1. Բացատրել բառերը՝ պանիսլամիզմ, պանթյուրքիզմ։

Պանիսլամիզմ – գաղափարախոսություն է, որի նպատակն է միավորել աշխարհի բոլոր մահմեդականներին (իսլամ դավանող ժողովուրդներին) մեկ քաղաքական, կրոնական կամ մշակութային միասնության մեջ՝ անկախ ազգությունից և պետություններից։

Պանթյուրքիզմ – գաղափարախոսություն է, որի նպատակն է միավորել բոլոր թյուրքալեզու ժողովուրդներին մեկ ընդհանուր ազգային-քաղաքական միության մեջ՝ շեշտելով նրանց լեզվական, մշակութային և պատմական ընդհանրությունները։

2. Հայության բնաջնջման համիդյան ծրագիրը, համիդյան ջարդերի հետևանքները։ Միջազգային արձագանք։

19-րդ դարի վերջում սուլթան Աբդուլ Համիդ երկրորդի օրոք Օսմանյան կայսրությունում իրականացվեցին համիդյան ջարդերը որոնք նպատակ ունեին ճնշել հայերին և վերացնել նրանց ազգային շարժումը

Ջարդերի հետևանքով զոհվեցին մոտ երեք հարյուր հազար հայ ավերվեցին բազմաթիվ բնակավայրեր և հազարավոր մարդիկ գաղթեցին

Միջազգային հանրությունը դատապարտեց բռնությունները սակայն գործնական միջամտություն չեղավ ինչի հետևանքով դրանք շարունակվեցին

3. Համեմատել Հայաստանը Ռուսական և Օսմանյան կայրսությունների տիրապետության տակ 20-րդ դարի սկզբում։

20-րդ դարի սկզբում հայ ժողովուրդը բաժանված էր երկու կայսրությունների միջև և ապրում էր տարբեր քաղաքական և սոցիալ-տնտեսական պայմաններում

Ռուսական կայսրության կազմում գտնվող Հայաստանը ուներ համեմատաբար կայուն իրավիճակ Հայերը ունեին դպրոցներ մամուլ մշակութային կազմակերպություններ և եկեղեցու գործունեությունը մասամբ ազատ էր Զարգանում էին քաղաքները արդյունաբերությունը առևտուրը և կրթությունը Չնայած ռուսացման քաղաքականությանը հայերը կարողանում էին պահպանել ազգային ինքնությունը

Օսմանյան կայսրության կազմում գտնվող Հայաստանը գտնվում էր ծանր վիճակում Հայերը ենթարկվում էին բռնաճնշումների իրավունքների սահմանափակման և զանգվածային ջարդերի Անվտանգությունը բացակայում էր տնտեսական և մշակութային կյանքը անկում էր ապրում իսկ հայ ժողովրդի գոյությունը մշտական վտանգի տակ էր

Ռուսական կայսրության պայմաններում հայերը ապրում էին ավելի ապահով և կազմակերպված կյանքով իսկ Օսմանյան կայսրությունում նրանք ենթարկվում էին ճնշման և ֆիզիկական բնաջնջման վտանգի

4. Ինչ է Հայկական հարցը, Հայկական հարցի վերաբացումը 1912-1914թվականներին։

Հայկական հարցը միջազգային քաղաքական խնդիր է որը վերաբերում է Օսմանյան կայսրության կազմում ապրող հայ ժողովրդի իրավունքների պաշտպանությանը նրանց անվտանգության ապահովմանը և բարենորոգումների իրականացմանը Հայկական հարցը առաջացավ 19-րդ դարի երկրորդ կեսին և ընդգրկվեց միջազգային դիվանագիտության օրակարգ

1912–1914 թվականներին Հայկական հարցը վերաբացվեց Բալկանյան պատերազմներից հետո երբ Օսմանյան կայսրությունը թուլացավ և եվրոպական պետությունները կրկին ուշադրություն դարձրեցին կայսրության քրիստոնյա ժողովուրդների վիճակին Հայկական ազգային գործիչները և դիվանագետները պահանջում էին արևմտահայության պաշտպանություն վարչական բարեփոխումներ և միջազգային վերահսկողություն

1914 թվականին մշակվեց բարենորոգումների ծրագիր որի համաձայն արևմտահայ բնակավայրերում պետք է ստեղծվեին երկու վարչական միավորներ եվրոպացի տեսուչների վերահսկողությամբ Սակայն Առաջին համաշխարհային պատերազմի սկսվելու պատճառով ծրագիրը չիրականացվեց և Հայկական հարցը կրկին մնաց չլուծված

5. Առաջին համաշխարային պատերազմը և հայոց ցեղասպանությունը, հետևանքները և դատապարտումը։

Առաջին համաշխարհային պատերազմը սկսվեց 1914 թվականին և Օսմանյան կայսրության ներգրավմամբ հայ ժողովուրդը հայտնվեց մահացու վտանգի առաջ 1915 թվականին երիտթուրքական իշխանությունները իրականացրին հայերի ծրագրված զանգվածային բնաջնջում որը պատմության մեջ հայտնի է որպես Հայոց ցեղասպանություն

Հայերը բռնի տեղահանվեցին իրենց հայրենիքից ենթարկվեցին կոտորածների սովի և մահվան երթերի Հազարավոր բնակավայրեր ավերվեցին և շուրջ մեկուկես միլիոն հայ զոհվեց

Հայոց ցեղասպանության հետևանքներն էին արևմտահայության գրեթե ամբողջական ոչնչացումը հայրենի հողերի կորուստը և հայկական սփյուռքի ձևավորումը

Միջազգային հանրությունը տեղեկացված էր կատարվող ոճրագործության մասին 1915 թվականին Անտանտի երկրները պաշտոնապես դատապարտեցին Օսմանյան կայսրությանը հանցագործություն մարդկության դեմ Սակայն երկար տարիներ ցեղասպանությունը մնաց անպատիժ Չնայած դրան այսօր բազմաթիվ պետություններ և միջազգային կազմակերպություններ ճանաչել և դատապարտել են Հայոց ցեղասպանությունը

6. Բրեստ-Լիտովսկի պայմանագիրը։

Բրեստ Լիտովսկի պայմանագիրը կնքվեց 1918 թվականի մարտի 3-ին Առաջին համաշխարհային պատերազմի ընթացքում Սովետական Ռուսաստանի և Գերմանիայի նրա դաշնակիցների միջև

Պայմանագրով Ռուսաստանը դուրս եկավ պատերազմից և հրաժարվեց մի շարք տարածքներից այդ թվում Կարսից Արդահանից և Բաթումից որոնք անցան Օսմանյան կայսրությանը

Պայմանագիրը ծանր հետևանքներ ունեցավ հայ ժողովրդի համար քանի որ արևմտահայ և արևելահայ տարածքները մնացին թուրքական վտանգի տակ Սակայն պայմանագիրը երկար կյանք չունեցավ և չեղարկվեց Գերմանիայի պարտությունից հետո 1918 թվականին

7. Բաթումի խորհրդաժողովը։

Բաթումի խորհրդաժողովը տեղի ունեցավ 1918 թվականի մայիսին Օսմանյան կայսրության և Անդրկովկասի ժողովուրդների ներկայացուցիչների միջև Խորհրդաժողովի նպատակն էր խաղաղ պայմանագիր կնքել Բրեստ Լիտովսկի պայմանագրից հետո

Խորհրդաժողովի ընթացքում Օսմանյան կայսրությունը Հայաստանի նկատմամբ առաջ քաշեց ծանր և անարդար պահանջներ Հայաստանի տարածքը կտրուկ սահմանափակվեց և ստեղծվեց գոյատևման եզրին գտնվող հայկական պետություն

1918 թվականի հունիսի 4-ին ստորագրվեց Բաթումի պայմանագիրը որը շատ ծանր հետևանքներ ունեցավ Հայաստանի համար սակայն այն նաև փաստեց Հայաստանի Հանրապետության գոյությունը որպես անկախ պետություն

8․ Մայիսյան հերոսամարտերը, ՀՀ-ի հռչակումը Բաթումի պայմանագիրը։

1918 թվականի մայիսին հայ ժողովուրդը մղեց գոյամարտ թուրքական զորքերի դեմ Սարդարապատի Բաշ Ապարանի և Ղարաքիլիսայի հերոսամարտերում Հայկական բանակի և ժողովրդի միասնական պայքարը կանգնեցրեց թուրքական առաջխաղացումը և փրկեց հայ ժողովրդին լիակատար ոչնչացումից

Մայիսյան հերոսամարտերի հաղթանակները ստեղծեցին քաղաքական անկախության պայմաններ 1918 թվականի մայիսի 28-ին հռչակվեց Հայաստանի Հանրապետությունը որպես անկախ պետականություն

Սակայն նորաստեղծ Հանրապետությունը գտնվում էր ծանր վիճակում և ստիպված էր 1918 թվականի հունիսի 4-ին ստորագրել Բաթումի պայմանագիրը Օսմանյան կայսրության հետ Պայմանագիրը սահմանափակում էր Հայաստանի տարածքը սակայն միջազգային մակարդակով ամրագրում էր Հայաստանի Հանրապետության գոյությունը

9. Հայկական հարցը Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովում։

Առաջին համաշխարհային պատերազմի ավարտից հետո 1919 թվականին կազմակերպվեց Փարիզի խաղաղության խորհրդաժողովը, որի նպատակն էր դնել պատերազմից հետո երկրների միջև խաղաղության նոր պայմաններ և կարգավորել ազգային-քաղաքական հարցերը, այդ թվում՝ հայկականը։

Հայկական հարցի քննարկման ընթացքում հայկական պատվիրակությունը՝ Արտաշես Շահինյան, Հովհաննես Քաջազնունի և այլոց մասնակցությամբ, ներկայացրեց հայ ժողովրդի պատմական իրավունքները, Օսմանյան կայսրության կողմից իրականացված Հայոց ցեղասպանության փաստերը և հայերի անվտանգության երաշխիքների անհրաժեշտությունը։

Խորհրդաժողովի ընթացքում ընդունվեցին որոշ որոշումներ՝ արևմտահայ բնակավայրերում ստեղծել հայերի ինքնավարություն և նախանշվեցին վարչական ու սահմանային կարգավորումներ, սակայն իրականում մեծ հույս չկար Օսմանյան տարածքների վրա միջազգային միջամտության արդյունավետության։

Արդյունքում, հայկական հարցը ճանաչվեց միջազգային մակարդակում, սակայն իրական պաշտպանության միջոցներ չկատարվեցին, ինչը երկարաժամկետ խնդիրներ ստեղծեց նորաստեղծ Հայաստանի համար։

10. Հայաստանը խորհրդային Ռուսաստանի և Մուստաֆա Քեմալի կառավարությունների թիրախում․ ՀՀ-ի անկումը։

918–1920 թվականներին անկախացած Հայաստանի Հանրապետությունը հայտնվեց զուգահեռ հարձակումների և քաղաքական ճնշման տակ։

Թուրքական վտանգը՝ Մուստաֆա Քեմալի կառավարություն
Մուստաֆա Քեմալի գլխավորած Նոր Թուրքիայի կառավարությունը շարունակեց նախորդերի թյուրքական քաղաքականությունը՝ հայոց տարածքների նկատմամբ նոր պահանջներ առաջադրելով։ 1920 թվականին Կարս-Արտա և Սև ծովի ուղղությամբ թուրքական բանակի ճնշումները վտանգեցին Հայաստանի ինքնությունը։

Խորհրդային Ռուսաստանի ազդեցությունը
Խորհրդային Ռուսաստանը իր արևելյան քաղաքականության շրջանակում ձգտում էր Հայաստանը ընդգրկել իր ազդեցության ոլորտում։ 1920 թվականի հուլիսին խորհրդային զորքերն սկսեցին ներխուժում Հայաստանի Հանրապետություն՝ ցույց տալով իրենց ռազմաքաղաքական գերակայությունը։

ՀՀ-ի անկումը
Դեմոկրատական պետության գոյությունը դժվարացավ արտաքին ճնշումների պատճառով։ 1920 թվականի դեկտեմբերին Հայաստանի Հանրապետությունը պարտվեց արտաքին ճնշումներին, և այն վերածվեց Խորհրդային Հայաստանի։ Այս անկումը սերտորեն կապված էր նաև պատերազմի հետևանքներով, տնտեսական ծանր պայմաններով և հայ բնակչության հարյուրավոր զոհերով։

Եզրակացություն՝ անկախության հռչակումից ընդամենը երկու տարի անց Հայաստանի Հանրապետությունը չկարողացավ դիմակայել միաժամանակ թուրքական և խորհրդային ճնշումներին, ինչը հանգեցրեց պետության հսկայական փոփոխությունների և Խորհրդային Հայաստանի ստեղծմանը։

11. Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ 19-դարի վերջ 20-րդ դարի սկիզբ։

19-րդ դարի վերջում և 20-րդ դարի սկզբին հայ ժողովուրդը բաժանված էր երկու կայսրությունների՝ Ռուսական և Օսմանյան կայսրությունների միջև։ Այս պայմաններում հայերի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ ձևավորվում էին՝ քաղաքական, տնտեսական և մշակութային գործոնների ազդեցությամբ։

Ռուսական կայսրություն
Ռուսական Հայաստանում հայերը ունեին հարաբերություններ ռուս իշխանությունների հետ, որոնք հիմնականում ձևավորված էին վարչական և ռազմական համակարգի շրջանակներում։ Ռուսաստանի քաղաքականությունը խթանում էր սահմանային անվտանգության ապահովումը և որոշ չափով հայերի կրթական ու մշակութային կյանքը։

Օսմանյան կայսրություն
Օսմանյան Հայաստանում հայերը ապրում էին ճնշման և բռնությունների միջավայրում։ Համիդյան ջարդերը և թուրք-կրոնական հսկողությունը խոչընդոտում էին հայերի հասարակական և տնտեսական կյանքը։

Իրան և Գերմանիա, Անգլիա և Ֆրանսիա
Հայերը ստեղծում էին տնտեսական ու մշակութային կապեր՝ հատկապես Իրանի և Եվրոպայի որոշ երկրներում։ Այս երկրներում հայերի դիվանագիտական ու առևտրային կապերը նպաստում էին մշակութային զարգացմանը և օտար աջակցություն գտնելուն։

Հայաստանի հարաբերությունները հարևան պետությունների հետ ծանրակշիռ ազդեցություն ունեին հայ ժողովրդի գոյության, մշակույթի ու քաղաքական իրավունքների պահպանման վրա։ Ռուսաստանն ու արևմտյան պետությունները միանշանակ չէին աջակցում հայկական ազատագրական շարժումներին, իսկ Օսմանյան կայսրությունը շարունակաբար ճնշում էր հայերին։

1․ Գտնել AB հատվածի M միջնակետի կոորդինատները, եթե

ա) A(4;-5), B(-6;3)

M(-1; -1)

բ) A(8;9), B(-6;6)

M(1; 7.5)

2․ Գտնել A և B կետերի հեռավորությունը, եթե

ա) A(9;2) և B(6;6);

$$AB = \sqrt{(6-9)^2 + (6-2)^2} = \sqrt{(-3)^2 + 4^2} = \sqrt{9 + 16} = \sqrt{25} = 5$$

 բ) M(5;5) և N(1;8)

3․  Գրել A(4; — 5) կենտրոնով և R = 8 շառավղով շրջանագծի հավասարումը:

4․ Վեկտորը տրված է իր կոորդինատներով՝ a→{6; 8}։ Հաշվել նրա մոդուլը՝ ∣a→∣

5․ Գտնել a+b, a-b, 3a, 4b վեկտորnի կոորդինատները, եթե a{4,6}, b{5,8}, a{8,4}, b{6,8}

6. ABC և MNK եռանկյունները նման են, ընդ որում՝ k =4 : Գտեք MNK եռանկյան կողմերը, եթե ABC եռանկյան կողմերը 15 դմ, 9 դմ և 19 դմ են:

7. Նման են, արդյոք, ABC և A₁B₁C₁ եռանկյունները, եթե` AB = 3 սմ, BC = 5 սմ, CA = 7 սմ, A₁B₁ = 4,5 սմ, B₁C₁ = 7,5 սմ, C₁A₁ = 10,5 սմ

8. CD-ն ABC եռանկյան կիսորդն է: Գտնել այդ եռանկյան BC կողմը, եթե BD = 20 սմ, AD = 15 սմ, AC = 21 սմ:

9. Շրջանագծի երկու լարեր հատվում են: Մի լարի հատվածները հավասար են 25 սմ և 18 սմ, իսկ մյուս լարի հատվածներից մեկը` 15 սմ: Գտնել երկրորդ լարի երկարությունը:

10. Դիցուք՝ AB-ն շոշափող է, AD-ն՝ նույն շրջանագծի հատող, որի արտաքին մասը AC-ն է։ Որոշել
CD-ն, եթե AB = 8 սմ և AD = 16 սմ:

Տեղադրե՛ք համապատասխան հղումները՝

1. Անհաղթ խալիֆան 

2. Մի հին չինական զրույց

3. Հետաքրքրասեր Բեսսին

4. Ազատություն

5. Հայկ և Բել

6. Մամփրե արքան

7. Պնդում և փաստ

8. Իտալացի աղջկա երգը

9. 3 առակների հիման վրա գրված պնդումները

10. Տեղադրե՛ք ձեր գրած էսսեների հղումները։ / Հանձնարարվել է գրել հինգ էսսե տարբեր թեմաներով/։ 

Ավետիք Իսահակյան Անհաղթ Խալիֆան

Մի հին չինական զրույց

Ազատության գաղափար

Մեսրոպ Մաշտոց

Իտալացի աղջկա երգը

11. Առարկայի դասավանդաման վերաբերյալ գրե՛ք ձեր կարծիքը և առաջարկները։ 

Դասերը ակտիվ են, և բոլորին հնարավորություն է տրվում մասնակցել ու հարցեր տալ։Դասերը չեն ձանձրացնում, և ամեն դաս սովորում ենք նոր բաներ։Մեր դասերը շատ հետաքրքիր են

1․ Կարո՞ղ է 0≤α≤180 անկյան սինուսը լինել

ա) դրական, այո

բ) բացասական, ոչ

գ) զրո այո

2․ Կարո՞ղ է 0≤α≤180 անկյան կոսինուսը լինել

ա) դրական, այո

բ) բացասական, այո

գ) զրո այո

3․ Որոշել արտահայտության նշանը․

ա) sin 56⁰ ∙ cos 114⁰ ∙ cos 65⁰  բացասական

բ) sin 20⁰ ∙ cos 140⁰ ∙ cos 77⁰  բացասական

գ) sin 5⁰ ∙ cos 128⁰ ∙ cos 165⁰ դրական

դ) sin 39⁰ ∙ cos 83⁰ ∙ sin 120⁰ դրական

4. Պարզեցնել արտահայտությունը․

ա) cos (90⁰-α) = sin α

բ) sin (180⁰-α) = sin α

գ) sin (90⁰+α) = cos α

դ) cos (180⁰+α)= −cos α

5. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 150⁰-ը, cos 150⁰-ը, tg 150⁰-ը, ctg 150⁰-ը:

150° = 180° − 30°

sin 150° = sin 30° = 1/2
cos 150° = −cos 30° = −√3/2
tg 150° = −tg 30° = −1/√3
ctg 150° = −ctg 30° = −√3

6. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 135⁰-ը, cos 135⁰-ը, tg 135⁰-ը, ctg 135⁰-ը:

135° = 180° − 45°

sin 135° = sin 45° = √2/2
cos 135° = −cos 45° = −√2/2
tg 135° = −1
ctg 135° = −1

7. Օգտվելով բերման բանաձևերից, գտնել sin 120⁰-ը, cos 120⁰-ը, tg 120⁰-ը, ctg 120⁰-ը:

120° = 180° − 60°

sin 120° = sin 60° = √3/2
cos 120° = −cos 60° = −1/2
tg 120° = −√3
ctg 120° = −1/√3

1. Ամբողջ գործակիցներով բազմանդա՞մ է արդյոք հետևյալ արտահայտությունը.
ա) x ³ + 6 x ² − 7.5x + 2, բ) 2 x⁵ − 6x ² + x √3 , գ) x ³ + √x, դ) x ³ + 6x , ե) x⁴ + 6 x ³ − 2x ² + 7x − 5

Բազմանդամ է միայն դ) x ³ + 6x և ե) x⁴ + 6 x ³ − 2x ² + 7x − 5

2․ Գտնել բազմանդամի ամբողջ արմատները.
ա) 2 x ² − 9x − 5=x=5

բ) 6 x ² + 41x − 7=x=-7

գ) 2 x ² − 5x + 2=արմատ չկա

դ) x ³ − 11x ² + x − 11=x=11

, ե) 2 x ³ − 3x ² − 11x + 6=x=3,x = -2, x = 1

զ) 3 x ³ − 11x ² − 3x − 4=x = 4, x = -1

P(x) = 2 x 3 − 7×2 + 9 բազմանդամը վերլուծենք արտադրիչների։
Քանի որ բազմանդամի բոլոր գործակիցներն ամբողջ թվեր են, ուստի փորձենք գտնել բազմանդամի ամբողջ արմատները։ Բազմանդամի ազատ անդամի՝ 9-ի բաժանարարներն են՝ ±1, ±3, ±9: Տեսնենք, թե դրանցից որը կարող է լինել բազմանդամի արմատ.
P(1) = 2 ⋅ 13 − 7 ⋅ 12 + 9 = 4 ≠ 0, P(−1) = 2 ⋅ (−1) 3 − 7 ⋅ (−1) 2 + 9 = 0:
Գտանք P(x)-ի արմատ՝ P(−1) = 0։ Ուրեմն P(x)-ը բաժանվում է x − (−1) = x + 1-ի։ Սյունակով բաժանմամբ ստանում ենք. P(x) = (x + 1)(2 x ² − 9x + 9):
Այժմ 2 x ² − 9x + 9 եռանդամը վերլուծենք արտադրիչների. 2x² − 9x + 9 = 0, x ₁ = 1.5, x₂ = 3:
Փաստորեն՝ 2 x ² − 9x + 9 = 2(x − 1.5)(x − 3): Ուրեմն՝ P(x) = 2(x + 1)(x − 1.5)(x − 3):
Արդյունքը կարող ենք գրել նաև այսպես. P(x) = (x + 1)(2x − 3)(x − 3):

3․ Բազմանդամը վերլուծե՛ք արտադրիչների.
ա) x ³ − 7x + 6=(x-1)(x-2)(x+3)

բ) 2x ³ + 10x ² − 2x − 10=2(x+5)(x-1)(x+1)

գ) x ³ + 3 x ² − 24x + 28=(x-2)²(x+7)
դ) 6x ³ + 18x ² − 6x − 18=6(x+3)(x-1)(x+1)

ե) x ⁴ − 3x ³ − x ² + 6x − 9=(x²-3)(x² -3x+3)

զ) 2x ⁴− 10x ³ − 27x ² − 5x − 14=(2x²-x-7) (x² -5x+2)