Классная работа

Повторите окончания винительного падежа существительных
и прилагательных, а также личных местоимений (учебник
«Жили-были. 12 уроков русского языка», стр. 27–28).

1 Раскройте скобки, поставьте слова и словосочетания в нуж-
ной форме. 

  1. Не открывайте (окно) окно! На улице холодно.
  2. У моей жены завтра день рождения, мы пригласили (гости)
    гостей
  3. Я жду (твоя сестра) твою сестру уже 15 ми-
    нут! Где она?
  4. Ирина любит (торты и пирожные) торты и пирожные .
  5. Сергей плохо знает (свой двоюродный брат) своего двоюродного брата. Его брат давно живёт в другом городе.
  6. (Какая девушка) Какую девушку ты встречал
    вчера на вокзале?
  7. Алексей уже много лет не видел своих родителей (свои родители)
    _    .
  8. Я потеряла (библиотечная книга) библиотечную книг!
  9. Позовите, пожалуйста, к телефону (Александр) Александра !
  10. Она знает (я и моя жена) меня и мою жену уже много лет.
  11. Завтра мы пойдём в (филармония)в филармонию.
  12. Я очень люблю (классическая музыка) классическую музыку .
  13. Галя вышла замуж за (свой школьный друг) своего школьного друга.

    2 Продолжите словосочетания.
    читать — читать книгу, журнал газету новотсь
    писать — писать письмо, сообщение
    знать — знать грамматику, правила
    открыть — открыть дверь,окно
    взять — взять книгу, тетрадь
    купить — купить сувенир, подарок
    подарить — подарить цветы,игрушку
    ждать — ждать друга, сестру
    фотографировать — фотографировать родителей, друзей

    любить — любить сына, дочь
    поздравить — поздравить преподавателя, маму

    3.Добавьте к написанным из задания 2 словосочетаниям прилагательные, запишите словосочетания.

    читать книгу — читать интересную книгу
  14. читать журнал — читать новый журнал
  15. писать письмо — писать длинное письмо
  16. писать сообщение — писать важное сообщение
  17. знать грамматику — знать русскую грамматику
  18. знать правила — знать трудные правила
  19. открыть дверь — открыть тяжёлую дверь
  20. открыть окно — открыть большое окно
  21. взять книгу — взять нужную книгу
  22. взять тетрадь — взять чистую тетрадь
  23. купить сувенир — купить красивый сувенир
  24. купить подарок — купить дорогой подарок
  25. подарить цветы — подарить красные цветы
  26. подарить игрушку — подарить мягкую игрушку
  27. ждать друга — ждать лучшего друга
  28. ждать сестру — ждать младшую сестру
  29. фотографировать родителей — фотографировать любимых родителей
  30. фотографировать друзей — фотографировать весёлых друзей
  31. любить сына — любить маленького сына
  32. любить дочь — любить родную дочь
  33. поздравить преподавателя — поздравить уважаемого преподавателя
  34. поздравить маму — поздравить любимую маму

4. Напишите личные местоимения в винительном падеже.

  1. Меня зовут Андрей. 2. Эта куртка теплее, чем та.
    Надень её     ! 3. Какие прекрасные стихи! Я хочу их (они)
    выучить. 4. Вы не можете познакомить нас (мы)
  2. с этим человеком? 5. Я не видел вас (вы) вчера в универси-
  3. тете. Вы болели? 6. Ира, (ты) тебя просила позвонить

мама. 7. Это ваш новый преподаватель? Как (он) его зовут?

5. Напишите притяжательные и указательные местоимения в
винительном падеже.



Дайте мне, пожалуйста, ваш новый номер телефона!

Напишите свою автобиографию.

Куда ты положила мою ручку?

Он проводил своих гостей до метро.

Я люблю слушать его песни.

Ты видел нашу новую машину?

Открой эту коробку!

Ты знаешь этих новых студентов?

Того человека я видел раньше.

Твоих родителей очень любят все дети.

Куда она убрала мои документы?

Ту сказку я уже слышал.

Лена похожа на своего отца.

Рассказ о «маленьком человеке» и о том, как страх перед начальством может довести до смерти.

Сюжет: Экзекутор Червяков случайно чихнул на лысину генерала в театре и так сильно извинялся, что умер от стресса.

Вопросы: Был ли генерал на самом деле злым? Почему Червяков не смог остановиться?

Потому что он привык бояться власти и чувствовал себя ничтожным. Ему казалось, что любое недовольство начальника может разрушить его жизнь. Этот страх оказался сильнее разума.

От какого слова произошла фамилия главного героя Червяков? (От слова червь). Что мы чувствуем к червяку? (Жалость, брезгливость, он маленький и слабый).

Чтение рассказа.

Эпизод 1: В театре. Червяков чихает на генерала Бризжалова.

  • Вопрос: Как отреагировал генерал? (Он просто вытер лысину, он не злился). Почему Червяков испугался?
  • Сколько раз Червяков извинился в первый вечер? (Найдите в тексте).

Эпизод 2: Попытки извиниться.

  • Чтение: Червяков идет в кабинет к генералу на следующий день.
  • Обсуждение: Генерал говорит: «Какие пустяки… я уже забыл». Верит ли ему Червяков? Нет, он думает: «А в глазах ехидство».

Эпизод 3: Финал.

  • Чтение: Последний визит и смерть.
  • Вопрос: От чего на самом деле умер Червяков? От болезни или от страха?

Главная мысль: Чехов смеется не над бедностью Червякова, а над его «рабской душой».

Чехов показывает «маленького человека», который настолько боится начальства, что доводит себя до смерти собственным страхом. Генерал на самом деле не был злым — он быстро забыл о происшествии. Проблема была не в генерале, а в рабской, униженной душе Червякова, который не смог остановиться и перестать извиняться.

Попробуйте составить рейтинг причин, по которым современный человек может так сильно нервничать перед начальником

  1. Первое место — опоздание на работу.
  2. Второе место — ошибка в важном документе.
  3. Третье место — … (пусть добавят свое).

Домашнее задание: Написать 5 предложений на тему «Нужно ли всегда извиняться?»

«Лошадиная фамилия»(дом.чтение)

What would you change, if you could change one important thing in your country?

What would you change, if you could change one important thing in your country?. Use reasons and specific examples to support your answers.

If I could change one important thing in my country, I would improve the environment, especially the quality of the air. In recent years, the air in many cities has become dirty and unpleasant. Smoke from cars, factories, and burning waste pollutes the atmosphere and makes it difficult for people to breathe. Clean air is very important for our health, so this problem must be solved as soon as possible.

First of all, dirty air causes serious health problems. Many people, especially children and elderly citizens, suffer from coughing, allergies, and breathing difficulties. When the air is polluted, people get sick more often and feel tired. For example, on some days the smog in the city is so strong that it is hard to see the mountains clearly. This shows how dangerous the situation can become if we do not take action.

Another reason to protect the environment is that nature is a beautiful part of our country. Armenia has wonderful landscapes, green hills, and clear skies, but pollution slowly destroys this beauty. If we continue to ignore environmental problems, future generations may not be able to enjoy clean parks, fresh air, and healthy surroundings. We must think not only about today but also about tomorrow.

There are several ways to improve the situation. The government could create stricter rules for factories and cars to reduce harmful emissions. People should use public transport more often, plant trees, and avoid burning trash. Schools can also teach students how to care for nature and keep their city clean. Small actions by many people can create big positive changes.

In conclusion, the most important change I would make in my country is to protect the environment and make the air clean again. Clean air means healthy people, beautiful nature, and a better future. If everyone works together, we can make our country a safer and more pleasant place to live.

Save Our  Environment

Save Our Environment. We need your help to clean up our city. What have you ever done or are you going to do to keep it clean?

Today the problem of environmental pollution is one of the most serious issues in the world. The air we breathe, the water we drink, and the land we live on are becoming dirty because of human activity. Factories, cars, plastic waste, and careless behavior harm nature and make our cities less healthy and less beautiful. That is why we must all work together to save our environment and keep our city clean.

Every person can help in simple but important ways. I have already tried to protect the environment in my daily life. For example, I never throw rubbish on the street and I always use trash bins. I try to save water when I brush my teeth and turn off the lights when I leave a room. At school, I have taken part in clean-up activities with my classmates, where we collected plastic bottles, paper, and other waste from parks and streets. These small actions may seem unimportant, but together they help to make our city cleaner.

In the future, I am going to do even more. I would like to plant trees, because trees clean the air and make our city greener and more beautiful. I also plan to use fewer plastic bags and choose reusable things instead. Another important step is to tell other people about environmental problems and encourage them to care about nature. When people understand the danger, they are more willing to change their habits.

In conclusion, saving our environment is the responsibility of every citizen. If we start with small actions today, we can create a cleaner, healthier, and safer city for ourselves and for future generations. Let us protect nature before it is too late.

«Թմկաբերդի առումը»-Նադիր շահ

Ժամանակի և տարածության գաղափարը գրական և պատմական տեքստերում դառնում է այն առանցքը, որի միջոցով բացահայտվում է ժողովրդի անցյալը, ներկան և ապագայի հույսը։

Հովհաննես Թումանյանի «Թմկաբերդի առումը» ստեղծագործության մեջ ներկայացված դեպքերը կապված են միջնադարյան հայկական աշխարհի հետ, սակայն դրանց իմաստը դուրս է գալիս կոնկրետ ժամանակից և տարածությունից։ Թմկաբերդի անկումը միայն ռազմական պարտություն չէ․ այն բարոյական ողբերգություն է, որտեղ դավաճանությունը հաղթում է քաջությանը։ Թաթուլը մարմնավորում է ազնվությունն ու հայրենասիրությունը, իսկ Թմկա տիրուհու քայլը ցույց է տալիս մարդկային թուլությունը և իշխանության կամ փրկության մոլորեցնող ցանկությունը։ Շահի խոսքերը աշխարհի անկայունության մասին ընդգծում են, որ իշխանությունն ու հաղթանակը ժամանակավոր են, իսկ մարդու արարքների հետևանքները մնում են պատմության մեջ։

Այս գաղափարները հետաքրքիր կերպով կարելի է կապել Նադիր շահի ժամանակաշրջանի հետ, երբ Հարավային Կովկասը կրկին հայտնվել էր պատերազմների, իշխանափոխությունների և քաղաքական փոփոխությունների կենտրոնում։ Նադիր շահը կարողացավ ստեղծել որոշակի կայունություն և հնարավորություն տվեց հայկական ինքնավար կառույցների գոյությանը, սակայն նրա մահից հետո ամեն ինչ արագ փոխվեց։ Սա ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս, որ պատմական ժամանակը փոփոխական է, իսկ պետությունների և տիրակալների ուժը անցողիկ։ Այդուհանդերձ ժողովուրդների հիշողությունը, ազատության ձգտումը և արժանապատվությունը շարունակում են ապրել՝ անկախ քաղաքական սահմաններից։«Թմկաբերդի առումը» հիշեցնում է, որ դավաճանությունը միշտ կործանարար է, իսկ պատմությունը՝ լինի Թաթուլի պայքարը թե Նադիր շահի ժամանակների փորձությունը, ապացուցում է, որ ժողովուրդների ուժը վերջապես պահպանվում է ոչ թե զենքի, այլ հիշողության, հավատքի և արժանապատվության շնորհիվ։

Ինձ համար այս երկու տեքստերի հիմնական ուղերձը հենց այստեղ է․ իրական ուժը ոչ թե ամրոցների հաստ պատերի կամ թագավորների զորքերի մեջ է, այլ մարդու ներքին աշխարհում։ Երբ մարդը հավատարիմ է մնում իր արժեքներին, նույնիսկ պարտությունը կարող է դառնալ ապագա հաղթանակի հիմք։ Իսկ երբ տեղի է ունենում դավաճանություն, նույնիսկ ամենամեծ հաղթանակը կորցնում է իր իմաստը

Այսպիսով կարելի է ասել, որ թե՛ գրական, թե՛ պատմական դիտանկյունից ժամանակն ու տարածությունը փոխվում են, բայց մարդու առաջ կանգնած հիմնական հարցերը մնում են նույնը՝ հավատարմություն թե դավաճանություն, վախ թե քաջություն, մոռացություն թե հիշողություն։ Եվ հենց այս անփոփոխ հարցերի շնորհիվ անցյալը շարունակում է խոսել ներկայի հետ ու ձևավորել ապագան։

Գրականություն 12․02․2026

Ընթերցել ,,Թմկաբերդի առումը,, ստեղծագործությունը։

1. Առանձնացնել անհասկանալի բառերը և բացատրել։

Օրդուներ որը նշանակում է թշնամու զորքեր

Քարվան որը նշանակում է ճանապարհով շարժվող մարդկանց կամ բեռների շարան

Սոսկահար որը նշանակում է վախեցած

Խորունկ որը նշանակում է շատ խորը

2. Մեկնաբանել ,,Նախերգանքը,, ՝ ներկայացնելով սեփական տեսակետն արտահայտված գաղափարների շուրջ։

Նախերգանքը ներկայացնում է հայ ժողովրդի երկար ու դժվար ճանապարհը տառապանքներով լի անցյալը և ապագայի հանդեպ հույսը իմ կարծիքով հեղինակը ուզում է ցույց տալ որ նույնիսկ ամենամութ ժամանակներում ժողովուրդը չի կորցնում հավատը և շարունակում է շարժվել դեպի լույս

3. Ներկայացնել և բնութագրել բոլոր հերոսներին։

Ստեղծագործության հերոսներն են Թմկա տիրուհին և նրան շրջապատող մարդիկ

4. Ներկայացրո՛ւ Թմկա տիրուհու շարժառիթները, դավաճանության ճանապարհն ընտրելու պատճառները։ Փորձի՛ր արդարացնել։

Թմկա տիրուհին ներկայացվում է որպես գեղեցիկ բայց ներքին պայքար ունեցող կերպար որը ընտրում է դավաճանության ճանապարհը նրա շարժառիթները կարող են լինել վախը անձնական շահը կամ ավելի լավ կյանքի ցանկությունը ինչ-որ չափով կարելի է փորձել հասկանալ նրան քանի որ նա ապրում էր դժվար պայմաններում բայց դավաճանությունը միևնույն է չի արդարացվում

5. Ո՞րն է ստեղծագործության գաղափարը /կամ գաղափարները/։

Ստեղծագործության հիմնական գաղափարը հայրենիքի նկատմամբ հավատարմությունն է ժողովրդի տոկունությունը և դավաճանության կործանարար հետևանքները

6. Ո՞ր հատվածներն են քեզ համար գեղավեստական կարևոր նշանակություն ունեցող։

Գեղարվեստական կարևոր հատվածներ են ժողովրդի տառապանքն ու պայքարը նկարագրող պատկերները ինչպես նաև հույսի մասին խոսող տողերը

ՀԱՅՈՑ ԼԵՌՆԵՐՈՒՄ


Մեր ճամփեն խավար, մեր ճամփեն գիշեր,
Ու մենք անհատնում
Էն անլույս մըթնում
Երկա՜ր դարերով գընում ենք դեպ վեր
Հայոց լեռներում,
Դըժար լեռներում։

Տանում ենք հընուց մեր գանձերն անգին,
Մեր գանձերը ծով,
Ինչ որ դարերով
Երկնել է, ծընել մեր խորունկ հոգին
Հայոց լեռներում,
Բարձըր լեռներում։

Բայց քանի անգամ շեկ անապատի
Օրդուները սև
Իրարու ետև
Եկա՜ն, զարկեցին մեր քարվանն ազնիվ
Հայոց լեռներում,
Արնոտ լեռներում։

Ու մեր քարվանը շըփոթ, սոսկահար,
Թալանված, ջարդված
Ու հատված-հատված
Տանում է իրեն վերքերն անհամար
Հայոց լեռներում,
Սուգի լեռներում։

Ու մեր աչքերը նայում են կարոտ
Հեռու աստղերին,
Երկընքի ծերին,
Թե երբ կըբացվի պայծառ առավոտ
Հայոց լեռներում,
Կանաչ լեռներում։

1.  Ո՞վ է ,,Մենք,,-ը բանաստեղծության մեջ։ 

Մենք բառը բանաստեղծության մեջ նշանակում է հայ ժողովրդին

2. Տեքստում նշվում է ,,Մեր ճամփեն,, ․ ի՞նչ ճանապարհի մասին է խոսքը։ 

Մեր ճամփեն ասելով խոսքը ժողովրդի պատմական դժվար ճանապարհի մասին է

3. Ի՞նչ նկատի ունի ,,պայծառ առավոտ,, ասելով։

Պայծառ առավոտը նշանակում է ազատություն խաղաղություն և լավ ապագա

4.Բացատրի՛ր բառերի հուզական երանգը.խավար, արնոտ, սուգ, պայծառ, կանաչ
Ինչպիսի՞ տրամադրություն են ստեղծում դրանք։

Խավար արնոտ սուգ բառերը ստեղծում են տխուր ծանր ու ցավոտ տրամադրություն իսկ պայծառ և կանաչ բառերը փոխանցում են հույս կյանք և վերածնունդ

5. Առանձնացրո՛ւ կրկնվող տողերը։ 

Կրկնվող տողերն են Հայոց լեռներում տարբեր բնութագրերով Դժար Արնոտ Սուգի Կանաչ ինչը ընդգծում է հայրենիքի հետ կապված տարբեր զգացումները

6. Ինչպիսի՞նն են Հայոց լեռները` ըստ բանաստեղծության։

Հայոց լեռները ներկայացվում են որպես և՛ տառապանքի և՛ հույսի վայր

7. Քո կարծիքով ինչի՞ մասին է բանաստեղծությունը։ 

Իմ կարծիքով բանաստեղծությունը հայ ժողովրդի անցած դժվար ճանապարհի ցավի բայց նաև ապագայի նկատմամբ հավատի մասին է

12․02․2026

Առաջադրանք. Գտի՛ր վերաբերականները.

Մի՞թե, արդյոք միշտ թե

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։

Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։

Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։

Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…

Ձայնարկություն՝ զգացմունք, կոչ, նմանաձայնություն արտահայտհող բառեր.

ա՜, ա՜խ, է՜հ, հե՜յ, տո՛, ուռա՜, վա՞յ, ջու-ջու, փըխկ, խըշշ, հո, դե…

Առաջադրանք. տեքստից գտիր վերաբերականներն ու ձայնարկությունները.

Վերաբերականներ-մի՞թե

Ձայնարկություններ-Պա՜

— Էդ հո էշն է,— խոսեց քեռի Անդրիասը։— Գելն էշի հետ խաղում է, խաղում ու ականջներն իրեն քաշում, առաջը փախսը հարում։ Էշն ընկնում է ետևիցը, իբրև թե հալածում է։ Էսպես հեռացնում է, հասցնում մի ապահով տեղ ու ետ դառնում ուտում․․․ Դրա համար էլ ասում են՝ «Իշի գերեզմանը գիլի փորն է»։
— Ոչխարն էլ է գիլի ետևիցն ընկնում,— նկատեց մի ուրիշը։
— Հենց գելն էլ էդ երկուսին՝ էշին ու ոչխարին, ամենից շատ է սիրում։
— Իսկ ամենից քիչ մոտենում է խոզին ու գոմշին։
— Բա իծի՞ն։
— Պա՜, իծի բանը ծիծաղ է։ Խամ գելն իծին բռնած ժամանակը՝ էծը էնպես է ճղղում, որ գելը թող է անում, փախչում։
— Բայց մի՞թե գելն էդքան անվախ ու համարձակ մոտենում է գյուղին,— հարց տվի ես։

2. Ընդգծված բառերը վերլուծիր ձևաբանորեն։

խոսեց առաջը  հեռացնում է ապահով  մի ուրիշը Խամ  բռնած  փախչում էդքան  համարձակ ես

Պարապմունք 5

1.Եռանկյան մեջ կողմերը հավասար են 13 սմ, 14 սմ և 15 սմ։ Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։

13+14+15=42

42:2=21

21(21-13)(21-14)(21-15)

21*8*7*6=7056

√7506=84

2.Եռանկյան մեջ կողմերը 12 սմ, 16 սմ և 20 սմ են։ Գտնել մակերեսը` ուշադրություն դարձնելով կողմերի երկարությանը։

12+16+20=48

48:2=24

24(24-12)(24-16)(24-20)

24*12*8*4=9216

√9216=96

3.Եռանկյան մեջ կողմերը 10 սմ, 10 սմ և 12 սմ են։ Գտնել մակերեսը և ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

S=48

p=3

4.Եռանկյան մեջ մակերեսը 30 սմ² է, իսկ կիսապարագիծը՝ 15 սմ։ Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

2 սմ:

5.Եռանկյան մեջ կողմերը 6 սմ, 8 սմ և 10 սմ են։
ա) Ապացուցել, որ եռանկյունը ուղղանկյուն եռանկյուն  է։
բ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։
Կողմերը՝ a = 6 սմ, b = 8 սմ, c = 10 սմ

a2 + b2 = 62 + 82 = 36 + 64 = 100

c2 = 102 = 100
եռանկյունը ուղղանկյուն է, որտեղ էջերն են 6 սմ և 8 սմ, իսկ ներքնաձիգը՝ 10 սմ։



6.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ էջերը 9 սմ և 12 սմ են։
ա) Գտնել ներքնաձիգը։
բ) Գտնել ներքնաձիգին տարված բարձրությունը։
գ) Գտնել ներգծված շրջանագծի շառավիղը։


7. Եռանկյան կողմերն են 13 սմ, 13 սմ և 24 սմ :Հաշվել եռանկյան մակերեսը:
Գտնել եռանկյանը արտագծած շրջանագծի շառավիղը՝ oգտագործելով S = abc/4R բանաձևը:

8.Ուղղանկյուն եռանկյան մեջ ներգծված շրջանագծի շառավիղը 3 սմ է, իսկ ներքնաձիգը՝ 25 սմ։ Գտնել էջերի գումարը։

9.Եռանկյան մեջ կողմերը 8 սմ, 15 սմ և 17 սմ են։
ա) Գտնել մակերեսը Հերոնի բանաձևով։
բ) Հաշվել մակերեսը՝ հաշվի առնելով կողմերը ինչ թվեր են։
Համեմատել ա) կետում ստացած  պատասխանի հետ։
բ) Գտնել արտագծված շրջանագծի շառավիղը։

10. Հաշվել հավասարակողմ եռանկյան մակերեսը, եթե նրա կողմը 10 է։
11․ Եռանկյան մեջ կողմերը 5 սմ, 7 սմ և 8 սմ են։ Գտնել ներգծված և արտագծված շրջանագծերի շառավիղների հարաբերությունը։

Պարապմունք 4

21.

ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը, ընդ որում՝ AH = 18, BH = 32։

Գտնել CH-ը։

CH=24

Գտնել ABC եռանկյան մակերեսը։

S=600

Գտնել ABC եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

25

22.

ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը , ընդ որում՝ AH = 2, BH = 8։

Գտնել CH-ը։

Գտնել ABC եռանկյան մակերեսը։

Գտնել ABC եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

23.

ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը, ընդ որում՝ AH = 4, BH = 9։

Գտնել CH-ը։

Գտնել ABC եռանկյան մակերեսը։

Գտնել ABC եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

24.

ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը, ընդ որում՝  AH = 4, BH = 16։

Գտնել CH-ը։

Գտնել ABC եռանկյան մակերեսը։

Գտնել ABC եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

25.

ABC ուղղանկյուն եռանկյան C ուղիղ անկյան գագաթից տարված է CH բարձրությունը, ընդ որում՝ AH = 4, BH = 25։

Գտնել CH-ը։

Գտնել ABC եռանկյան մակերեսը։

Գտնել ABC եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

26.

Եռանկյան կողմերն են՝ 12, 16, 20։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

S=96

Գտնել եռանկյանը արտագծված շրջագծի շառավիղը։

10

Գտնել եռանկյան ներգծված շրջանագծի  շառավիղը։

2

27. Եռանկյան կողմերն են՝ 5, 12, 13։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

S=96

Գտնել եռանկյան արտագծված շրջանագծի  շառավիղը։

10

Գտնել եռանկյան ներգծված շրջանագծի  շառավիղը։

2

28. Եռանկյան կողմերն են՝ 3, 4, 5։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

Գտնել եռանկյան արտագծված շրջանագծի  շառավիղը։

Գտնել եռանկյան ներգծված շրջանագծի  շառավիղը։

29. Եռանկյան կողմերն են՝6, 8, 10։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

Գտնել եռանկյան արտագծված շրջանագծի  շառավիղը։

Գտնել եռանկյան ներգծված շրջանագծի  շառավիղը։

30. Եռանկյան կողմերն են՝ 15, 20, 25։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

Գտնել եռանկյան արտագծված շրջանագծի  շառավիղը։

Գտնել եռանկյան ներգծված շրջանագծի  շառավիղը։

31. Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 5 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 4։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

10

Գտնել եռանկյան պարագիծը։

22,25

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

1

32. Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 13 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 5։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։

Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

33. Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 20 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 16։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

34.Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 10 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 6։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

35.Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 26 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 10։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

36.Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 20 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 12։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

37.Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 29 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 21։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

38.Հավասարասրուն եռանկյան կողմը 17 է, իսկ հիմքին տարված բարձրությունը՝ 15։

Գտնել եռանկյան մակերեսը։
Գտնել եռանկյան պարագիծը։

Գտնել եռանկյանը ներգծված շրջանագծի շառավիղը։

Գրականություն

Լրացուցիչ աշխատանք (տանը)

Կարդում ենք Տերյան

Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի,
Մա՞հն է արդյոք, թե նի՞նջը քեզ
Պատել, պայծառ Նաիրի։
     
Վտարանդի, երկրում աղոտ,
Լուսեղ, քեզ եմ երազում,
Եվ հնչում է, որպես աղոթք
Արքայական քո լեզուն։
     
Հնչում է միշտ խոր ու պայծառ,
Եվ խոցում է, և այրում,
Արդյոք բոցե վարդե՞րդ են վառ,
Թե՞ վերքերն իմ հրահրուն։
     
Ահով ահա կանչում եմ քեզ
Ցոլա, ցնորք Նաիրի՛, —
Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես,
Վերջին երգիչն իմ երկրի…

1.  Ի՞նչ տրամադրություն է գերիշխում՝ հույս, ցավ, հավատ, վախ, այլ։ 

Գերիշխում է տագնապը, ցավը և խորը հայրենասիրությունը: Դա լուսավոր թախիծ է, որտեղ միախառնված են վախը հայրենիքի կորստի հանդեպ և հավատը նրա «արքայական» լեզվի հանդեպ։

2.  Ո՞ր նախադասությունը կարող ես համարել հռետորական հարց։ 

Բանաստեղծության հենց առաջին տողը՝ «Մի՞թե վերջին պոետն եմ ես, վերջին երգիչն իմ երկրի», դասական հռետորական հարց է։

3.  Բանաստեղծն իրեն վերջին պոետն է համարում․ դա հուսահատությո՞ւն է, թե՞ պատասխանատվություն։ 

Իմ կարծիքով, սա ավելի շատ պատասխանատվություն է: Տերյանը զգում է հայ մշակույթի և լեզվի պահպանման ծանրությունը մի ժամանակաշրջանում, երբ երկիրը վտանգված էր։ Նա իրեն համարում է այն «վերջին» օղակը, որը պիտի պահի կապը անցյալի և ապագայի միջև։

4. Գրի՛ր Նաիրի երկրի պատասխանը պոետին։ 

«Ո՛չ, զավա՛կս, դու վերջինը չես, այլ սկիզբը իմ նոր արշալույսի։ Քանի դեռ քո շուրթերին հնչում է իմ արքայական լեզուն, ես չեմ ննջի և չեմ մեռնի։ Քո վերքերը իմ ցավն են, իսկ քո երգը՝ իմ հարության աղոթքը»։

5. Ինչպիսի՞ն է Նաիրին՝ ըստ այս բանաստեղծության։ 

Ըստ բանաստեղծության՝ Նաիրին լուսեղ է, պայծառ, բայց նաև թմրած (նինջի մեջ) ու վիրավոր։ Այն հեղինակի համար սուրբ երազանք է, «ցնորք», որն ունի «արքայական լեզու» և «բոցե վարդեր»։

ԳԱՐՆԱՆԱՄՈՒՏ

Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղով
Ժպտում են նորից անտառ ու ձորակ,
Եվ հեղեղները խոսուն-սառնորակ
Ողջունում են ինձ զվարթ ծիծաղով։

Զուգել ես նորից դաշտ, անտառ ու լեռ,
Գարո՜ւն, ամեն տեղ նոր կյանք ես վառել
Իմ սրտում էլ ես թևերըդ փռել,
Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր։

Եվ ահա կրկին զվարթ ու ջահել,
Դուրս ելա տխուր մենության բանտից.
Պայծառ աչքերըդ ողջունում են ինձ,
Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել։

Բացել ես իմ դեմ ոսկեղեն հեռուն,
Ծաղկել ես սարո՛ւմ, անտառո՛ւմ, արտո՛ւմ,
Ուրիշ երգեր են հնչում իմ սրտում —
Ողջո՛ւյն քեզ, արև, ողջո՛ւյն քեզ, գարուն…

1. Ո՞ր բառերն ու արտահայտություններն են ցույց տալիս գարնան գալուստը։

«Քնքշաբույր ծաղկանց հրեղեն խաղ», «հեղեղները խոսուն-սառնորակ», «զուգել ես դաշտ, անտառ ու լեռ», «պայծառ աչքեր»:

2.Ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության քնարական հերոսի զգացումները, նաև առանձնացրո՛ւ այդ զգացումները նկարագրող տողերը։

Հերոսը զգում է վերածնունդ, խինդ և սիրո հորդում։

  • «Իմ հոգում էլ ես հրդեհել նոր սեր»
  • «Եվ ես չեմ կարող իմ ճիչը պահել»

3. Բացատրի՛ր ,,մենության բանտ,, արտահայտությունը։ 

Սա խորհրդանշում է հերոսի նախկին տխուր, մեկուսացած և հուսահատ հոգեվիճակը (հավանաբար ձմռանը համեմատելի), որից նրան ազատում է գարնանային զարթոնքը։

4. Դո՛ւրս գրիր մակդիրներ։

Քնքշաբույր (ծաղիկներ), հրեղեն (խաղ), խոսուն-սառնորակ (հեղեղներ), զվարթ (ծիծաղ), ոսկեղեն (հեռու), պայծառ (աչքեր)։

5. Ինչո՞ւ է գարունը հաճախ ներկայացվում  նոր կյանքի և հույսի խորհրդանիշ։

Որովհետև բնության զարթոնքը՝ ձնհալը, բողբոջելը, տեսանելիորեն հաղթում է մահվանը (ձմռանը)։ Այն մարդուն հիշեցնում է, որ ամեն դժվարությունից հետո հնարավոր է նոր սկիզբ։

6.Քո կարծիքով՝ բանաստեղծությունը ավելի շատ բնությա՞ն, թե՞ մարդու ներաշխարհի մասին է։ Հիմնավորի՛ր։

Ավելի շատ մարդու ներաշխարհի մասին է։ Բնությունը տվյալ դեպքում միայն միջոց կամ հայելի է՝ հեղինակի ներքին «հրդեհված սերը» և «զվարթությունը» նկարագրելու համար։

7. Կարո՞ղ է բնությունն ազդել մարդու հոգեվիճակի վրա։ 

Միանշանակ, բնությունը կարող է փոխել հոգեվիճակը։ Լույսը, գույները և բնության աշխուժությունը հաճախ ստիպում են մարդուն դուրս գալ իր ներքին տխրությունից։

8. Բացատրի՛ր ահասկանալի բառերը։ 

Հրեղեն – կրակից ստեղծված, վառվռուն։

9. Բանաստեղծության  վերջին տողը փոխի՛ր՝ ոճը պահելով։ 

«Օրհնանք քեզ, կյանք, օրհնանք քեզ, գարուն…»

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա

Իմ խաղաղ երեկոն է հիմա
Մեղմալույս, և՛ տըխուր, և՛ անուշ.
Քեզ երբեք սիրտըս չի մոռանա,
Իմ մաքո՛ւր, առաջին իմ անուրջ…

Տարիներ, տարիներ կըսահեն,
Կըմեռնեն երազները բոլոր —
Քո պա՛տկերը անեղծ կըպահեմ
Օրերում անհաստատ ու մոլոր։

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ…

1. Բացատրի՛ր բառերը՝ մեղմալույս, անուրջ, անեղծ, փարոս։

Մեղմալույս – մեղմ, հանդարտ լույս ունեցող։

Անուրջ – երազ, երազանք։

Անեղծ – չփչացող, մաքուր, հավերժական։

Փարոս – կողմնորոշող լույս (նավերի համար), փոխաբերաբար՝ հույսի աղբյուր։

2. Ի՞նչ հոգեվիճակ է արտահայտում ,,իմ խաղաղ երեկոն է,, արտահայտությունը։

Արտահայտում է հասունության, հանդարտության և ներքին հաշտության հոգեվիճակ։ Դա այն պահն է, երբ մարդ հետադարձ հայացք է գցում անցյալին առանց ավելորդ ցավի։

3. Ըստ քեզ ՝ ո՞ւմ է դիմում հեղինակը։

Հեղինակը դիմում է իր առաջին սիրուն կամ իր երիտասարդության երազանքին, որը մնացել է անհասանելի, բայց սուրբ։

4. Մեկնաբանի՛ր այս քառատողը՝ 

Ե՛վ տանջանք, և՛ բեկում, և՛ թախիծ —
Սև օրեր ես դեռ շա՜տ կըտեսնեմ.
Անունըդ թող փարոս լինի ինձ
Սուտ կյանքի և դառը մահու դեմ…

Հեղինակը գիտակցում է, որ կյանքը դեռ շատ դժվարություններ ու «սուտ» է մատուցելու, բայց այդ մաքուր հիշողությունը (անունը) կլինի այն լույսը, որը թույլ չի տա նրան մոլորվել կամ հանձնվել մահվանը։

5. 4-5 նախադասությամբ ներկայացրո՛ւ բանաստեղծության բովանդակությունը, ասելիքը։ 

Բանաստեղծությունը մարդու ներաշխարհի և անցողիկ ժամանակի մասին է։ Հեղինակը խոստանում է հավատարիմ մնալ իր առաջին երազանքին, անկախ նրանից, թե որքան դառնություն կբերի ապագան։ Սա մի ձոն է անեղծ հիշողությանը, որն օգնում է ապրել «անհաստատ ու մոլոր» օրերում։

Ընթերցել 

Տխրություն

Սահուն քայլերով, աննշմար, որպես քնքուշ մութի թև,
Մի ըստվեր անցավ ծաղիկ ու կանաչ մեղմիվ շոյելով.
Իրիկնաժամին թփերն օրորող հովի պես թեթև
Մի ուրու անցավ, մի գունատ աղջիկ ճերմակ շորերով…
Արձակ դաշտերի ամայության մեջ նա մեղմ շշնջաց,
Կարծես թե սիրո քնքուշ խոսք ասաց նիրհող դաշտերին.—
Ծաղիկների մեջ այդ անուրջ կույսի շշուկը մնաց
Եվ ծաղիկները այդ սուրբ շշուկով իմ սիրտը լցրին…