնում էր անցնելիս, որս անող մի գայլաձուկ տեսավ:

Ընկերոջ պատմությունը լսելիս, փորձում էր պատկերացնել, թե ինքն ի՞նչ կաներ այդ պայմաններում:
Ինչ-որ բան կամ ինչ-որ մեկին գնահատում ես գնահատելիս, կտրուկ ու ծայրահեղ մի՛ լինիր:
փորձում էր փորձելիս, ընդամենը մի փոքր սխալ էր արել, ու ոչինչ չէր ստացվել:


198. Տրված բայերից համակատար դերբայներ ստացի՛ր և դրանցով նախադասություններ կազմի՛ր:

Չափել-չափելիս, շարժվել-շարժվելիս, կապել-կապելուց, մտնել-մտնելուց, տեսնել-տեսնելիս:

Չափելիս ես հասկացա, որ ինձնից առաջ սխալ էին չափել։

Շարժվելիս ես ծանրություն զգացի։

Կապելուց առաջ երկար մտածեց, բայց որոշեց կապել։

Մտնելուց առաջ ինչո՞ւ քեզ վատ զգացիր։

Վտանգը տեսնելիս, շտապեցի այնտեղ։

199. Տրված անորոշ դերբայների բացառական և գործիական հոլովներով (ուց, ով վերջավորությամբ ձևերով) նախադասություններ կազմի՛ր:

Լսել, բարձրանալ, հեռանալ:

Լուրերը լսելուց հետո նա վազեց դեպքի վայր։ Ինձ լսելով նա հանգստացավ։

Բարձրանալով նա իրեն վատ զգաց։ Բարձրանալուց հետո ես հասկացա, որ հասել եմ իմ նպատակին։

Հեռանալով ես շատ տխրեցի։ Հեռանալուց հետո նա գնաց իր նպատակի հետևից։

200.Կետերի փոխարեն պահանջված ձևերով գրի՛ր փակագծում դրված բայերը:

Երգելիս ձայնը գլուխն էր գցում: (երգել- ե՞րբ)
Ձիու սիրտը պայթել էր քուռակի համար վախենալուց: (վախենալ-ինչի՞ց)
Թեյը տանելիս թափեց: (տանել-ե՞րբ)
Կենսախինդ մարդիկ վախենում են լուրջ կամ տխուր կամ ծանր երևալուց : (երևալ-ինչի՞ց)
Ու Մոսկվա գնալուց առաջ մի երկու օրով ման է գալիս հարազատ վայրերում: (գնալ-ինչի՞ց)

Մեղր լցնելիս մի կաթիլ գետին թափեց: (լցնել-ե՞րբ)

201.Փակագծում դրված բայերը կետերի փոխարեն գրի՛ր պահանջված ձևով:

Այդ նամակը կարդալիս նա գունատվեց: (կարդալ-ե՞րբ)

Ամբողջ երեկո կարդալուց հոգնած՝ դուրս եկավ զբոսնելու: (կարդալ -ինչի՞ց) Այդ տունը կարդալիս սպասում էր որդու վերադարձին:  (կարդալ -ե՞րբ)
Չգիտես ինչու, վախենում էր վերջին կամուրջը մինչև վերջ կառուցելուց: (կառուցել -ինչի՞ց)
Ականջները դժժում էին ամբողջ օրն այդ աղմուկը լսելուց: (լսել -ինչի՞ց)
Իրիկնապահին տուն դառնալիս մի անգամ էլ հիշեց խոստումը: (դառնալ-ե՞րբ)
Վիրավորվել էր ընկերոջ՝ առանց պատճառի հետ դառնալուց: (դառնալ -ինչի՞ց)
Վրա-վրա հիվանդանալուց նիհարել էր:  (հիվանդանալ -ինչի՞ց)
Հիվանդանալիս միշտ էլ նիհարում է:  (հիվանդանալ -ե՞րբ)

202. Գտի՛ր, թե ընդգծված բառաձևերը ե՛րբ են սխալ և երբ` ճիշտ: Ուղղի՛ր սխալ ձևերը:
Գնալուց-գնալիս մի անգամ էլ պատվիրեց զգույշ լինել:
Քո գնալուց հետո հյուրեր եկան:
Այդ աղջկան փրկելուց-փրկելիս քիչ էր մնում ինքը խեղդվեր:
Մարդու կյանքը փրկելուց բարի գործ կ՞ա:
Շտապելուց ամեն ինչ  գցում էր ձեռքից:
Շտապելուց-շտապելիս ինչ-որ մեկը կանգնեցրեց նրան:
Հոգնել եմ նույն բանն անվերջ ասելուց:
Այդ ասելուց-ասելիս հանկարծ գլխի ընկավ, որ մոռացել է գլխավորը:
Հեռանալիս հիշեցրեց իր հրավերն ու խնդրանքը:
Հեռանալիս-հեռանալուց հոգնել եմ, ուզում եմ բոլորիդ միասին տեսնել:
Ուշադիր դիտելիս-դիտելուց վրան ճեղք կնկատես:
Դա դիտելիս հետո էլ ոչինչ չեմ ուզում տեսնել:

Հայ-հռոմեական պատերազմներն ու Տիգրան Մեծի կայսրության փլուզումն

  • Ինչ սպառնալիք էին Հայաստանի համար ներկայացնում Պարթևական թագավորությունն ու հանրապետական Հռոմը

Չնայած Տիգրան Մեծը ջանադրաբար կազմակերպում էր լայնածավալ կայսրության կյանքը, օտարազգի հպատակների հավատարմությունն անկայուն էր։ Նվաճված որոշ երկրներ պարբերաբար ապստամբում էին։ Կար անգամ ներքին հեղաշրջման վտանգը։ Այս խնդիրները խաթարում էին կայսրության կայունությունը։ Հարկավ, արտաքին ուժերը (Հռոմը և անգամ Պոնտոսը) ևս անկայունություն էին հրահրում։ Նրանցից յուրաքանչյուրը ձգտում էր Մեծ Հայքում առկա իրադրությունը ծառայեցնել իր նպատակներին:

  • Ինչու հռոմեացի զորավար Լուկուլլոսը չշտապեց հարձակվել Հայաստանի վրա, երբ Միհրդատ Եվպատորը պարտվելով Լուկուլլոսին, փախավ Հայաստան

Հռոմեացի զորավար Լուկիուս Լուկուլլուսը չշտապեց հարձակվել Հայաստանի վրա։ Նա դեռ պետք է ավարտեր Պոնտոսի նվաճումը և ամրապնդվեր այնտեղ։ Լուկուլլուսը, սակայն, միաժամանակ օգտագործում էր հռոմեական դիվանագիտության փորձված միջոցները (կաշառք, խոստումներ,
դավադրություններ և այլն)՝ հող նախապատրաստելով առաջիկա պատերազմի համար։

  • Ինչու հայկական զորքերը պարտվեցին Տիգրանակերտի ճակատամարտում և ինչպես կարողացան հաղթել Արածանիի ճակատամարտում:

Մինչ Տիգրան Մեծը զբաղված էր իր տերության հարավային մասին սահմանակից վայրերի նվաճմամբ, Ք. ա. 69 թ. Լուկուլլուսի բանակն անսպասելիորեն ներխուժեց Հայաստան։ Հռոմեական զորքերը շուտով պաշարեցին մայրաքաղաք Տիգրանակերտը։ Այդ ընթացքում Տիգրան Մեծը մոտեցավ պաշարված Տիգրանակերտին։ Նրա 6 հազարանոց թիկնազորը հանկարծակի գրոհով կարողացավ մտնել պաշարված քաղաք և այնտեղից դուրս բերել արքայի ընտանիքն ու գանձարանը։ Ի վերջո նույն թվականի սեպտեմբերին Արածանի գետի ափին տեղի ունեցավ երկրորդ խոշոր ճակատամարտը, որտեղ հռոմեական զորքը ծանր պարտություն կրեց։ Կորուստն այնքան մեծ էր, որ զինվորները հրաժարվեցին շարունակել ռազմերթը։

  • Ինչու հաղթանակած Պոմպեոսը որոշեց պահպանել Մեծ Հայքի թագավորությունը:

Վերջինիս հաջողվեց հռոմեա-պարթևական դաշինք կնքել ընդդեմ Տիգրան Մեծի և Միհրդատ Եվպատորի։ Ք. ա. 66 թ. գարնանը սկսվեց հռոմեա-հայկական պատերազմի երկրորդ փուլը։ Պոմպեուսը նախ պարտության մատնեց Միհրդատ Եվպատորին, որից հետո զորաբանակը շարժեց դեպի Հայաստան։ Մինչ այդ Տիգրան Մեծը կարողացել էր պարտության մատնել
Հայաստան ներխուժած պարթևական զորքին, որին Հայաստան էր առաջնորդում Տիգրան Մեծի դեմ ապստամբած որդին՝ Տիգրան Կրտսերը։ Վերջինս Արտաշատի մոտ կրած պարտությունից հետո փախավ Պոմպեուսի մոտ։

  • Ինչ ես կարծում արդյոք հնարավոր կլիներ խուսափել հռոմեա-հայական պատերազմից, եթե Տիգրան Մեծը հռոմեացիներին հանձներ Միհրդատ Եվպատորին, որն իր աներհայրն էր: Ինքդ ինչպես կվարվեյիր:

Կարծում եմ ինչ որ ժամանակով դա հետաձգելը կարելի էր, եթե նա հանձներ Միրհդատ Եվպատորին, բայց չեմ կարծում, որ պատերազմ չէր լինի, վաղ թե ուշ կլիներ։

Ես երևի կտայի իմ աներհորը, որպեսզի հայրենիքիս ազատեի պատերազմից։ Նաև այդպես ես կպահեի իմ ընտանիքը։

  • Ինչպես Տիգրան Մեծին հաջողվեց համաձայնության գալ Պոմպեոսի հետ և պահպանել Մեծ Հայքի թագ. և Արքայից արքա տիտղոսը:

Երկու կողմերի միջև Ք. ա. 66 թ. աշնանն Արտաշատում դաշնագիր կնքվեց։ Ըստ դաշնագրի՝ Տիգրան Մեծը, հօգուտ Հռոմեական հանրապետության, հրաժարվում էր Հայաստանից
դուրս կատարած իր բոլոր նվաճումներից։ Ծոփքն անջատվում էր Մեծ Հայքից իբրև առանձին թագավորություն։ Այստեղ պետք է թագավորեր Տիգրան Կրտսերը՝ պայմանով , որ նա էր ժառանգելու հայոց գահը Տիգրան Մեծից հետո։ Հայաստանը նաև ռազմատուգանք էր վճարելու Հռոմին, ընդ որում ՝ Ծոփքի արքայական գանձարանից։ Հայաստանը ճանաչվում էր «Հռոմեական ժողովրդի բարեկամ և դաշնակից»։ Տիգրանին անգամ հաջողվեց պահպանել «արքայից արքա» տիտղոսը։

  • Որքանով էր հաջողված կամ ձախողված Արտաշատի դաշնագիրը:

Կարծում եմ հաջողված էր քանի որ դրանից հետո Տիգրան Մեծը միևնույնն է կարողացավ պահել Հայաստանը, և իր «արքայից արքա» տիտղոսը։

Երկրաչափություն պարապմունք 42

Կրկնողություն

1․ Գծագրերով գտնել անհայտ անկյունները․

  1. 35+45=80, 180-80=100
  2. 90-30=60
  3. 180-70=110, 110:2=55
  4. 90:2=45
  5. 180-110=70
  6. 180-120=60, 180-110=70, 60+70=130, 180-130=50
  7. 180-130=50, 90+50=140, 180-140=40
  8. 95+40=135, 180-135=45

2․Գտնել անհայտ անկյունները․

ա

50+60=110

180-110=70

բ

30+30=60

180-60=120

գ

90:2=45

դ

180-87=93, 180-120=60, 93+60=153, 180-153=27

ե

180-120=60, 180-110=70, 60+70=130, 180-130=50

3․Համեմատել եռանկյան անկյունները․

C ամնամեծ, A միջին, B փոքր։

4․ Համեմատել եռանկյան կողմերը․

BC ամենամեծ, AC միջին, AB փոքր։

5․ Գտնել եռանկյան մյուս էջը և սուր անկլյունը։

Էջ-8սմ սուր անկյունը-90-45=45

6․Կարելի՞ է 7 մ, 7 մ և 14 մ երկարությամբ ձողերով պատրաստել տանիքի նշված մասը։

Չի կարելի

7․ Հայտնի է, որ Գյումրիից Երևան հեռավորությունը 120 կմ է, իսկ Գյումրիից Վանաձոր՝ 60 կմ։ Որքա՞ն կարող է լինել Վանաձորից Երևան հեռավորությունը։

Հեռավորությունը պետք է լինի 60-ից փոքր