1. Ի՞նչ կառուցվածք ունեն տափակ որդերը

Տափակ որդերի մարմինը տափակացած է մեջքափորային ուղղությամբ։ Ունեն երկկողմ համաչափություն և իրեց տեսքով հիշեցնում են թիթեղ կամ ժապավեն։

1. Ի՞նչ կառուցվածք ունեն կլոր որդերը

Կլոր որդերի մարմինւ երկարացած է ու զուրկ հատվածավորությունից։ Ի տարբերություն տափակ որդերի այն լայնակի կտրվածքում կլոր է։

1. Ո՞ր օրգանիզմներին են անվանում մակաբույծներ

Կլոր որդերից շատերը մակաբույծ են։ Բնակվում են կենդանիերի և բույսերի ներքին օրգաններում ու սնվում են նրանց հաշվին։

1. Ինչպե՞ս է ասկարիդը բազմանում մարդու օրգանիզմում

Այն վնաս է հասցնում մարդու առողջությանը բնակվելով նրա աղիներում։

1. Ի՞նչ բնորոշ հատկանիշներ ունեն ձկները

Նրանք ունեն խռիներ, թեփուկներ և լողակներ։

1. Ի՞նչ նշանականություն ունեն ձկները բնության մեջ և մարդու կյանքում

Ձկները էական դեր են կատարում բնական միջավայրում, սնվելով տարբեր բույսերով ու կենդանիներով, դրանով իսկ կարգավորելով իրենց քանակը բնության մեջ։ Ձկները իրենց հերթին սնունդ են այլ կենդանիների, այդ թվում նաև մարդու համար։

1. Ի՞նչ հիմնական տարբերություններ հիման վրա  կարելի է տարբերակել ոսկրայն և կռճիկային ձկներին։

Կռճիկային ձկների կմախքը ամբողջությամբ կռճիկային է։ Ունեն երկար դունչ որի ստորին մասում գտնվում են բազմաթիվ զինված ատամներ։

• Ինչ է նշանակում Վերածնունդ

Դասական լատիներենը նորից վերածնվեց և դարձավ պաշտոնական հաղորդակցության ու գիտական լեզու։ Այդտեղից է XIV-XVI դարերը ստացան Վերածնունդ անվանումը։

• Որտեղ է սկզբանավորվել է Վերածննդի դարաշրջանը

Վերածնունդը սկզբնավորվեց Հյուսիսային Իտալիայում, ապա տարածվեց ամբողջ Եվրոպայում։

• Ովքեր էին հումանիստները

Մարդը հայտնվեց Վերածննդի գործիչների հետաքրքրության կենտրոնում։ Ուստի այդ գործիչներին սկսեցին անվանել հումանիստներ՝ մարդասերներ։ Հումանիստների կարծիքով մարդն ունի արժանապատվություն, անհատական արժեք և ամեն ինչի հասնելու ունակություն։

• Ովքեր էին Ֆլորենցիայի երեք լուսատուները

Դալթե Ալգիերը, Ֆրանչեսկո Պետրարկան և Ջովանի Բոկաչչոն։

• Որ ժամանակաշրջանն է կոչվում Բարձր Վերածնունդ և ինչու: Թվարկեք իտալական Բարձր Վերածննդի նշանավոր արվեստագետների:

Վերածննդի դարաշրջանում հատկապես նշանակալից է XVI դարի առաջին կեսն ընկած ժամանակահատվածը։ Այն անվանում են Բարձր Վերածնունդ։ Մշակույթն այդ ընթացքում հասավ իր զարգացման բարձրակետին։

Լեոնարդո Դա Վինչի, Միքելանջելո Բուոնարոտին Ռաֆայել Սանտի։

• Ինչ է Հյուսիսային Վերածնունդհը: Թվարկեք դրա ներկայացուցիչների և նրանց հայտնի ստեղծագործություններ:

Վերածնության մշակույթը տարածվեց նաև եվրոպական մյուս երկրներում։ Քանի որ դրանք հիմնականում ընկած էին Ալպերից հյուսիս, ապա տեղի վերածնունդը ստացել է Հյուսիսային Վերածնունդ անվանումը։

Էրազմ Ռոտերդամցի։

• Թոմաս Մորի ստեղծագործությունն ինչու էր կոչվում:

Այնտեղ բոլոր մարդիկ, անկախ զբաղմունքից, ապրում են հավասար, հագնվում և սնվում են միատեսակ։ <<Ուտոպիան>> գրվեց այն ժամանակ, երբ Անգլիայում ոչխարաբուծության զարգացման համար գյուղացիներին քշում էին հողերից և մշակելի հողերը դարձնում արոտավայրեր։

Թեմա՝ Եռանկյան անկյունների գումարը։

Եռանկյան անկյունների գումարը 180° է: 

Ապացույց:

Դիտարկենք KLM կամայական եռանկյունը և ապացուցենք, որ ∡K+∡L+∡M=180°

L գագաթով տանենք KM կողմին զուգահեռ a ուղիղը: 1-ով նշանակված անկյունները խաչադիր են՝ առաջացել են a և KM զուգահեռ ուղիղները KL-ով հատելիս:

2-ով նշանակված անկյունները ևս խաչադիր են և առաջացել են նույն զուգահեռ ուղիղները ML-ով հատելիս:

Ակնհայտ է, որ 1, 2 և 3 անկյունների գումարը հավասար է L գագաթով փռված անկյանը, հետևաբար՝

∡1+∡2+∡3= 180° կամ ∡K+∡L+∡M=180°:

Թեորեմն ապացուցված է:

Եռանկյան անկյունների գումարի մասին թեորեմի հետևանքները

Հետևանք 1. Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը 90° է:

Հետևանք2. Հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյան յուրաքանչյուր սուր անկյուն հավասար է 45°-ի:

Հետևանք3. Հավասարակողմ եռանկյան բոլոր երեք անկյունները հավասար են 60°-ի:

Հետևանք4. Ցանկացած եռանկյան մեջ կամ բոլոր անկյունները սուր են, կամ անկյուններից երկուսը սուր են, իսկ երրորդը՝ բութ կամ ուղիղ:

Հետևանք5. Եռանկյան արտաքին անկյունը հավասար է երկու ներքին անկյունների գումարին, որոնք կից չեն արտաքին անկյանը: 

Ապացույց:

∡KML+∡BML= 180° և ∡K+∡L+∡KML=180° հավասարություններից ստանում ենք, որ ∡BML=∡K+∡L

Հարցեր և առաջադրանքներ։

1․Ինչի՞ է հավասար եռանկյան անկյունների գումարը։

2․Ինչի՞ է հավասար ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը։

Ուղղանկյուն եռանկյան սուր անկյունների գումարը 90° է:

3․Ինչի՞ է հավասար հավասարակողմ եռանկյան յուրաքանչյուր անկյունը։

Հավասարասրուն ուղղանկյուն եռանկյան յուրաքանչյուր սուր անկյուն հավասար է 45°-ի:

4․Ինչի՞ է հավասար եռանկյան արտաքին անկյունը։

Եռանկյան արտաքին անկյունը հավասար է երկու ներքին անկյունների գումարին, որոնք կից չեն արտաքին անկյանը: 

5․Ըստ գծագրի գտնել անհայտ անկյունը․

ա)

180։3=60

60, 60, 60

բ)

A=C

180-(70+70)=40

B=40

գ)

35+45=80

180-80=100

C=100

դ)

180-100=80

80:2=40

A=C

40, 40

ե)

90-40=50

B=50

զ)

90-20=70

F=70

է)

6․Գտեք ABC եռանկյան C անկյունը, եթե՝

ա)∠A =67⁰, ∠B=54⁰

67+54=121

180-121=59

C=59^o

բ)∠A =36⁰, ∠B=120⁰

120+36=156

180-156=14

C=14^o

7. Գտեք հավասարասրուն եռանկյան անկյունները, եթե նրա անկյուններից մեկը հավասար է՝ ա) 36⁰

36+36=72

180-72=108

36^o, 36^o, 108^o

180-36=144

144:2=72

72^o, 72^o, 36^o

 բ) 60⁰

180-60=120

120:2=60

60^o, 60^o, 60^o

60+60=120

180-120=60

60^o, 60^o, 60^o

 գ) 110⁰

180-110=70

70:2=35

35^o, 35^o, 110^o

8. Գտեք ABC եռանկյան անկյունները, եթե ∠A : ∠B : ∠C = 2 : 3 : 4

1․ Տրված է ∠ABC = 70°, իսկ ∠BCD = 110°։ АВ և CD ուղիղները կարո՞ղ են լինել՝  

ա) զուգահեռ-այո     բ) հատվող-ոչ

2․ Նկարում а, b և с ուղիղները հատվում են d հատողով։ Հայտնի է, որ ∠1 = 42°, ∠2 = 140°,    ∠3 = 138°։ Պարզել а, b և с ուղիղներից որոնք են իրար զուգահեռ։

a և c, քանի որ 42+138=180^о

3․ Տրված է, որ а || b և ∠1 + ∠2 = 122° ։Գտնել ∠3, ∠4, ∠5, ∠6, ∠7, ∠8։

122:2=61^o

∠3=61^o

∠4=61^o

∠5=61^o

∠6=61^o

∠7=61^o

∠8=61^o

4․ Տրված է, որ AD || ВС, ∠1 = 50°, ∠2 = 65°։Գտնել ∠ABC.

CBD=65^o

50+65=115^o

5․ Տրված է, որ  m || n, ∠2-ը մեծ է ∠1-ից 30°-ով։ Գտնել ∠1, ∠2.

180-30=150

150:2=75

75+30=105

∠1=75

∠2=105

 6․ Տրված է, որ АС ║ МК, АВ = ВК, ∠АКМ = 40°. Գտնել ∠КВС.

7․ Տրված է, որ АВ ║ МК և հայտնի է, որ  ∠РМК-ն կազմում է ∠САВ-ն մեկ երրորդ մասը։ Գտնել այդ անկյունները։

PC=180^o

8․ АD ║ ВС, ∠МВС = 65°, ∠ВСК = 80°. Գտնել АВСD քառանկյան անկյունները։

BAD=65

CAD=80

9․ Գտնել x-ը և y-ը, եթե а || b։

x=80^o

y=80^o

10․ Գտնել x-ը և y-ը, եթե а || b։

x=140^o

y=40^o

1․Տրված է  a և b զուգահեռ ուղիղները և c հատողը: 3-րդ և 8-րդ անկյունների գումարը 300˚ է: Գտեք մյուս բոլոր անկյունները:

4 7=180, 1 8=180, 2 8=300, 3 5=300, 6 3=180:

2․ Գտնել բոլոր անկյունները, եթե a||b

1. 7=70, 2. 1=40, 3.

3․ Գտնել ∠2-ը , եթե a||b։

107^o

4․Գտնել ∠CAD-ն, եթե  a||b

CAD=ABC

5․Գտնել ∠2-ը, եթե a||b

108^o

6․Գտնել ∠2-ը, եթե a||b

124^o

7․ Գտնել ∠2-ը, եթե a||b

180-∠1

1. Որո՞նք են գյուղատնտեսության զարգացման նախադրյալները:

Գյուղատնտեսության զարգացման համար կարևոր են բնակլիմայական պայմանները, հողի բերի լինելը, լավ և գրագետ մշակումը, օգտագործելի հողային տարածքների առկայությունը և այլն։ Այս բոլոր և շատ այլ պայմաններ կարևոր են գյուղատնտեսության, անասնապահության և բուսականության զարգացման համար։

1. Ի՞նչով է գյուղատնտեսությունը տարբերվում տնտեսության այլ ճյուղերից:

Եթե մյուս ճյուղերը պահանջում են սարքավորումներ և մեծ տարածքներ, ապա գյուղատնտեսության զարգացման հիմնական գործոնը դա հողն է։Այն նաև գերազանցում է արդյունաբերությանը աշխատուժով։

Ի համեմատ այլ ճյուղերի, որոնք կետային են, ապա գյուղատնտեսությունը զարգանում է հարմար կլիմայական պայմաններում։ Դրա զարգացման համար շատ կարևոր են բնակլիմայական պայմանները, որոնք նպաստում կամ խանգարում են զարգացմանը։

1. Ի՞նչ կապ ունի գյուղատնտեսությունը արդյունաբերության այլ ճյուղերի հետ, բերել օրինակներ: 

Նրանք բոլորը նյութական են, և փոխկապակցված են իրար հետ ըստ երկրների։ Յուրաքանչյուր երկիր կազմում է իր գյուղատնտեսության ճյուղային կառուցվածքը, որը կապված է նաև տվյալ երկրի առանձնահատկությունների և պայմանների հետ։Օրինակ՝ անասնապահությունը և բուսաբուծությունը, որոնք երկուսն էլ կատարվում են արոտավայրերում․․․

1. Ի՞նչով են իրարից տարբերվում գյուղատնտեսության զարգացման ինտենսիվ և էքստենսիվ ուղղությունները, բերել օրինակներ: 

Էքստենսիվ ուղղությունը բավականին հին է։ Այն զարգանում է տարածքների և կենդանիների գլխաքանակի ավելացմամբ։ Իսկ ինտենսիվ գյուղատնտեսական ուղղությունն իմ կարծիքով ավելի խելամիտ է, քանի որ նույն տարածքը ավելի լավ մշակելով ստանում ես բերքի մեծ աճ։ Օրինակ՝ Ֆիլիպիններում, կամ Հնդկաստանում բնակչությանը սննդով ապահովելու նպատակով զարգացնում և պարարտացնում են հողերը, ինչի արդյունքում ստանում են շատ բերք։