November 17- 21

Passive Voice – Exercise

Write down the passive form of the verbs. Use the tense in brackets.
1. Paul will be sent (send) to prison. (Future tense)
2. My brother  has just been beaten (just beat) in the race. (Present perfect)
3. He was told (tell) to wait outside. (Past tense)
4. I not paid (not pay) for the work. (Past tense)
5. Policemen are often asked (often ask) the way. (Present tense)
6. Their lawn is cut (cut) once a week. (Present tense)
7. We will be asked (ask) by the police. (Future tense)
8. The towels  were not used (not use). (Past tense)
9. The jewels have’nt been sold (not sell) so far. (Present perfect)
10. They are taught (teach) French. (Present tense)
11. The fire brigade was phoned  (phone) soon after the fire had broken out. (Past tense)
12. You will be laughed (laugh) at if you talk such nonsense. (Future tense)
13. All the fruits were easten up  (eat up) by the guests. (Past tense)
14. The email will be answered (answer) tomorrow. (Future tense)
15. The best cookies are sold here (sell) here. (Present tense)

People eat 40 million hamburgers every day.
40 million hamburgers are eaten every day.

People speak English all over the world.
English is spoken all over the world.

Where did they invent gun powder?
Where was gun powder invented?

The police didn’t find the missing girl last weekend.
The missing girl wasn’t found last weekend.

Tourists don’t visit this museum very often.
This museum isn’t visited very often.

Workers are building a new fun park in town.
A new fun park is being built in town.

When did they translate this book into English?
When was this book translated into English?

Women send thousands of emails to the star every month.
Thousands of emails are sent to the star every month.

Sally brought me some fresh grapes.
I was brought some fresh grapes by Sally.

Some dangerous looking men were following me the whole evening.
I was being followed the whole evening by some dangerous-looking men.

The Passive: Mixed Tenses
Change these sentences from active to passive.

People speak Portuguese in Brazil.
Portuguese is spoken in Brazil.

The Government is planning a new road near my house.
A new road is being planned near my house.

My grandfather built this house in 1943.
This house was built in 1943.

Picasso was painting Guernica at that time.
Guernica was being painted at that time.

The cleaner has cleaned the office.
The office has been cleaned.

He had written three books before 1867.
Three books had been written before 1867.

John will tell you later.
You will be told later.

By this time tomorrow we will have signed the deal.
The deal will have been signed by this time tomorrow.

Somebody should do the work.
The work should be done.

The traffic might have delayed Jimmy.
Jimmy might have been delayed.

Everybody loves Mr Brown.
Mr Brown is loved by everybody.

They are building a new stadium near the station.
A new stadium is being built near the station.

The wolf ate the princess.
The princess was eaten by the wolf.

At six o’clock someone was telling a story.
A story was being told at six o’clock.

Հայոց լեզու․ հնչյունափոխություն

1. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Կիսամյակ-կես(ի), վիրաբույժ-վեր(ի), իշայծյամ-էշ, իջվածք-էջ, դիմադրություն-դեմ, զինագործ-զեն, ապավինել-ապավեն, վիճաբանություն-վեճ, գիտակ-գետ, հանդիսական-հանդես, գիսակ-գես, վիպասան-վեպ, դիտարժան-դետ, վիմագիր-վեմ, գիրուկ-գեր, քինոտ-քեն, սիգաճեմ-սեգ։

2. Վերականգնե՛ք տրված բառերի անհնչյունափոխ արմատները՝ նշելով հնչյունափոխությունը։

Ննջել-նինջ, սրտակից-սիրտ, վշտակցել-վիշտ, մարմնական-մարմին, փղիկ-փիղ, լճափ-լիճ, մրգասեր-միրգ, նարնջագույն-նարինջ, ալյակ-ալի, մտավոր-միտ, գժություն-գիժ, տարեվերջ-տարի, պատանյակ-պատանի։

3. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարված հետևյալ բառերում։

Ծաղկաբույծ-ի-ն սղվում է, հոգեբանություն-ի-ն դառնում է ե, կենդանակերպ-ի-ն սղվում է, ոսկեվաճառ-ի-ն դառնում է ե, սնահավատ-ի-ն սղվում է, խնդրագիրք-ի-ն սղվում է, ուղեվճար-ի-ն դառնում է ե, ապակեգործ-ի-ն դառնում է ե, հայրենասեր-ի-ն սղվում է, թվական-ի-ն սղվում է։

4. Հետևյալ բառերով մեկական բառ կազմե՛ք այնպես, որ ու ձայնավորը հնչյունափոխվի։

Բուրդ, ումպ, հուր, շուրջ, լեզու, պտուղ, ունչ, ունդ, կկու։

Բրդյա, ըմպել, հրե, շրջել, լեզվական, պտղաբեր, ընչանցք, ընդեղեն, կկվիկ։

5. Նշե՛ք, թե ինչ հնչյունափոխություն է կատարվել հետևյալ բառերում։

Ընչացք-ու-ն դառնում է ը, անասնապահ-ու-ն սղվում է, ամրանալ-ու-ն սղվում է, թթվահամ-ու-ն սղվում է, ձկնկուլ-ու-ն սղվում է, ստահոդ-ու-ն սղվում է, կատվախաղ-ու-ն սղվում է, մածնանման-ու-ն սղվում է, նռնածաղիկ-ու-ն սղվում է։

6. Հետևյալ արմատներով նոր բառ կազմե՛ք այնպես, որ ույ երկհնչյունը հնչյունափոխվի։

Լույս, փույթ, սույզ, թույն, կապույտ, ձույլ։

Լուսավոր, փութկոտ, սուզվել, թունավոր, կապտավուն, ձուլարան

7. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքի անհնչյունափոխ ձևերը։

Սառցարան-սառույց, մատուցող-մատույց, ընկուզենի-ընկույզ, դաշունիկ-դաշույն, արնանման-արյուն, ձնաբուք-ձյուն։

8.  Կազմե՛ք մեկական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը և արմատները չենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույր, գույն, հույս, շեն, զուրկ, զնին, մուտ։

Բազմաբույր, անգույն, անհույս, անշեն, ծնողազուրկ, մանրազնին, արևամուտ։

9. Վերականգնե՛ք հնչյունափոխված հիմքերի անհնչյունափոխ սկզբնաձևերը՝ նշելով տեղի ունեցած հնչյունափոխությունը։

Թրատել-թուր, հոգյակ-հոգի, ճչակ-ճիչ, կլանել-կուլ, ձնհալ-ձյուն, գժվել-գիժ, քրքջալ-քրքիջ, հոգեբույժ-հոգի։

10.   Կազմե՛ք երկուական այնպիսի բառ, որոնցում տրված բառերը մի դեպքում չենթարկվեն, մյուս դեպքում ենթարկվեն հնչյունափոխության։

Բույս-բուսառատ, խոտաբույս, ձյուն-ձնեմարդ, անձյուն, բույր-բուրավետ, քնքշաբույր, գունդ-գնդաձև, ձնագունդ, ձիգ-ձգել, հրաձիգ, նուրբ-նբագեղ,, աստղ-աստղազարդ, գիսաստղ, փշուր-փշրանք, , լույս-լուսավոր, անլույս, մատյան-Մատենադարան,, վայրկյան, հոգի-հոգյակ, անհոգի։ 
Օրինակ՝ բույն- բնավեր, մրջնաբույն:

Պարապմունք 30

1․ Տրված է ax2 + bx + c > 0 անհավասարումը, որի լուծումների բազմությունն է (− ∞, 5) ∪ (8, + ∞)։
Գտնել

ա) ax2 + bx + c ≤ 0, =[5, 8]

բ) − ax2 − bx − c ≥ 0 անհավասարման լուծումների բազմությունը=[5, 8]
2․ Հայտնի է, որ (− ∞, − 5) ∪ (−1, + ∞)-ը ax2 + bx + c > 0 անհավասարման լուծումների բազմությունն է։ Գտնել − ax2 − bx − c > 0 անհավասարման լուծումների բազմությունը։

(−5, −1)
3. Լուծել քառակուսային անհավասարումը.
ա) 2x2 + 6 > 2(4x + 3)

, բ) (x + 2)2 < x2  + (x − 2)2 , գ) 2x2  − 2(x + 1)2  < (x + 1)(x − 2),

4․ Լուծել անհավասարումը՝ օգտագործելով a2 − b2 = (a − b)(a + b) կրճատ բազմապատկման
բանաձևը.
ա) x2 − 5 > 0, բ) (x − 2)2 − 4 ≥ 0, գ) (x + 4)2 − 9 ≤ 0, դ) − (x + 1)2 + 4 > 0,
ԼՈՒԾՈՒՄ։ դ) Անհավասարման երկու կողմը բաժանենք − 1-ի.
(x + 1)2 − 4 < 0:
Անհավասարման ձախ մասը ձևափոխենք.
(x + 1)2 − 4 = (x + 1)2 − 22 = (x + 1 − 2)(x + 1 + 2) = (x − 1)(x + 3):
Ստացանք (x − 1)(x + 3)<0 անհավասարումը, որի լուծումն է՝ x ∈ (− 3, 1)։

5․ Լուծել (x+4)(x+7)≤0 անհավասարումը:

Պարապմունք 20

1․ Ապացուցել, որ նկարում պատկերված եռանկյունները նման են։

AB/DE 4,5 3

BC/EF 6 4

AC/DF 9 6

Նման են

1,5

2․ ABCD զուգահեռագծի CD կողմի վրա նշված է E կետը: AE և BC ուղիղները հատվում են F կետում։ Գտնել ա) EF–ը և FC-ն, եթե DE = 8 uմ, EC = 4 սմ, BC = 7 սմ, AE = 10 սմ,
բ) DE–ն և EC-ն, եթե AB = 8 սմ, AD = 5 սմ, CF = 2 սմ:

3․ O գագաթով անկյան կողմերից մեկի վրա վերցված են A և B, իսկ մյուսի վրա C և D կետերը այնպես, որ AO = 4 սմ, BO = 7սմ, OC =12 սմ, OD = 21սմ: Նման են OAC և OBD եռանկյունները:

4․ AB և CD հիմքերով ABCD սեղանի անկյունագծերը հատվում են O կետում։ Գտեք`
ա) AB–ն, եթե OB = 4սմ, OD = 10 սմ, DC = 25 սմ,
բ) (AO)/(OC)-ն և (BO)/(OD) -ն եթե AB = a, DC = b
գ) AO-ն, եթե AB = 9,6 դմ, DC = 24 սմ, AC = 15 սմ:4

5․ Նման են, արդյոք, երկու ուղղանկյուն եռանկյունները, եթե դրանցից մեկն ունի 40°–ի անկյուն, իսկ մյուսը`

ա) 50°–ին հավասար անկյուն,

Այո

բ) 60°–ին հավասար անկյուն։

Ոչ

6․ Նման են, արդյոք, ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե`
ա) AB = 3 սմ, BC = 5 սմ, CA = 7 սմ, A1B1 = 4,5 սմ, B1C1 = 7,5 սմ, C1A1 = 10,5 սմ

3 4,5

5 7,5

7 10,5

Նման են
բ) AB = 1,7 սմ, BC = 3 սմ, CA = 4,2 սմ, A1B1 = 34 դմ, B1C1 = 60 դմ, C1A1 = 84 դմ:

1,7 34

3 60

4,2 84

Քրոմոսոմներ, գեներ, կարիոտիպ


ԹԵՍՏ 1

1. Գենը ինչի՞ միավոր է․
ա) Քրոմոսոմի սպիտակուցային հատված
բ) Ժառանգական տեղեկատվության միավոր
գ) Միտոզի փուլ
դ) Ռիբոսոմի կառուցվածքային միավոր


ԹԵՍՏ 2

2. Մարդու սոմատիկ բջիջներում որք՞ան քրոմոսոմ կա:
ա) 23
բ) 24
գ) 46
դ) 48


ԹԵՍՏ 3

3. Ինչպե՞ս է կոչվում մարդու քրոմոսոմների ամբողջական հավաքը, դասավորված ըստ չափի և կառուցվածքի:
ա) Գենոմ
բ) Կարիոտիպ
գ) Գենոտիպ
դ) Ֆենոտիպ


ԹԵՍՏ 4

4. Ո՞ր տեսակի քրոմոսոմներն են որոշում անձի սեռը:
ա) Սոմատիկ քրոմոսոմներ
բ) Ավտոսոմներ
գ) Սեռական քրոմոսոմներ
դ) Միտոխոնդրիալ քրոմոսոմներ


ԹԵՍՏ 5

5. Գենի տարբեր ձևերը, որոնք պայմանավորում են հատկանիշների տարբեր դրսևորումներ, կոչվում են․
ա) Կարիոտիպեր
բ) Ալելներ
գ) Հոմոլոգներ
դ) Մուտագեններ

Պարապմունք 29

1․ Անհավասարումը կրճատե՛ք նպատակահարմար թվով և լուծե՛ք այն.
ա) 5x2 + 15x + 10 ≥ 0=x ≥ −1,

բ) 2x2 − 14x + 12 > 0=x > 6,

գ) 15x2 + 24x − 9 < 0=, դ) 8x2 − 24x + 12 ≤ 0:

2․ Կազմել քառակուսային անհավասարում, որի լուծումների բազմությունը լինի նշված բազմությունը․

ա) (− ∞, 3) ∪ (5, + ∞)=(x−3)(x−5) > 0

, բ) (4, 7)=(x−4)(x−7) < 0,

գ) (−∞, − 5] ∪ [1, + ∞)=(x+5)(x−1) ≥ 0,

դ) (− ∞, 6) ∪ (10, + ∞)=(x−6)(x−10) > 0,

ե) (− ∞, 0] ∪ [7, + ∞)=x(x−7) ≥ 0,

զ) (− ∞, − 2) ∪ (3, + ∞)=(x+2)(x−3) > 0,
3․ Աստղանիշը փոխարինել > , < , ≥ , ≤նշաններից մեկով, որ ստացված անհավասարման լուծումների բազմությունը լինի համապատասխան բազմությունը․
ա) x2 + 7x + 12 *< 0, x∈ [−4, − 3],

բ) x2 + 3x − 10 *  >0, x ∈ (− ∞, − 5] ∪ [2, + ∞),
գ) x2 − 5x + 6 * >0, x ∈ (− ∞, 2) ∪ (3, + ∞), դ) x2 − 6x + 8 *  <0, x ∈ (2, 4),
ե) − x2 − 3x − 2 * >0, x ∈ [−2, − 1], զ) − x2 − 4x + 5 *> 0, x ∈ (− ∞, − 5) ∪ (1, + ∞):

4․ Գտնել b-ն ու c-ն, եթե հայտնի է, որ x 2 + bx + c ≥ 0 անհավասարման լուծումների
բազմությունն է

ա) (− ∞, − 5] ∪ [−3, + ∞), b = 8 c = 15

բ) (− ∞, 2] ∪ [7, + ∞)։ b = −9 c = 14

5․ Դիցուք, − 2x2 + bx + c > 0 անհավասարման լուծումների բազմությունն է

ա) (− 1, 5), b = 8 c = 10

բ) (4, 8)։ Գտնել b-ն ու c-ն։ b = 24 c = −64

6․ Դիցուք, ax2 + bx + c ≥ 0 անհավասարման լուծումների բազմությունն է

ա) (− ∞, − 2.5] ∪ [4, + ∞), <0

բ) [−2, 4]։ Գտնել a-ի նշանը։ + < 0

Հանրահաշիվ պարապմունք 28

1. Լուծել անհավասարումը.
ա) (x − 6)(x + 9)<0, բ) (x + 4)(x − 3)≥0 , գ) (x − 5)(x + 1)≥0, դ) (2x + 5)(x + 5)≤0, ե) 8(x − 3 )(x + 8)>0։
2․ Լուծել անհավասարումը.
ա) x2 − 8x + 5 >− 2, բ) 4x2 + 11x − 14 ≤ −x + 2, գ) − 2x2 + 6x + 5 < −x2 + 5x−  1, դ) 6x2+8x-9 ≥ 4x2+4x+7, ե) 2x2+9x — 6 < x2+5x — 1
 3․ Անհավասարումը լուծել միջակայքերի եղանակով.
ա) x2 − 6x + 5 > 0, բ) − x2 + 9x + 10 ≥ 0, գ) 3x2 + 12x + 4 ≤ − 5, դ) 4x2 + 14x − 5 > − 15։
4․ Անհավասարումը լուծե՛ք գրաֆիկական եղանակով.
ա) x2 + 6x − 7 > 0, բ) − x2 + 4x − 3 ≤ 0, գ) − 3x2 − 12x + 7 < − 8, դ) − 4x2 − 6x + 5 ≥ 7։
 5․ Անհավասարումը ձևափոխել այնպես, որ ավագ անդամի գործակիցը լինի դրական, այնու-
հետև լուծել.
ա) − 3 x2 + 5x − 2 < 0, բ) − x2  + 9x + 10 ≥ 0, գ) − 5 x2  − 9x − 4 ≤ 0, դ) − 2 x2  + 7x − 5 > 0:

Քերականություն 13․11․2025

  1. Լրացրու բաց թողած տառերը, կետադրիր՝ որքան կարող ես։
  2. Գտիր գոյականները, որոշիր հոլովն ու հոլովումը։

Գյուղ-ուղղական ի արտաքին

Փեշերին-տրական արտաքին ի

Քաղաքի-սեռական արտաքին ի

Բարձունքի- ուղղական արտաքին ի

Ֆրանսիայի-սեռական արտաիքին ի

Անկյուն- ուղղական ներքին ա

Ճանապարհներից-բացառական արտաքին ի

Կյանքով-գորիծիական արտաքին ի

Մարգարտածաղիկներով-Գործիական արտաքին ի

Մարգագետինների-սեռական արտաքին ի

Կեսօր-ուղղական արտաքին վա

Արոտավայրում-ներգոյական արտաքին ի

Ոչխարներ-ուղղական արտաքին ի

Խոտեր- սեռական արտաքին ի

Աղջնակ- սեռական արտաքին ի

Դեմքով- գործիական արտաքին ի

Աչքերով -գործիական արտաքին ի

Հովվուհի- ուղղական արտաքին

Հոտը-հայցական արտաքին ի

Վեհություն-ուղղական արտաքին ի

Շարժումներով- ներգոյական ներքին ա

Անհանգստությամբ-սեռական ներքին ա

Նշույլ-ուղղական արտաքին ի

Օրիորդի- սեռական արտաքին ի

Աչքերում- ներգոյական արտաքին ի

Պարմանուհի-հայցական արտաքին ու

Բազկի-սեռական արատքին ի

Թափը-հայցական

  1. Գտիր ածականները։

Կանաչազարդ

Փոքրիկ

Գավառական

Հանդիպակած

Գեղատեսիլ

Կենտրոնական

Մեկուսի

Խաղաղ

Ճերմակաթույր

Հրաշեկ

Հուռթի

Ցանուցիր

Կանաչ

Տասնհինգամյա

Արևառ

Սևորակ

Բարձրահասակ

Հնամաշ-

Դշխոյական

Դեռափթիթ

Խիզախ

Ուժեղ

Համարձակ

Հրաշալի

  1. Գտիր դերանունները, որոշիր տեսակները։

Մեր-անձնական առաձին դեմք հոգնակի սեռական
Այդ-ցուցական
Այն-ցուցական
Դա-ցուցական

Որ-հարաբերական
Նա-անձնական

Ոչ ոք-ժխտական

Բոլորը-որոշյալ

  1. Գտիր 3 բարդ բառ, որի բաղադրիչները հոդակապով են միացած։

Կանաչազարդ

Մարգարտածաղիկներով

Բարձրահասակ

  1. Տեքստում գտիր առանձին, սպիտակ, տարազ, խիզախ, թուր բառերի հոմանիշները

Առանձին-մեկուսի

Սպիտակ-ճերմակաթույր

Տարազ-հագուստ

Խիզախ-համարձակ

Թուր-սուր

Կանաչազարդ փոքրիկ գյուղը փռված է մեր գավառական քաղաքի հանդիպակաց բարձունքի փեշերին։ Ֆրանսիայի գեղատեսիլ այդ անկյունը հեռու է կենտրոնական ճանապարհներից, ապրում է մեկուսի խաղաղ կյանքով, փռված է ճերմակաթույր մարգարտածաղիկներով ծակված մարգագետինների վրա: Հրաշեկ կեսօր է: Հուռթի արոտավայրում երևում են ցանուցիր ոչխարները, իսկ քիչ այն կողմ՝ կանաչ խոտերի վրա, նստած է տասնհինգամյա մի աղջնակ՝ արևառ դեմքով սևորակ աչքերով: Դա հովվուհին է, որ ամեն օր արածեցնելու է բերում հոտը։ Թեև բարձրահասակ չէ և հագուստն էլ հնամաշ է, բայց դշխոյական վեհություն կա շարժումներում: Անհանգստության նշույլ չկա դեռափթիթ օրիորդի աչքերում․ նա գիտի ոչ ոք չի համարձակվի մոտենալ մակաղած հոտին: Բոլորն են ճանաչում խիզախ պարմանուհուն, գիտեն բազկի թափը եւ մտածում են ՝ ավելի լավ է գործ չունենալ հետը։ Ուժեղ է ու համարձակ հրաշալի հեծյալ է և կարողանում է սուր գործածել։

Պարապմունք 19

1․ Ո՞ր հայտարիշի համաձայն են նման ΔBEC∼ΔBDA եռանկյունները:

  • երկու անկյունները հավասար են
  • երկու կողմերը համեմատական են, և նրանցով կազմված անկյունները հավասար են
  • երեք կողմերը համեմատական են
lidzTr_bis.PNG

2. Հաշվել CE հատվածի ե րկարությունը, եթե AD=12 սմ, AB=16 սմ, BC=3.2 սմ:

CE-2.4

3․ Ո՞ր եռանկյուններն են նման:

2tr.PNG
3tr.PNG
1tr.PNG

Առաջինը և երրորդը եռանկյուները նման են

4․ Նմա՞ն են ABC և A1B1C1 եռանկյունները, եթե AB = 3մ, BC = 4մ, AC = 6մ, A1B1 = 9մ, B1C1 = 12մ , A1C1 = 18մ:

Նման են

5․ Տրված է, որ BE-ն ABC անկյան կիսորդն է, և DA⊥BA և CE⊥BC։ Գտնել EB-ն,  եթե  DA=15  սմ,  BA=20 սմ, CE=7.5 սմ: Սկզբում ապացուցել եռանկյունների նմանությունը:

lidzTr_bis.PNG

BA:BE

6․ Տրված է ABC ուղղանկյուն եռանկյունը: ∠A=90°, VN⊥BC, NV=7 մ, NC=8 մ, AC=16 մ: Հաշվել  AB-ն։ Սկզբում ապացուցել եռանկյունների նմանությունը:

lidztais.bmp

7․ Ըստ նկարների տվյալների՝ գտնել x–ը և y–ը։